RAPORT

Koronawirus: mapy, statystyki, porady

Amerykańscy senatorowie naciskają ws. mienia ofiar Holokaustu w Polsce

Sekretarz stanu USA Mike Pompeo nie odniósł się do listu (fot. PAP/EPA/NARONG SANGNAK)

88 amerykańskich senatorów podpisało się pod listem do sekretarza stanu USA Mike'a Pompeo, w którym apelują, by podjął on działania mające rozwiązać sprawę mienia ofiar Holokaustu w Polsce. Dokument opublikowała na stronie internetowej senator Partii Demokratycznej Tammy Baldwin, która wraz z senatorem republikanów Marco Rubio jest inicjatorką jego wysłania.

„Póki jestem prezydentem, nigdy nie zgodzę się na uznanie roszczeń za mienie bezspadkowe”

– Żeby ktokolwiek mógł dojść skutecznie roszczeń za mienie bezspadkowe, najpierw musiałoby zostać zmienione polskie prawo. Póki jestem prezydentem...

zobacz więcej

Członkowie wyższej izby Kongresu USA apelują do Pompeo o działania zmierzające do wypłacenia ofiarom Holokaustu lub ich rodzinom odszkodowań lub zwrotu nieruchomości „które zostały bezprawnie przejęte przez nazistów, a następnie znacjonalizowane przez komunistów”.

Petycję zainicjowaną przez Demokratkę Tammy Baldwin i Republikanina Marco Rubio sygnowało dotychczas łącznie 88 z 100 senatorów USA. Znaleźli się wśród nich m.in. kandydaci do nominacji Partii Demokratycznej na urząd prezydenta Elizabeth Warren, Kamala Harris, Kristen Gillibrand, Bernie Sanders i Cory Booker.

Informacja w sprawie listu znalazła się na stronach internetowych Baldwin, która reprezentuje w Senacie stan Wisconsin, a także senatora z Florydy Rubio. W Wisconsin mieszka duża populacja Amerykanów polskiego pochodzenia. Według spisu ludności z 2010 r. liczyła 538 208 osób i plasowała się na szóstym miejscu w USA pod względem wielkości polonijnej populacji.

Sygnatariusze listu powołują się na silne więzi łączące oba kraje od amerykańskiej wojny o niepodległość i trwające do dzisiaj dzięki partnerstwu w NATO. Twierdzą, że sojusz opiera się nie tylko na wspólnych interesach, ale także wspólnych ideałach. Zaliczają do nich poszanowanie praw własności prywatnej, co uznają za podstawę sukcesu demokracji.

Niepokojąca odpowiedź premiera

„Dlatego podniosło nas na duchu pańskie publiczne oświadczenie w lutym w Warszawie apelujące, by Polska podjęła odpowiednie kroki w celu restytucji mienia prywatnego należącego do ofiar Holokaustu, ich rodzin i innych, którym zostało skonfiskowane w dobie komunizmu. Odpowiedź premiera Morawieckiego na pańskie uwagi, w której premier powiedział, że Polska »rozwiązała« ten problem, była niepokojąca. Jak pan wie, problem nie został rozwiązany i nie zniknie” – twierdzą autorzy listu.

Waszczykowski o ustawie 447: Mienie bezspadkowe przechodzi na Skarb Państwa

Zgodnie z prawem polskim mienie bezspadkowe przechodzi na Skarb Państwa – w ten sposób były minister spraw zagranicznych Witold Waszczykowski...

zobacz więcej

W lutym Pompeo, który był w Warszawie na konferencji poświęconej problematyce pokoju i bezpieczeństwa na Bliskim Wschodzie, nawiązał także do sprawy zwrotu mienia. Wezwał Polskę do kompleksowej restytucji.

– Wzywam moich polskich kolegów, by poczynili postępy w zakresie kompleksowego ustawodawstwa dotyczącego restytucji mienia prywatnego dla osób, które utraciły dobytek w czasie Holokaustu – mówił wówczas sekretarz stanu na konferencji prasowej.

Senatorowie zwracają uwagę, że żyje już niewielu ocalałych z Holokaustu. Argumentują, że problem restytucji musi być niezwłocznie rozwiązany. „Teraz, kiedy ostatni ocaleni z Holokaustu wciąż żyją, nadszedł czas, by poprzeć nasze słowa znaczącym działaniem. Zachęcamy pana do podejmowania odważnych inicjatyw, które pomogą Polsce rozwiązać problem tak szybko, jak to tylko możliwe” – wskazują sygnatariusze listu.

Ustawa JUST

Baldwin i Rubio byli współautorami przyjętej w minionym roku, uchwalonej jednogłośnie przez Kongres dwupartyjnej Ustawy JUST. Wzywała ona do wzmocnienia wysiłków na rzecz osób, które przeżyły Holokaust i ich rodzin. Zobowiązywała Departament Stanu do przekazywania raportów na temat postępu w tej sprawie w niektórych krajach europejskich.

W swoim liście senatorowie przyznają, że Polska ogromnie ucierpiała podczas II wojny światowej, a jej ludność żydowska została wyselekcjonowana przez nazistów do eksterminacji. Powołując się na Muzeum Holokaustu w USA twierdzą, że ok. 3 mln Żydów – 90 proc. przedwojennej populacji Żydów w Polsce – zostało zamordowanych przez nazistów. Wskazują na szacunki, że naziści zabili również 1,9 mln Polaków, nieżydowskich cywilów.

„To reżim nazistowski oraz jego sojusznicy i współpracownicy – nie Polska – systematycznie konfiskowali żydowską własność podczas II wojny światowej” – przyznają sygnatariusze listu.

Podkreślają zarazem, że po wojnie reżim komunistyczny w Polsce znacjonalizował majątek należący do Żydów i ludności nieżydowskiej. Jak utrzymują, w ciągu dekad od upadku żelaznej kurtyny ocaleni z Holokaustu Żydzi polskiego pochodzenia i ich rodziny, a także inni, przekonali się, że prawie niemożliwe jest odzyskanie odszkodowania za własność znacjonalizowaną przez polski reżim komunistyczny.

„W istocie Polska jest jedynym krajem w Unii Europejskiej, który nie uchwalił kompleksowego prawa dotyczącego zwrotu lub rekompensaty za własność prywatną, mimo że w 2009 r. zatwierdziła Deklarację Terezińską w sprawie mienia z epoki holokaustu »w sposób sprawiedliwy, kompleksowy i niedyskryminacyjny«” – twierdzą senatorzy.

„Jako zagorzali poplecznicy sojuszu polsko-amerykańskiego piszemy, aby przekonać pana do śmiałego i pilnego działania, by pomóc Polsce rozwiązać sprawę kompleksowo i w kontekście wzmocnienia stosunków dwustronnych między naszymi krajami” – apelują.

źródło:
Zobacz więcej