Raport

Epidemia koronawirusa

Ian Brzezinski: Stany Zjednoczone chcą Europy bogatej, wolnej i bezpiecznej

Środki przekazane przez USA maja finansować projekty infrastrukturalne – w tym w sektorze energetycznym – na obszarze między Bałtykiem, Adriatykiem i Morzem Czarnym (fot. Beata Zawrzel/NurPhoto via Getty Images)

Trójmorze to inicjatywa Europy Środkowej, ale jest ona ważna dla USA, gdzie cieszy się szerokim poparciem – powiedział Ian Brzezinski z Atlantic Council. Podkreślił, że USA chcą Europy niepodzielonej, bogatej, wolnej i bezpiecznej.

USA wspierają Trójmorze. Trump: Inicjatywa ma wielki potencjał

– Inicjatywa Trójmorza ma wielki potencjał w kwestii m.in. zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego czy redukcji barier w handlu – ocenił w...

zobacz więcej

Brzezinski wyraził zadowolenie z ogłoszenia przez sekretarza stanu USA Mike'a Pompeo w weekend w Monachium zamiaru przekazania przez Stany Zjednoczone do jednego miliarda dolarów na Fundusz Trójmorza. Środki w nim zebrane mają finansować projekty infrastrukturalne – w tym w sektorze energetycznym – na obszarze między Bałtykiem, Adriatykiem i Morzem Czarnym.

Według eksperta – syna nieżyjącego już byłego doradcy prezydenta USA ds. bezpieczeństwa narodowego Zbigniewa Brzezińskiego – takiej decyzji amerykańskiego rządu przyświeca kilka motywów. Najważniejsza to chęć wyrównania nierówności rozwojowych w Europie i „pogłębienia integracji” wschodu kontynentu z zachodem.

– Stany Zjednoczone chcą Europy niepodzielonej, bogatej, wolnej i bezpiecznej, a infrastruktura jest tego ważną częścią, to „hardware” bezpieczeństwa i bogactwa – tłumaczył. Deklaracja Pompeo stanowi dla eksperta waszyngtońskiego ośrodka analitycznego Atlantic Council również „demonstrację uznania wagi relacji USA z Europą Środkową”.

Ponadto – jak wskazał Brzezinski – celem Stanów Zjednoczonych jest też „pomoc państwom regionu w odpieraniu szkodliwej i rosyjskiej i chińskiej ekonomicznej presji”. Ekspert uznał, że Fundusz może być „użyteczną alternatywą” dla chińskiego projektu Pasa i Szlaku.

„Financial Times”: Wschodnia Europa daje więcej Zachodniej niż od niej otrzymuje

„Znaczna część bogactwa płynie z biednych krajów UE do bogatych, a nie na odwrót (…). Od 2010 do 2016 r. Węgry, Polska, Czechy i Słowacja otrzymały...

zobacz więcej

Pomysł inwestycji w Trójmorze – ocenił Brzezinski – cieszy się w Waszyngtonie ponadpartyjnym poparciem. Ekspert podkreślał przy tym, że ta środkowoeuropejska inicjatywa, „była rozpoczęta przez Europę Środkową i jest prowadzona przez kraje tego regionu”.

Zdaniem eksperta Atlantic Council region Trójmorza „ma powody, by być pewnym, że uda mu się przyciągnąć sektor prywatny”. – To 12 państw UE, 12 demokracji, w których mieszka 110 mln osób, PKB to blisko 1,5 bln dolarów, poziom wzrostu obecnie prognozowany jest między 2,4 a 3 proc. aż do 2030 r. – wymieniał.

– Jeśli więc zbudujesz coś w tym regionie, to prawdopodobnie będzie to używane – dodał, podkreślając, że deficytu w rozwoju infrastruktury w krajach Trójmorza szacuje się na ponad 500 mld dolarów.

Fundusz, który w lutym ma ogłosić szczegóły swojego pierwszego projektu, ma – jak mówi Brzezinski – „działać na zasadach komercyjnych” i „bez politycznej ingerencji”.

