RAPORT

KORONAWIRUS: MAPY, STATYSTYKI, PORADY

Dziś prawosławna Wigilia. Zamiast opłatka prosfora

Ikona Narodzenia Pańskiego (fot. arch. PAP/Darek Delmanowicz)

W niedzielę przypada wigilia Bożego Narodzenia według kalendarza juliańskiego, czyli według tzw. starego stylu. W tym terminie święta obchodzą prawosławni i wierni innych obrządków wschodnich, m.in. grekokatolicy i staroobrzędowcy.

„Odnowi oblicze ziemi”. Ulicami polskich miast przeszły Orszaki Trzech Króli

Ulicami 752 miejscowości w Polsce i 22 poza jej granicami przechodzą dziś Orszaki Trzech Króli. Hasło pochodu brzmi w tym roku „Odnowi oblicze...

zobacz więcej

Posiłek wigilijny (Solczelnik) rozpoczyna się od modlitwy i dzielenia prosforą. Prosfora (od greckiego „Prospero” – przynoszę) to chleb liturgiczny używany w Kościele wschodnim do konsekracji i komunii. Ma kształt małych, mieszczących się w dłoni krążków, po upieczeniu podobnych do malutkich bułeczek. Przygotowaniem i wypiekiem prosfor zajmują się np. mniszki z monasterów.

W Białymstoku – stolicy regionu, gdzie są największe w kraju skupiska prawosławnych – organizowane są rokrocznie spotkania dla osób, które z różnych względów nie mogą same przygotować, lub nie mają z kim spożyć wigilijnej kolacji. W jadłodajni prowadzonej przez Prawosławny Ośrodek Miłosierdzia „Eleos” spotkają się bezdomni i ubodzy; rokrocznie przychodzi na takie wigilijne spotkanie ok. stu osób. W Centrum Kultury Prawosławnej, na wigilii organizowanej przez cerkiewne bractwo św. Mikołaja, spotkają się osoby samotne.

Boże Narodzenie według tzw. starego stylu rozpoczynają też grekokatolicy mieszkający m.in. na Podkarpaciu.

– Podobnie jak u katolików obrządku łacińskiego, wieczerza wigilijna składa się z dwunastu dań, a rozpoczyna się po pojawieniu się pierwszej gwiazdki na niebie – powiedział dziekan sanocki i proboszcz parafii greckokatolickiej w Komańczy w Bieszczadach ks. Andrzej Żuraw. Na stołach będą ryby, różne rodzaje pierogów, żurek czy barszcz z uszkami. Tradycyjnie nie może zabraknąć kutii.

W nocy z niedzieli na poniedziałek wielu prawosławnych i grekokatolików uda się do cerkwi na świąteczne nabożeństwa. Najczęściej zaczynają się one o północy lub o 2. nad ranem.

Nie ma dokładnych danych co do liczby prawosławnych w kraju. Hierarchowie polskiej Cerkwi szacują, że wiernych jest 450-500 tys. W ostatnim spisie powszechnym, które to dane uznawane są jednak przez duchownych za niemiarodajne, przynależność do Kościoła prawosławnego w Polsce zadeklarowało 156 tys. osób.

Kościół greckokatolicki w Polsce liczy ponad 33 tys. wiernych, którzy zamieszkują m.in. województwa: podkarpackie, małopolskie, warmińsko-mazurskie, zachodniopomorskie, lubuskie i dolnośląskie.

Staroobrzędowcy, którzy również w tym czasie świętują Boże Narodzenie, to jedna z najmniejszych w kraju grup religijnych. Ocenia się, że jest ich 1-2 tys. Mieszkają głównie na Suwalszczyźnie.

źródło:
Zobacz więcej