Festiwal NNW: „Paszporty Paragwaju” z nagrodą główną, „Milczące pokolenie” z nagrodą prezesa TVP

W trakcie kończącego się festiwalu „Niepokorni Niezłomni Wyklęci” przyznano nagrodę specjalną prezesa TVP, którą Jacek Kurski wręczył twórcy filmu „Milczące pokolenie” Pawłowi Domańskiemu. Film opowiada o powojennych losach żołnierzy Armii Krajowej i antykomunistycznego podziemia niepodległościowego. Konkurs główny wygrał dokument „Paszporty Paragwaju”.

„Niepokorni, Niezłomni, Wyklęci” – trwa festiwal filmowy poświęcony walkom o niepodległość

W Gdyni trwa XI. Festiwal Filmowy „Niepokorni, Niezłomni, Wyklęci”. Jego ideą jest prezentacja dorobku artystycznego twórców zajmujących się...

zobacz więcej

– Jest mi niezwykle miło nagrodzić film o losach pokolenia AK-owskiego, wojennych i powojennych tragicznych losach. Paweł Domański odwiedził miejsca walk, miejsca tortur wileńskich AK-owców – powiedział Kurski.

– „Milczące pokolenie”, bo przez lata nie mogło mówić o sobie, nie mogło bronić się, na szczęście znaleźli się ludzie, i tego dowodem jest ten wspaniały festiwal, którzy często wbrew własnym karierom, wbrew własnemu komfortowi, idąc pod prąd własnym środowiskom stworzyli ten wspaniały projekt kultywujący pamięć o bohaterach polskiej wolności. Cieszę się, że Telewizja Polska zwiększyła swoje zaangażowanie w tej 11. edycji i że naprawdę nas widać – dodał.

Domański wyszedł na scenę wraz z Marcinem Majerskim, operatorem, montażystą i producentem filmu. Dziękując za nagrodę reżyser zacytował słowa, które w 1944 r. bohaterka jego filmu Danuta Szyksznian-Ossowska, kiedy została aresztowana przez NKWD, usłyszała od swojej mamy: „tyko drzewa o silnych korzeniach przetrwają burzę”.

– Wiem, że pani Danusia nas dzisiaj ogląda, wiem że jest z nami myślami. Pani Danusiu ja pani serdecznie dziękuję za te słowa, bo one powinny być dla nas drogowskazem – powiedział.

Nagroda główna dla „Paszportów Paragwaju”

Konkurs główny festiwalu wygrał dokument „Paszporty Paragwaju”. Film opowiada o grupie Aleksandra Ładosia, która w latach II wojny światowej w Szwajcarii masowo fałszowała paszporty, by ratować Żydów z Holokaustu. Złoty Opornik, czyli najważniejszą nagrodę odebrał jeden z twórców filmu - Rober Kaczmarek.

– Przyjmuję tę nagrodę jako nagrodę dla całej grupy osób, które ten film tworzyły przez kilka lat– oświadczył na scenie teatru Kaczmarek, podkreślając, że twórcami „Paszportów Paragwaju” są nie tylko filmowcy, ale również historycy i dyplomaci. – Ta opowieść o polskich dyplomatach, o urzędnikach, czyli właściwie ludziach drugiego szeregu, którzy zmagali się wtedy z totalitaryzmem niemieckim w Szwajcarii potrafili się zjednoczyć i zrobić coś wyjątkowego pomimo naprawdę kardynalnych różnic politycznych. Byli to ludzie o różnych wyborach, i później i wcześniej, natomiast w tym konkretnym się zjednoczyli i działali dla dobra Rzeczypospolitej. Myślę, że to jest najważniejsze przesłanie, jakie płynie z tego filmu – powiedział Kaczmarek.

„Paszporty Paragwaju” opowiadają o działalności grupy Aleksandra Ładosia, czyli nielegalnej polsko-żydowskiej struktury zajmującej się masowym fałszowaniem dokumentów dla ratowania Żydów podczas II wojny światowej, głównie w i po okresie tzw. Akcji Reinhardt, której celem była zagłada ludności żydowskiej. Grupa ta działała w latach 1942-43 w polskim poselstwie w Bernie w Szwajcarii i narażeniem życia uzyskiwała paszporty państw Ameryki Południowej. Fałszywe dokumenty trafiały do Żydów, którzy dzięki nim unikali wywózek do niemieckich obozów zagłady. Posiadacze paszportów trafiali do obozów dla internowanych w Niemczech, m.in. w Tittmoning, Liebenau, Boelsenberg oraz do okupowanej Francji w Vittel, dzięki czemu część z nich doczekała końca wojny.

