Prehistoryczny kompleks górniczy w Świętokrzyskiem na liście UNESCO. Unikat w skali świata

Kilka tysięcy lat temu były tu osiedla górnicze, szyby, chodniki i komory kopalniane (fot. PAP/Piotr Polak)

Prehistoryczny krajobraz przemysłowy: osiedla górnicze, jamy i szyby górnicze, chodniki kopalniane, komory wsparte na filarach oraz sieć 4 tys. szybów – kilka tysięcy lat temu wyglądały okolice miejscowości Krzemionki Opatowskie w Świętokrzyskiem. Region został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Niewiarygodne odkrycie na Mazowszu: średniowieczny zamek, który „nie miał szczęścia”

Chcieliśmy odkryć drugi Malbork, a znaleźliśmy... Biskupin – mówią odkrywcy późnośredniowiecznego zamku w Żelechowie. Była to siedziba rodowa...

zobacz więcej

Decyzję o wpisie Krzemionkowskiego regionu prehistorycznego górnictwa krzemienia pasiastego na Listę światowego dziedzictwa kulturalnego i naturalnego podjął podczas na 43. Sesji w Baku Komitet Światowego Dziedzictwa UNESCO. Krzemionki to 16. polski wpis na tej liście i jednocześnie pierwsze polskie stanowisko archeologiczne wpisane na listę.

Komitet Światowego Dziedzictwa uznał wyjątkową wartość regionu krzemionkowskiego z uwagi na to, że stanowi on wybitne dzieło twórczego geniuszu człowieka, niesie unikalne świadectwo tradycji kulturowej i stanowi wybitny przykład zespołu obiektów techniki i krajobrazu, który ilustruje znaczący etap w historii ludzkości.

Krzemionki, położone w woj. świętokrzyskim, niedaleko Ostrowca Świętokrzyskiego, to znakomity przykład inwencji twórczej prehistorycznego człowieka w dziedzinie wydobycia krzemienia pasiastego. Sieć szybów, galerii i komór wydrążonych w skale wapiennej ilustruje ogromny zakres prehistorycznych technik wydobywczych.

Wykorzystując narzędzia górnicze z poroża, kości, kamienia, krzemienia i drewna - prehistoryczni górnicy dostosowali swoje techniki wydobywcze do skały i głębokości złoża, a także umiejętnie zarządzali organizacją wydobycia, gospodarką odpadami, transportem, i tak istotnymi kwestiami jak odpowiednie oświetlenie i zachowanie środków bezpieczeństwa.

Krzemionkowski region prehistorycznego górnictwa stanowi dowód wielkiej zmiany społecznej, która dokonała się za sprawą wydobycia krzemienia w neolicie na skalę masową. Rozpoczęcie zorganizowanego procesu wydobycia i produkcji krzemiennych narzędzi przy użyciu wyspecjalizowanych technik i podziału pracy stanowią przełom w rozwoju technologicznym i intelektualnym człowieka.

Tajemnicze znalezisko pod Krakowem: szkielet dziecka z czaszką zięby w ustach

W ustach dziecka pochowanego na przełomie XVIII i XIX w. w jaskini Tunel Wielki w Dolinie Sąspowskiej archeolodzy odkryli czaszkę zięby; kolejna...

zobacz więcej

Produkcja narzędzi krzemiennych w dużym stopniu zmieniła życie codzienne i przyczyniła się do rozwoju cywilizacyjnego. To prawdopodobnie jedyny prehistoryczny rodzaj rzemiosła, w którym łańcuch produkcji od surowca do towaru został skoncentrowany w jednym miejscu.

Krzemień pasiasty, pozyskiwany w Krzemionkach, jest unikatowym surowcem występującym jedynie w Górach Świętokrzyskich. Charakteryzuje się naprzemiennymi, nieregularnymi, ciemnymi i jasnymi pasmami szarego koloru, tworzącymi niepowtarzalne wzory. Charakterystyczne wyroby pochodzące z regionu Krzemionek były znajdowane w promieniu 660 km. To unikatowe w skali świata rozpowszechnienie wyrobów z tamtej epoki.

Prehistoryczny region górniczy Krzemionki położony jest na północno-wschodnim skraju Gór Świętokrzyskich w centralnej Polsce po obu stronach rzeki Kamiennej, w odległości 8-15 km od Ostrowca Świętokrzyskiego, w województwie świętokrzyskim, w powiecie ostrowieckim i opatowskim, na terenie gmin: Bodzechów, Ćmielów i Ożarów.

źródło:

Zobacz więcej