RAPORT

Koronawirus: mapy, statystyki, porady

Deszcz z żelaza. „Ekstremalna egzoplaneta”

Rok na WASP-76b trwa dwa dni ziemskie (graf. ESO)

Naukowcy z Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO) odkryli planetę pozasłoneczną, na której z powodu nietypowych warunków atmosferycznych opady wystąpują w postaci... skroplonego żelaza. – To jeden z najbardziej ekstremalnych klimatów, na jakie kiedykolwiek się natknęliśmy – przyznaje David Ehrenreich z Uniwersytetu w Genewie.

Imponujące obrazy z Marsa. NASA udostępniła film [WIDEO]

NASA opublikowała nowe, spektakularne zdjęcia powierzchni Marsa. Panoramiczne ujęcia zaprezentowano w formie wideo. Wykorzystane ujęcia wykonał...

zobacz więcej

Naukowcy znają już ponad 4 tys. planet pozasłonecznych (egzoplanet). Mają one różne charakterystyki, różne wielkości, masy, okresy obiegu, czy temperatury.

Do grona ekstremalnych egzoplanet należy WASP-76b, odkryta w 2013 r. Obiega swoją gwiazdę co niecałe dwa dni, a na skutek tak niewielkiej odległości od gwiazdy na planecie panują ekstremalnie wysokie temperatury. Od tego układu planetarnego dzieli nas 640 lat świetlnych. Gwiazda jest o połowę masywniejsza od Słońca, a planeta ma masę nieco mniejszą niż Jowisz.

Najnowsze wyniki badań planety WASP-76b zostały opublikowane w prestiżowym czasopiśmie „Nature” i obejmują obserwacje wykonane teleskopem VLT z Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO). Astronomowie przeprowadzili obserwacje w trakcie dwóch tranzytów, czyli momentów, gdy planeta przechodziła na tle gwiazdy. Obserwacji dokonano 2 września i 30 października 2018 r. Dzięki uzyskanym widmom można było zbadać atmosferę planety.

Planeta jest stale skierowana jedną swoją stroną w kierunku gwiazdy, z powodu tak zwanego obrotu synchronicznego (okres obiegu wokół gwiazdy i obrotu dookoła swojej osi są równe). Podobna sytuacja występuję w przypadku Księżyca – z Ziemi widzimy stale tylko jedną jego stronę.

Skutkiem takiej własności planety jest to, że dzieli się ona na dwie stałe strefy: dzienną i nocną. Po stronie dziennej temperatury osiągają 2400 stopni Celsjusza. Z kolei po stronie nocnej jest nieco chłodniej, bo około 1500 stopni Celsjusza.

Trzęsienia ziemi również na Marsie. „To naprawdę ekscytujące”

Dzięki analizie danych z misji InSight, planetolodzy po raz pierwszy zauważyli sejsmiczne wstrząsy na Marsie. Odkrycie ma duże znaczenie między...

zobacz więcej

Chemiczna zmienność

Naukowcom udało się po raz pierwszy wykryć chemiczną zmienność na ultragorącej, gigantycznej gazowej planecie. Po swojej dziennej stronie planeta otrzymuje od gwiazdy macierzystej tysiące razy więcej promieniowania niż Ziemia od Słońca. Cząsteczki rozpadają się na atomy, a metale, takie jak żelazo, przechodzą w stan gazowy i parują do atmosfery.

Ekstremalna różnica temperatur między stroną dzienną i nocną wywołuje silne wiatry, które przenoszą opary żelaza na stronę nocną (dodatkowo rolę przy ich przenoszeniu odgrywa też rotacja planety). Po stronie nocnej żelazo napotyka na chłodniejsze otoczenie, kondensuje i spada jako deszcz.

– Nasze obserwacje pokazują, że po rozpalonej stronie planety w atmosferze jest dużo pary żelaza. Wirowanie planety i silne wiatry sprawiają, że część tego żelaza trafia na zacienioną stronę. Tam jest dużo niższa temperatura, pary żelaza kondensują się i spadają w postaci deszczu – tłumaczy, cytowana w komunikacie ESO, María Rosa Zapatero Osorio z Centre for Astrobiology w Madrycie.

Gwiazda WASP-76 ma jasność 9,5 magnitudo, co oznacza, że jest w zasięgu amatorskich teleskopów. Gwiazdozbiór Ryb, w którym jest widoczna, można zobaczyć na polskim niebie, ale teraz nie jest to dobry okres jego widoczności. Gdybyśmy jednak chcieli spojrzeć w kosmos w kierunku ekstremalnej planety, pomóc może nam świecąca obecnie bardzo jasno wieczorem planeta Wenus (po zachodniej stronie nieba). Około godz. 19 układ WASP-76 znajduje się na niebie mniej więcej w połowie odległości pomiędzy Wenus, a horyzontem.

źródło:
Zobacz więcej