„Niepokorni - Niezłomni - Wyklęci”. Rusza wyjątkowy festiwal filmowy

W Gdyni rozpoczyna się XI Festiwal Filmowy „Niepokorni - Niezłomni - Wyklęci”. Swój dorobek zaprezentują twórcy filmowi i radiowi inspirowani...

zobacz więcej

Konkurs międzynarodowy

Film „Paszporty Paragwaju” brał udział również w konkursie międzynarodowym, który z kolei wygrał dokument „Jak gdybyśmy dziś umrzeć mieli”. Film ten, który wyreżyserował Roman Vavra z Czech, to – jak podkreślono – „fascynujący dokument o najważniejszych punktach zwrotnych w życiu ks. Josefa Toufara, a także o jego otwartości na ludzi”. W 1950 r. ks. Toufara, proboszcza parafii w Cihost, aresztowała czechosłowacka SB zarzucając mu inscenizację cudu w miejscowym kościele. W wyniku brutalnych przesłuchań komunistycznej bezpieki ks. Josef Toufar zmarł 25 lutego 1950 r. w jednym ze szpitali w Pradze.

Konkurs międzynarodowy, który rozstrzygnęło jury pod przewodnictwem filmoznawcy i wykładowcy USA prof. Samuela Bryana – syna słynnego amerykańskiego korespondenta Juliena Bryana, który we wrześniu 1939 r. dokumentował tragedię bombardowanej Warszawy, odbył się po raz pierwszy. Nagroda w tym konkursie – jak poinformowano podczas gali – będzie nosić imię rotmistrza Witolda Pileckiego – dobrowolnego więźnia Auschwitz i autora raportów o Holokauście.


Najlepszy dokument radiowy

W konkursie na najlepszy dokument radiowy wygrał reportaż „Przerwane milczenie” Joanny Bogusławskiej. Bohaterem audycji jest Henryk Troszczyński – ostatni żyjący świadek odkrycia polskich grobów w Lesie Katyńskim. Jako młody chłopak z warszawskiej Woli został wywieziony na roboty do Smoleńska, a później Katynia. „Polscy robotnicy dowiedzieli się od okolicznych mieszkańców, że w lesie są zakopane zwłoki polskich oficerów. Odszukali te miejsca. Znaleźli płaszcze, guziki z orzełkiem. Opowiedzieli o tym niemieckim żołnierzom. Chcieli, żeby o zbrodni dowiedział się świat” – podkreślili twórcy festiwalu.

Kornel Morawiecki został wyróżniony za odwagę i poświęcenie

Kornel Morawiecki otrzymał w niedzielę Drzwi do Wolności podczas gali finałowej na XI Festiwalu Filmowym „Niepokorni Niezłomni Wyklęci” w Gdyni....

zobacz więcej

Platynowy Opornik

Przed nagrodą w konkursie Dokument Radiowy za całokształt twórczości i „niezłomność w podejmowaniu trudnych tematów, bezkompromisowość i niezależność w pracy twórczej” nagrodę Platynowy Opornik odebrał reżyser Lech Majewski, którego film „Onirica” przedstawiono festiwalowej publiczności w sobotę.

Inne nagrody to Źródło dla „pasjonatów historii, którzy swoją pracą, wiedzą oraz doświadczeniem inspirują twórców filmowych do podejmowania tematyki historycznej” – trafiła ona do publicysty i działacza opozycji w PRL-u Adama Borowskiego, a także nagroda im. Janusza Krupskiego dla twórcy filmu „Mała Moskwa konta mały Londyn” Sławomira Koehlera „za odwagę i trud w poszukiwaniu tematów oraz postaci niepokornych, niezłomnych, wyklętych”. Wręczono także wiele innych nagród, w tym liczne wyróżnienia: Sygnety Niepodległości oraz Drzwi do Wolności; tym ostatnim wyróżnieniem uhonorowano m.in. Kornela Morawieckiego.

Medal Gloria Artis

Pod koniec gali Medalem Gloria Artis została odznaczona dyrektor TVP w Gdańsku, a także dyrektor Festiwalu „Dwa Teatry” w Sopocie Joanna Strzemieczna-Rozen. Odznaczenie wręczył wiceszef MKiDN Jarosław Sellin oceniając, że to „najważniejszy medal, który jest w dyspozycji ministra kultury i dziedzictwa narodowego”.

XI Festiwal „Niepokorni Niezłomni Wyklęci”, podczas którego poza konkursami filmów dokumentalnych o tematyce historycznej, odbyło się wiele spotkań i dyskusji z udziałem m.in. przedstawicieli IPN i MKiDN, rozpoczął się w czwartek. Patronat nad wydarzeniem objął prezydent Andrzej Duda.

źródło:
Zobacz więcej