RAPORT

Imigranci na granicy z Białorusią

Testy genetyczne do kosza? Geny determinują nasze zdrowie w niewielkim stopniu

Analiza wskazuje jednocześnie na ważne wyjątki, takie jak choroba Crohna, celiakia czy zwyrodnienie plamki żółtej, na których rozwój geny w pływają w 40–50 proc. (fot. Shutterstock/Billion Photos)
Analiza wskazuje jednocześnie na ważne wyjątki, takie jak choroba Crohna, celiakia czy zwyrodnienie plamki żółtej, na których rozwój geny w pływają w 40–50 proc. (fot. Shutterstock/Billion Photos)

Poza wyjątkami, dziedziczone mutacje w genach tylko w kilku procentach decydują o ryzyku różnorodnych chorób. Najważniejszy w tym względzie jest styl życia i środowisko – wynika z szeroko zakrojonej analizy badań przeprowadzonych w ostatnich 20 latach.

Guma do żucia sprzed 6 tys. lat źródłem DNA. Powstał portret konsumentki

Duńscy naukowcy odnaleźli ludzkie DNA w kawałku żywicy używanej przez prehistorycznego człowieka jako guma do żucia. Dzięki temu udało się...

zobacz więcej

Rozwinięcie się danej choroby zależy od genów tylko w 5 proc. – twierdzą naukowcy z University of Alberta w Edmonton (Kanada).

Przeprowadzili oni największą jak dotąd metaanalizę badań na ten temat. Uwzględnili zebrane w ciągu dwóch dekad dane na temat związków między różnymi chorobami a częstymi mutacjami w genach (tzw. polimorfizmem pojedynczego nukleotydu, ang. single nucleotide polymorphisms – SNPs).

– Ujmując rzecz prościej: DNA nie określa przeznaczenia człowieka, a SNPs są bezużyteczne dla przewidywania chorób – mówi prof. David Wishart, autor pracy opublikowanej w piśmie „PLOS ONE”. – Rozwinięcie się znaczącej większości chorób, w tym wielu nowotworów, cukrzycy, choroby Alzheimera, zależy od genów w najlepszym razie w 5–10 procentach.

Analiza wskazuje jednocześnie na ważne wyjątki, takie jak choroba Crohna, celiakia czy zwyrodnienie plamki żółtej, na których rozwój geny w pływają w 40–50 proc.

– Poza nielicznymi wyjątkami, coraz bardziej jasne staje się, że ryzyko pojawienia się większości chorób zależy od metabolizmu, środowiska, stylu życia i dostępu do różnego rodzaju substancji odżywczych oraz działania chemikaliów, bakterii i wirusów – wyjaśnia prof. Wishart.

Naukowiec zwraca uwagę, że wyniki te stoją w sprzeczności z biznesowymi modelami wielu firm sugerujących, że testy genetyczne mogą skutecznie przewidzieć zagrożenie różnymi problemami zdrowotnymi. Jego zdaniem inne pomiary dostarczają dużo lepszych danych, pozwalających określić ryzyko chorób.

– Najważniejszy wniosek z tego badania jest taki, że jeśli chce się uzyskać miarodajne wyniki odnośnie zdrowia i skłonności do różnych chorób oraz tego, co można z nim zrobić, lepiej jest zmierzyć metabolizm, mikrobiom czy białka, a nie geny. Praca ta podkreśla także potrzebę zrozumienia wpływu naszego środowiska i bezpieczeństwa czy jakości jedzenia, powietrza i wody – dodaje specjalista.

Aplikacja mobilna TVP INFO na urządzenia mobilne Aplikacja mobilna TVP INFO na urządzenia mobilne
źródło:

Zobacz więcej