Sto lat po zakończeniu powstania wielkopolskiego lista jego uczestników trafiła do Internetu

Powstanie wybuchło 27 grudnia 1918 r. (fot. wikimedia.org)

Sto lat temu, 16 lutego 1919 roku, zakończyło się Powstanie Wielkopolskie – zwycięski zryw niepodległościowy Polaków, który doprowadził do wyzwolenia spod władzy niemieckiej niemal całej Wielkopolski. Z tej okazji do Internetu ma trafiła przygotowywana od kilku lat lista powstańców, obejmująca około 90 tysięcy nazwisk.

W Warszawie uczczono największy zwycięski zryw Polaków pod zaborami

W Warszawie oddano hołd powstańcom wielkopolskim. W setną rocznicę wybuchu największego niepodległościowego zrywu Polaków pod zaborami, przed...

zobacz więcej

Powstanie wybuchło 27 grudnia 1918 roku, niedługo po zakończeniu I wojny światowej. Polacy, występując zbrojnie przeciwko państwu niemieckiemu, domagali się powrotu ziem zaboru pruskiego do Polski, która w tym czasie umacniała swą niepodległość.

Iskrą zapalną była wizyta powracającego do Polski pianisty i działacza niepodległościowego Ignacego Paderewskiego. 25 grudnia przybył on do Gdańska na pokładzie brytyjskiego krążownika „Concord”. Następnego dnia przyjechał do Poznania, co wywołało wielką patriotyczną manifestację. Z wielkim entuzjazmem spotkało się przemówienie Paderewskiego z balkonu hotelu Bazar.

Dzień później swoją paradę wojskową na Świętym Marcinie urządzili Niemcy. Zrywali polskie i koalicyjne flagi i napadali na polskie instytucje. Doszło do zamieszek. Wywiązała się walka, którą następnie podjęły oddziały kierowane przez Polską Organizację Wojskową Zaboru Pruskiego. W pierwszym okresie walk powstańczych, do końca roku, Polakom udało się zdobyć większą część Poznania. Ostatecznie miasto zostało wyzwolone 6 stycznia, kiedy to przejęto lotnisko Ławica. W polskie ręce wpadło kilkaset samolotów. Do połowy stycznia wyzwolono też większą część Wielkopolski.

Dowódcą powstania był generał Stanisław Taczak – do 15 stycznia 1919 roku, a po nim generał Józef Dowbor-Muśnicki.

Zdobycze powstańców potwierdził rozejm w Trewirze, podpisany pomiędzy Niemcami a państwami Ententy 16 lutego 1919 r. W myśl jego ustaleń front wielkopolski został uznany za front walki państw sprzymierzonych. Ostateczne zwycięstwo przypieczętował podpisany 28 czerwca 1919 r. traktat wersalski, w którego wyniku do Polski powróciła – z wyjątkiem skrawków – prawie cała Wielkopolska.

Jedyna taka lista
Lista uczestników powstania, która w 100. rocznicę zakończenia powstania trafiła do Internetu, to projekt Wielkopolskiego Towarzystwa Genealogicznego Gniazdo i pierwsze tego typu zestawienie. Nad zebraniem i porządkowaniem danych od 2017 roku pracowało kilkudziesięciu wolontariuszy.

Poszczególne wpisy zawierają imię i nazwisko uczestnika powstania, stopień, status społeczny, ewentualne dane o dacie i miejscu urodzenia, informacje o jednostce, w której dana osoba służyła, datę zgonu i miejsce pochówku.

Lista zawiera nie tylko personalia osób walczących w powstaniu z bronią w ręku, ale też tych, którzy przyczynili się do zwycięstwa powstania: lekarzy, sanitariuszy, kucharek czy księży.

źródło:
Zobacz więcej