Sensacyjne odkrycie podczas konserwacji ołtarza Wita Stwosza

Proboszcz bazyliki mówi o wielkim zaskoczeniu (fot. arch. PAP Jacek Bednarczyk)

Podczas prac badawczo-konserwatorskich ołtarza Wita Stwosza w Bazylice Mariackiej w Krakowie odsłonięto i odczytano datę znajdującą się na boku jednej z figur – apostoła św. Jakuba, podtrzymującego zasypiającą Maryję. 1486 r. to data wcześniejsza o trzy lata niż przyjęty w literaturze fachowej moment poświęcenia ołtarza; nie była do tej pory znana badaczom sztuki średniowiecznej.

Pożar XIV-wiecznego kościoła w Gdańsku

Strażacy ugasili pożar XIV-wiecznego kościoła św. Piotra i Pawła w Gdańsku. Spaleniu uległa konstrukcja dachowa o łącznej powierzchni ok. 200...

zobacz więcej

Odkryto ją podczas usuwania przemalowań z tylnej części rzeźby, na boku szaty św. Jakuba. Apostoł podtrzymujący zasypiającą Maryję jest najważniejszą, centralną rzeźbą ołtarza Wita Stwosza.

– Charakter cyfr – z charakterystyczną czwórką – jest typowy dla okresu gotyku. Idealnie pokrywa się to z budową technologiczną rzeźby i nie ma co do tego wątpliwości, że data, która znajduje się na granicy złocenia i podkładów złocenia, jest autentyczna – podkreślił kierownik prac badawczo-konserwatorskich dr hab. Jarosław Adamowicz.

– Kto zamieścił datę? Nie wiemy. Na pewno ktoś z zespołu pracującego przy tworzeniu ołtarza. Ciekawostką jest to, że jest to 1486 r. – trzy lata przed oficjalną datą przyjętą w literaturze jako data jego poświęcenia – dodał Adamowicz.

Według specjalistów odkrycie to otwiera nowe możliwości badań historycznych i dyskusję nad tym, co mogło być przyczyną faktu, że ołtarz poświęcono trzy lata później niż wykonano najważniejszą z jego figur.

– Ale też nie mamy pewności, czy szafa ołtarza była już ukończona w 1486 r., czy prace nad innymi jego elementami nie trwały dłużej, do 1489 r. – podkreślił Adamowicz.

Do tej pory nie znano żadnych napisów na ołtarzu w postaci daty, sygnatury, inskrypcji czy gmerku.

– Jest to wielkie zaskoczenie, ponieważ w żadnej literaturze nie było mowy o inskrypcjach na ołtarzu pochodzących z końca średniowiecza. Data ta świadczy o tym, że główne postacie w dziele Wita Stwosza były ukończone już w roku 1486 r. Dla pracujących przy konserwacji jest to dreszcz emocji, bo to znaczy, że mają bezpośredni kontakt z dziełem mistrza i jego warsztatu – powiedział proboszcz bazyliki Mariackiej ks. dr Dariusz Raś.

Uroczystości na Świętej Górze Grabarce. „Tu bije serce prawosławia w Polsce”

Na Świętej Górze Grabarce k. Siemiatycz odbywają się w poniedziałek główne obchody prawosławnego święta Przemienienia Pańskiego. To najważniejsza w...

zobacz więcej

Duchowny podkreślił profesjonalizm ekipy konserwatorskiej, który odkryła ledwie widoczną datę, niedostrzeżoną podczas wcześniejszych, wielokrotnych konserwacji obiektu.

Ołtarz Wita Stwosza składa się z szafy głównej z figurami, ustawionej na predelli (podstawie), skrzydeł ruchomych i nieruchomych ozdobionych płaskorzeźbami oraz zwieńczenia. Jego konstrukcja jest wykonana z drewna dębowego, tła dla płaskorzeźb i rzeźb z drewna modrzewiowego, a płaskorzeźby, rzeźby i detale architektoniczne z drewna lipowego – złoconego i polichromowanego.

Prace konserwatorskie przy ołtarzu rozpoczęły się we wrześniu 2015 r. i potrwają do końca 2021 r. Teraz prowadzone są prace przy najważniejszych, umieszczonych w centralnej części scenach: Zaśnięcia oraz Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Dzięki ustawieniu specjalnej platformy przed ołtarzem, działaniom konserwatorów mogą się przyglądać wszyscy turyści odwiedzający Bazylikę Mariacką.

Wcześniej odnowione zostało i wróciło na swoje miejsce zwieńczenie ołtarza. Zakończona jest także konserwacja 12 kwater ze skrzydeł ołtarza, widocznych gdy jest on zamknięty. Kwaterami widocznymi, gdy ołtarz jest otwarty, konserwatorzy zajmą się w ostatnim etapie prac. Prace prowadzi Międzyuczelniany Instytut Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki warszawskiej i krakowskiej ASP.

źródło:

Zobacz więcej