Zespół ds. reparacji policzył: straty wojenne Polski to 886 mld dolarów

Według Biura Analiz Sejmowych, zasadne jest twierdzenie, że Polsce przysługują wobec Niemiec roszczenia odszkodowawcze (fot. Keystone/Getty Images)

Według szacunków powstałego w 1945 r. Biura Odszkodowań Wojennych wartość strat poniesionych przez Polskę podczas II wojny światowej to ok. 50 mld dolarów z 1939 r.; po przeliczeniu na wartość z 2018 r. jest to ok. 886 mld dolarów – przekazał ekspert zespołu ds. reparacji Józef Menes.

Wystawa kopii dzieł utraconych podczas II wojny światowej

14 kopii dzieł utraconych podczas II wojny światowej – m.in. Marcello Bacciarellego i Aleksandra Gierymskiego – można zobaczyć na wystawie „Dzieła...

zobacz więcej

Podczas posiedzenia zespołu Menes przedstawił analizę, w której zestawiono szacunki strat poniesionych przez Polskę w czasie II wojny światowej, według różnych opracowań powstałych już po jej zakończeniu. Zdaniem przewodniczącego zespołu Arkadiusza Mularczyka (PiS) najbardziej kompleksowo ten problem ujmował raport Biura Odszkodowań Wojennych przy Prezydium Rady Ministrów, z 1947 r.

Według tego opracowania wartość strat wojennych Polski to ok. 50 mld dolarów amerykańskich (według wartości z 1939 r.). Po przeliczeniu na wartość z 2018 r. jest to ok. 886 mld dolarów amerykańskich.

W kwocie tej zawarto szacunki wartości „zniszczeń kapitału rzeczowego”, „zabranej produkcji i usług w okresie okupacji”, a także m.in. „utraconą produkcję w okresie powojennym wskutek zniszczenia kapitału”, „utracone nadwyżki produkcyjne osób uśmierconych i dotkniętych kalectwem” oraz „utraconą produkcję wskutek obniżenia wydajności pracy ludzkiej rentowności kapitału w okresie powojennym”.

Menes przedstawił też szacunki opracowań Ministerstwa Prac Kongresowych Rządu RP w Londynie (z września 1944 r.), Komisji dla ostatecznego ustalenia szkód i strat wojennych w II wojnie światowej przy Ministerstwie Finansów (1951) i Komisji do Opracowania Problemu Odszkodowań Niemieckich (1970).

Ekspert mówił, że dokumenty przygotowane przez Ministerstwo Prac Kongresowych i Komisję do Opracowania Problemu Odszkodowań Niemieckich są niepełne. Z kolei analiza komisji przy MF powstała tylko w formie maszynopisu, a następnie została udostępniona jedynie „wąskiej grupie decydentów politycznych”.

– Sytuacja polityczna w Europie na początku lat 50. (m.in. powstanie NRD i radzieckiej strefy okupacyjnej) wywarła wpływ na treść i formę tego opracowania – zaznaczył.

Premier Grecji: Żądania reparacji wojennych nadal możliwe

Rząd Grecji zastrzega sobie prawo do występowania wobec władz Niemiec z żądaniami reparacji za straty poniesione podczas drugiej wojny światowej –...

zobacz więcej

Menes dodał, że straty przedstawione w wymienionych dokumentach „zostały wyliczone dla obszaru w granicach Polski z 1945 r. bez Ziem Północnych i Zachodnich, a powierzchnia tego terenu to ok 210 tys. km kwadratowych”.

W posiedzeniu zespołu udział wziął też Winicjusz Natoniewski, który jako pięcioletni chłopiec przeżył pacyfikację swojej rodzinnej wsi przez Niemców; doznał wtedy rozległych poparzeń całego ciała. Po latach zażądał od rządu Niemiec zadośćuczynienia za cierpienia fizyczne i psychiczne, jakich doznał w czasie II wojny światowej. Sąd Najwyższy odmówił jednak przyznania mu zadośćuczynienia twierdząc, że na obecnym etapie rozwoju prawa międzynarodowego państwu niemieckiemu przysługuje immunitet jurysdykcyjny w sprawach o roszczenia z czynów popełnionych przez niemieckie siły zbrojne podczas II wojny światowej na terenie Polski.

Pod koniec września 2017 r. z inicjatywy PiS powołano parlamentarny zespół ds. oszacowania wysokości odszkodowań należnych Polsce od Niemiec za szkody wyrządzone w trakcie II wojny światowej. Zgodnie z opinią Biura Analiz Sejmowych – o którą wnioskował szef zespołu – zasadne jest twierdzenie, że Rzeczypospolitej Polskiej przysługują wobec Republiki Federalnej Niemiec roszczenia odszkodowawcze, a twierdzenie, że wygasły lub uległy przedawnieniu, jest nieuzasadnione. Z opinii zespołu naukowców Bundestagu wynika, że polskie roszczenia są bezzasadne.

źródło:

Zobacz więcej