RAPORT

KORONAWIRUS: MAPY, STATYSTYKI, PORADY

Politycy PO, SLD i PSL chcą usuwać nieuznawanych przez nich sędziów. Co na to konstytucja?

Projekt znajduje się w Kancelarii Senatu (fot.PAP/Rafał Guz)

Senatorowie PO, PSL i SLD złożyli projekt nowelizacji ustawy o KRS, zgodnie z którym sędziowie mianowani przez prezydenta Andrzeja Dudę, nieuznawani przez polityków opozycji i część elity sędziowskiej, nie będą mogli „wykonywać czynności wynikających z tego powołania”. Taki sędzia albo sam zrzeknie się urzędu, albo zostanie z niego usunięty. Tymczasem Konstytucja RP (art. 179) mówi wyraźnie, że „sędziowie są powoływani przez Prezydenta RP, na wniosek KRS, na czas nieoznaczony” i są „nieusuwalni” (art. 180)

Projekt zmian w ustawie o KRS: sędziowie wybierani przez sędziów

Zastąpienie dotychczasowego modelu wyboru sędziów do KRS przez Sejm modelem opartym na zasadzie wyborów bezpośrednich i powszechnych wśród sędziów,...

zobacz więcej

Senat zdecydował w piątek w głosowaniu o odrzuceniu w całości nowelizacji ustaw sądowych, która rozszerza odpowiedzialność dyscyplinarną sędziów i wprowadza zmiany w procedurze wyboru I prezesa Sądu Najwyższego.

Za odrzuceniem ustawy zagłosowało 51 senatorów, 48 było przeciw, nikt nie wstrzymał się od głosu. Wcześniej za odrzuceniem noweli opowiedziały się senackie komisje: ustawodawcza oraz praw człowieka, praworządności i petycji.

Senatorowie PO, PSL i SLD – a także dwaj senatorowie niezależni Krzysztof Kwiatkowski i Stanisław Gawłowski – złożyli do marszałka Senatu Tomasza Grodzkiego projekt ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa.

Jak zauważył wiceminister sprawiedliwości Sebastian Kaleta, jeden z artykułów projektu ustawy senatorów opozycji – artykuł 11 – jest „oczywistym złamaniem Konstytucji”, gdyż – zauważa minister – przeczy zasadzie nieusuwalności sędziów, co jest gwarancją niezawisłości.

Gowin o KRS: Popieram poprawkę prof. Rzeplińskiego

– Osoba, która bardzo ostro krytykuje wprowadzane przez nas zmiany, ale jeszcze kilka lat temu ostro krytykowała też sposób działania sądów....

zobacz więcej

W artykule 11 projektu ustawy czytamy, że „sędzia Sądu Najwyższego, sędzia sądu powszechnego, sędzia sądu administracyjnego, sędzia sądu wojskowego oraz asesor sądowy w sądzie administracyjnym, który został powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, w której skład wchodzili członkowie wybrani na podstawie art. 9a ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, nie może wykonywać czynności wynikających z tego powołania”.

Chodzi o sędziów powoływanych na wniosek nowo wybranej Krajowej Rady Sądownictwa.

W artykule 11 projektu wskazano też, że w terminie miesiąca od wejścia w życie tej ustawy sędzia oraz asesor sądowy – wybrany przez nową KRS – „ma prawo złożyć oświadczenie o zrzeczeniu się urzędu wraz z jednoczesnym zgłoszeniem zamiaru powrotu na stanowisko zajmowane poprzednio lub stanowisko równorzędne poprzednio zajmowanemu”.

W przypadku, w którym sędzia lub asesor nie zrzeknie się urzędu, obejmuje go kolejny podpunkt tego artykułu. Mówi on, że „zajmowanie stanowiska sędziego po wskazanego upływie terminu stanowi oczywistą i rażącą obrazę przepisów prawa, za którą sąd dyscyplinarny wymierza karę złożenia sędziego z urzędu”.

Jak ocenił Kaleta, taki „bolszewicki przepis obnażył prawdziwe intencje opozycji”. „Samo złożenie projektu w takim kształcie jest atakiem na sędziowską niezawisłość i sygnałem dla sędziów wybranych przez nową KRS, że opozycja w razie wygrania wyborów zamierza pozakonstytucyjnie zdjąć ich z urzędu. To jest właśnie ta zemsta, o której mówiła sędzia Kamińska?” – pyta Kaleta.

Wiceminister przypomina też, że „wyjątkiem, w którym konstytucja dopuszcza odsunięcie sędziego od czynnej służby jest reorganizacja sądów. Jednak w takim przypadku sędziemu przysługuje stan spoczynku (art. 180 ust. 5)”.

Złożenie sędziego z urzędu, zawieszenie w urzędowaniu, przeniesienie do innej siedziby lub na inne stanowisko wbrew jego woli może nastąpić jedynie na mocy orzeczenia sądu i tylko w przypadkach określonych w ustawie.

Art. 179 Konstytucji mówi, że „sędziowie są powoływani przez Prezydenta Rzeczypospolitej, na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, na czas nieoznaczony”. Z kolei art. 180, że „sędziowie są nieusuwalni”.

źródło:
Zobacz więcej