Święto łasucha. Dziś tłusty czwartek

Słodkie pączki zawędrowały do Europy z krajów arabskich (fot. Pixabay/jarmoluk)

Dziś tłusty czwartek. Choć zwyczaj sięga starożytnej Europy, to w znanej dzisiaj formie pojawił się w średniowieczu. W przeszłości koniec karnawału był czasem najadania się na zapas, przed nadchodzącym postem.

Sprawdź, jak długo trzeba biegać, aby spalić kalorie po zjedzeniu pączka

Jak długo trzeba intensywnie myśleć, żeby spalić tyle energii, ile dostarczymy do organizmu, jedząc jednego pączka? Mózg do funkcjonowania...

zobacz więcej

Tłusty czwartek jest pierwszym dniem ostatniego tygodnia przed Wielkim Postem. W staropolskiej tradycji okres ten nazywano zapustami lub mięsopustem. Zanim upowszechniły się pączki, w tym okresie zajadano się głównie potrawami z mięsa, stąd nazwa „karnawał”.

– Z włoskiego ta nazwa w wolnym tłumaczeniu oznacza pożegnanie z mięsem, które było produktem luksusowym i pożądanym – tłumaczy rekonstruktor kulinarny Adrian Ordakowski. Wielki Post oznaczał też rezygnację z produktów pochodzenia zwierzęcego, m. in. jajek i mleka.

Pączki z mięsem

Obecnie w tłusty czwartek zjadamy głównie pączki. Ta przekąska znana była już w starożytnym w Rzymie, wtedy jednak, podobnie jak w średniowieczu, nadziewano ją mięsem lub tłuszczem. Słodkie pączki pojawiły się później w krajach arabskich i stamtąd zawędrowały na europejskie stoły.

Pierwsze wzmianki o pączkach na słodko w Polsce sięgają XVII wieku. Pączek ze staropolskich przepisów to ciasto bez drożdży, ze słodkim nadzieniem. – Mamy wersję z migdałami i z cukrowaną kolendrą – wskazuje Ordakowski.

Potrawa jedzona w ostatnie dni karnawału miała być wykwintna, dlatego w pączku łączą się składniki luksusowe: tłuszcz, cukier i przyprawy korzenne.

Poza pączkami na koniec karnawału przyrządzano też mięsne zupy, pieczenie, pasztety oraz „torty”. – Tort tak naprawdę nie był słodkim deserem. W przepisach znajdziemy tort szpikowy, wykonany z dodatkiem szpiku kostnego oraz tort cielęcy, z dodatkiem cielęciny – wyjaśnia historyk.

Sama tradycja ucztowania w ten konkretny dzień wywodzi się z Małopolski i sięga XVI wieku. Wtedy w wielu miastach oprócz ucztowania urządzano też huczne zabawy, wśród nich np. „babski comber” na krakowskim rynku.

Dziś prawie połowa Polaków deklaruje, że w ten dzień zje pączka lub inną słodką przekąskę. W poprzednich latach w tłusty czwartek w Polsce zjadano około 100 mln pączków.

źródło:
Zobacz więcej