Konserwator zabytków: Odbudowa Notre Dame zajmie czas całemu pokoleniu

Odbudowa dachu, więźby, połaci dachowych, sklepienia, wieży są możliwe – mówi ekspert (fot. REUTERS/Philippe Wojazer)

– To co się stało z katedrą Notre Dame to kataklizm porównywalny ze zniszczeniami wojennymi. Odbudowa zajmie czas całemu pokoleniu – uważa Marcin Kozarzewski, konserwator zabytków.

Kapelan paryskiej straży pożarnej wyniósł relikwie z płonącej katedry

Kapelan paryskiej straży pożarnej Jean-Marc Fournier uratował cenne relikwie korony cierniowej oraz Najświętszy Sakrament z płonącej katedry Notre...

zobacz więcej

Kozarzewski wyjaśnił, że jest jeszcze za wcześnie, by mówić o odbudowie zniszczonej przez pożar paryskiej katedry. – Konstruktorzy muszą zdecydować, czy w ogóle można wejść katedry. Przecież sklepienia są nadpalone i częściowo zniszczone, więc, póki co, zasadniczo nawet strażacy tam się nie przedostają – mówi w rozmowie z Polską Agencją Prasową konserwator.

– Podobnie było rok temu podczas pożaru katedry w Gorzowie Wielkopolskim, tam spłonęła tylko wieża, ale tak ogromnymi masami wody została zalana cała ceramiczna struktura budowli, tyle wody poszło w ściany, w sklepienia, że liczono się z tym, iż ocalałe elementy mogą runąć. I jeśli w środku byliby ludzie, doszłoby po pożarze do prawdziwej tragedii – wskazał specjalista.

Odnosząc się do zniszczeń drewnianych elementów konstrukcji (m. in. dachu i sygnaturki – 90-metrowej, charakterystycznej wieżyczki z dębowego drewna krytego ołowiem) Kozarzewski podkreślił, że również konstrukcje stalowe i kamienne są zagrożone, nawet jeśli przetrwały pożar.

– Stalowe elementy ulegają odkształceniom pod wpływem ogromnych temperatur – przypomina ekspert, zaś jeśli chodzi o konstrukcje kamienne, to, jak mówi, „wapno, normalnie stosowane do budowania, to nic innego jak wypalony kamień wapienny”.

„Kopia ikony jasnogórskiej ocalała z pożaru Notre Dame”

Polska kaplica ucierpiała w pożarze katedry Notre Dame, ale zachowała się; uratowano kopię obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej oraz relikwie...

zobacz więcej

– W skrócie od strony chemicznej to tak wygląda: jeżeli kamień, w którym lepiszczem jest węglan wapnia, ulegnie przepaleniu, powstaje z niego wapno palone, które podczas akcji gaszenia pożaru reaguje z wodą i się lasuje, tworząc wapno gaszone. Zamiast twardego kamienia mamy ciasto wapienne. Wytrzymałość mechaniczna takiego kamienia jest żadna. I jeśli cieszymy się, że fragmenty kamiennej konstrukcji katedry stają, to niestety nie znaczy, że się ostaną – tłumaczy.

Zdaniem konserwatora wykonalne jest jednak otworzenie struktury budowlanej. – Przywrócenie kształtu budowli, odbudowa dachu, więźby, połaci dachowych, sklepienia, wieży są możliwe. Nie będzie to oryginalna budowla, ale podobna, najważniejsze, że możliwa do zrekonstruowania – ocenił, wskazując, że istnieje bogata dokumentacja fotograficzna zabytku.

– Jeśli chodzi natomiast o dzieła sztuki: witraże, rzeźby, obrazy, cenne przedmioty, jest to strata niepowetowana. Można naturalnie zrobić kopie, repliki, ale nie będą miały przecież waloru oryginału – powiedział.

Prezydent Francji: Odbudujemy katedrę Notre Dame

Udało się uniknąć najgorszego, ale batalia o uratowanie katedry nie jest jeszcze zakończona – oświadczył prezydent Francji Emmanuel Macron podczas...

zobacz więcej

Kozarzewski przypomina, że pożary budynków, a nawet całych miast się zdarzają. – Słynny pożar Londynu w XVII wieku spustoszył dwie trzecie miasta. Na przełomie XIX i XX wieku niemal cała starówka w Malborku kompletnie spłonęła. Płonęły inne słynne francuskie katedry, np. w Metz czy Chartres – wyliczał.

– Paliły się kościoły; niemal każda świątynia ma w swojej historii jakiś pożar. W kościele Najświętszej Marii Panny w Żaganiu, na którego wieży zainstalowano w 1771 r. pierwszy na Śląsku piorunochron, liczba pożarów pustoszących tę świątynię była ogromna – dodaje.

Marcin Kozarzewski jest specjalistą w zakresie konserwacji malarstwa i rzeźby polichromowanej, wykłada na Politechnice Warszawskiej i na stołecznej ASP.

Ponadto kieruje firmą Monument Service, która wykonała restaurację kościoła na Zamku Wysokim w Malborku wraz z rekonstrukcją średniowiecznej mozaikowej figury Matki Bożej, zniszczonej w czasie ostatniej wojny czy konserwację biblioteki w zespole poaugustiańskim w Żaganiu.

źródło:

Zobacz więcej