– Państwa i inne podmioty przekażą pieniądze do funduszu, a menadżerowie będą podejmować decyzje poza wpływem udziałowców. Nawet, jeśli rząd wyłoży znaczną sumę pieniędzy, to nie może wywierać presji na menadżerów, by inwestowali w konkretne projekty z powodu politycznej czy geopolitycznej korzyści – kontynuował.

Wiceszef dyplomacji USA: Entuzjastycznie wspieramy inicjatywę Trójmorza

Trójmorze to jest regionalna inicjatywa państwa polskiego, którą my - USA, nasz prezydent, amerykański rząd - entuzjastycznie wspieramy – zapewnia...

zobacz więcej

Ekspert przypominał, że w założeniach Fundusz w pierwszej kolejności mają finansować kraje Inicjatywy Trójmorza, ale o środki starać się będzie też w międzynarodowych instytucjach finansowych. Za niezwykle ważny uznał udział w przedsięwzięciu podmiotów komercyjnych, w tym innych funduszy oraz prywatnych banków.

Brzezinski przyznał, że nie zapadała jeszcze decyzja o szczegółach tego w jaki sposób i na jakich warunkach Amerykanie przekażą pieniądze do Funduszu. Pytany o ewentualne kolejne transze ze strony Waszyngtonu odparł, że leży to w gestii amerykańskiego rządu, ale najpierw należy „przekroczyć pierwszy most”.

Jednocześnie ekspert zastrzegł, że nie wiadomo, „kto ostatecznie wyłoży środki na Fundusz”. – Znamy jego ogólny zarys – będą to projekty w branży energetycznej, transportowej oraz cyfrowej. Zobaczymy, czy będą to bardziej międzypaństwowe inwestycje, czy bardziej projekty związane z energetyką – powiedział.

Zdaniem Brzezinskiego na Inicjatywę Trójmorza coraz bardziej przychylnym okiem patrzy Unia Europejska i Niemcy. Środki, o których Pompeo poinformował w Monachium, to z kolei przykład „utrzymania, jeśli nie powiększenia” wsparcia USA dla europejskiego bezpieczeństwa.

Sojusz, który wzmacnia cały region

zobacz więcej

– Jest wielu, którzy mówią, że Stany Zjednoczone opuszczają Europę. Tak, są różnice między Waszyngtonem a Brukselą i innymi stolicami w Europie. Fundamentalne fakty są jednak takie, że w ostatnich latach widzimy powrót amerykańskich żołnierzy do Niemiec, wysłanie 5–6 amerykańskich batalionów do Polski, które operują w regionie, wsparcie USA dla batalionów NATO na wysuniętej flance wschodniej (...), ćwiczenia Defender i 20 tys. amerykańskich żołnierzy do Europy (...). Teraz dodatkowo USA chcą zainwestować miliard dolarów w infrastrukturę Europy Środkowej, by ta była bliżej związana z zachodnią Europą i światową gospodarką – wymieniał na potwierdzenie swojej tezy.

Fundusz Trójmorza zainicjowany przez Bank Gospodarstwa Krajowego i rumuński bank EximBanku stanowi ekonomiczny wymiar Inicjatywy Trójmorza. Przedstawiciele Funduszu deklarują chęć zebrania ok. 3–5 mld euro. Inwestycje w infrastrukturę z tych środków mają zniwelować różnice w rozwoju między krajami regionu Europy Środkowej z zachodem Starego Kontynentu.

Trójmorze jest inicjatywą polityczno–gospodarczą powołaną w 2015 r. z inicjatywy prezydentów Polski i Chorwacji. Obecnie członkami grupy jest 12 państw członków UE: Austria, Bułgaria, Chorwacja, Czechy, Estonia, Litwa, Łotwa, Polska, Rumunia, Słowacja, Słowenia, Węgry położonych między Adriatykiem, Bałtykiem i Morzem Czarnym.

Partnerami strategicznymi Inicjatywy są USA i Niemcy.

źródło:

Zobacz więcej