RAPORT

Koronawirus: mapy, statystyki, porady

Była sekretarką Sikorskiego, spisywała raporty Karskiego. Nie żyje Walentyna Janta-Połczyńska

Władysław Sikorski zlecał Walentynie Jancie-Połczyńskiej różne zadania (fot. PAP/ Radek Pietruszka)

W Nowym Jorku zmarła Walentyna Janta-Połczyńska, osobista sekretarka i tłumaczka premiera polskiego rządu na uchodźstwie w czasie drugiej wojny światowej generała Władysława Sikorskiego. Miała 107 lat.

80 lat temu gen. Sikorski został Naczelnym Wodzem Polskich Sił Zbrojnych

7 listopada 1939 r., dekretem prezydenckim gen. Władysław Sikorski powołany został na stanowisko Naczelnego Wodza Polskich Sił Zbrojnych. Możliwie...

zobacz więcej

Janta-Połczyńska była nazywana pierwszą damą Polonii Amerykańskiej. Zmarła w szpitalu w dzielnicy Forest Hills. Powiadomił o tym nowojorski „Nowy Dziennik”.

Walentyna Janta-Połczyńska urodziła się w 1913 r. we Lwowie w pochodzącej z Anglii rodzinie inżyniera i przemysłowca naftowego Williama Stockera. W 1938 r. wyjechała na studia do Londynu. Po wybuchu drugiej wojny światowej i utworzeniu Rządu RP na Uchodźstwie pełniła funkcję osobistej sekretarki generała Sikorskiego, z którym współpracowała aż do jego śmierci w 1943 r. Była ostatnim z żyjących pracowników polskiego rządu emigracyjnego.

Do jej zadań należało m.in. spisywanie raportów emisariusza władz Polskiego Państwa Podziemnego, Jana Karskiego. Była też spikerką rozgłośni radiowej Świt nadającej z Anglii programy do okupowanej Polski.

Po wojnie wyemigrowała do Stanów Zjednoczonych, gdzie poślubiła w 1949 r. pisarza, dziennikarza i podróżnika Aleksandra Jantę-Połczyńskiego. Po przybyciu do Nowego Jorku prowadzili razem popularny antykwariat unikalnych starodruków. Ich dom w dzielnicy Elmhurst był ostoją polskości i miejscem spotkań elit emigracyjnych. Gościli w nim Czesław Miłosz, Jerzy Giedroyć, Jan Karski, Witold Gombrowicz i Marek Hłasko.

Walentyna Janta-Połczyńska pracowała także w ONZ i w organizacjach dobra publicznego. Związała się z polonijnymi instytucjami, w tym Instytutem Piłsudskiego, Polskim Instytutem Naukowym i Fundacją Kościuszkowską. W szkole dokształcającej im. Aleksandra Janty-Połczyńskiego w Lakewood, w stanie New Jersey, ustanowiła stypendium imienia swojego męża. Szkoła wybrała ją w 2017 r. honorowym Marszałkiem Parady Pułaskiego.

Zbiory z antykwariatu, w tym mapy, rękopisy, dokumenty historyczne, starodruki Janta-Połczyńska przekazała po śmierci męża do Biblioteki Narodowej w Warszawie. W 2011 r. otrzymała medal Zasłużony dla Kultury Polskiej – Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W pięć lat później została jej przyznana pierwsza Nagroda Specjalna Orła Jana Karskiego.

źródło:

Zobacz więcej