Powstał film dokumentalny o polskich megalitach sprzed 5 tys. lat

Grobowce megalityczne z Wietrzychowic, kadr z filmu (fot. TVP Historia)

Chyba każdy słyszał o egipskich piramidach. A o polskich megalitach sprzed 5 tys. lat? Prawdopodobnie niewiele osób. Postanowił to zmienić reżyser Krzysztof Paluszyński, który we współpracy z archeologami zrealizował film dokumentalny poświęcony tym konstrukcjom.

Szczątki dzieci, ozdoby i amulety w na wpół zatopionym grobowcu

Wyjątkowo głęboko położony starożytny grobowiec z czasów panowania XVIII dynastii odkryto w Egipcie. Woda, która częściowo zniszczyła jego...

zobacz więcej

Twórcy filmu, który pokaże w pierwszy dzień świąt TVP Historia, skoncentrowali się przede wszystkim na fenomenie wznoszenia monumentalnych konstrukcji megalitycznych (ok. 5,5 tys. lat temu), czyli wielkich grobowców kamienno-ziemnych.

Dokument przybliża jednak także społeczność, która wówczas żyła na obszarze znajdującym się w dzisiejszych granicach Polski. Najsłynniejsze konstrukcje tego typu wykonane przez społeczność kultury pucharów lejkowatych znajdują się na Kujawach, m.in. w Sarnowie czy w Wietrzychowicach. Największe osiągały nawet 150 m długości.

– Więcej wiemy o piramidach egipskich niż o swojej własnej historii, która też jest dziedzictwem kulturowym – powiedział Krzysztof Paluszyński.

To właśnie brak w świadomości społecznej informacji na temat rodzimych pradziejów skłonił reżysera do zajęcia się tematem megalitów. Pomysł na film narodził się bezpośrednio w czasie realizacji filmu na temat 700-lecia Wilczyna pod Koninem.

Reżyser wspomina, że dowiedział się, że w jego okolicy są konstrukcje megalityczne. Mimo że ostatecznie zabrakło dla nich miejsca w produkcji, to temat go bardzo zainteresował. Zaskoczyło go to, że mało kto – oprócz archeologów i regionalistów – o tych nierzadko spektakularnych konstrukcjach wie.

Pióra zaklęte w birmańskim bursztynie

Gdy wspomnimy na słynne kinowe dzieło Stevena Spielberga „Park jurajski”, to przypomnimy sobie, że źródłem, z którego odtworzono zagoniony świat...

zobacz więcej

– Zacząłem zgłębiać ten temat, nawiązałem współpracę z naukowcami i przede wszystkim szukałem pieniędzy (na realizację) – opowiada. W końcu postanowił wyprodukować film, korzystając głównie z własnych środków (Paluszyński uzyskał wsparcie finansowe od niektórych samorządów i od fundacji Greenpeace Polska). W sumie prace nad dokumentem trwały ok. 2 lata.

Na godzinny film składają się różnorodne elementy. Oprócz wypowiedzi naukowców są też sceny z udziałem rekonstruktorów, a także trójwymiarowe animacje, dzięki którym można dowiedzieć się, w jaki sposób konstrukcje megalityczne wyglądały w czasach świetności, kilka tysięcy lat temu.

Widzowie będą też mogli obejrzeć na co dzień nieosiągalne, spektakularne zabytki przechowywane w magazynach muzealnych, np. tzw. wazę z Bronocic, czyli naczynie sprzed ok. 5,5 tys. lat, na którym, zdaniem naukowców, widoczne jest schematyczne przedstawienie czterokołowego pojazdu w rzucie z góry, a z przodu widoczny jest dyszel. Archeolodzy uważają je za najstarsze na świecie przedstawienie tego typu.

Wizualizacja wyglądu kobiety sprzed ponad 5 tys. lat

Ciekawostką jest też wykonana na potrzeby filmu wizualizacja wyglądu kobiety sprzed ponad 5 tys. lat, której szczątki odkryto na terenie Polski.

Film powstał w ścisłej współpracy z naukowcami, m.in. z prof. Jackiem Wierzbickim z Instytutu Archeologii UAM w Poznaniu i Krzysztofem Gorczycą z Muzeum Okręgowego w Koninie.

Fundamentalne odkrycie nt. jądra Ziemi

Z pomocą superkomputerów naukowcy oszacowali ilość azotu w zewnętrznym jądrze planety. Pierwiastek ten stanowi główny składnik ziemskiej atmosfery...

zobacz więcej

Praca nad tą popularnonaukową produkcją była przyjemnością – podkreśla Paluszyński, bo – jak wspomina – świetnie współdziałało się w badaczami.

Jako największą trudność i wyzwanie w czasie realizacji filmu reżyser wskazuje odległości. Szacuje, że w poszukiwaniu ciekawych lokalizacji dla zdjęć przejechał co najmniej 30 tys. km. Czasami szukał miejsc dziewiczych, bez śladów działalności człowieka. Reżyser ubolewa, że jest ich coraz mniej – wszędzie widoczne są drogi, wieże telekomunikacyjne, maszty czy domy.

Paluszyński nie zwalnia tempa. Właśnie rozpoczął pracę nad dokumentacją do filmu fabularnego na kanwie zrealizowanego przez siebie dokumentu o megalitach. 0 Głównym miejscem, gdzie będzie toczyła się fabuła, są Krzemionki Opatowskie – zdradza. Znajdujące się tam kopalnie krzemienia eksploatowano mniej więcej od ok. 3900 do 1600 r. p.n.e. Reżyser zastrzega, że zdjęcia i w tym przypadku będą kręcone na terenie całego kraju.

Film dokumentalny „Megality – historia sprzed 5500 lat” będzie miał swoją telewizyjna premierę 25 grudnia o godzinie 12:15 na kanale TVP Historia.

źródło:

Zobacz więcej