Odkryto najstarsze szczątki człowieka w Polsce. Mają ponad 100 tys. lat

Jaskinia Ciemna - Ojcowski Park Narodowy, Polska (fot. PAP/Jacek Bednarczyk)

Najstarsze szczątki człowieka na terenie Polski mają ponad 100 tys. lat. Są to kości dłoni należące do neandertalskiego dziecka, które zostały przetrawione przez dużego ptaka. Szczątki znaleziono w Jaskini Ciemnej (woj. małopolskie).

Neandertalczyk miał dłoń artysty, a nie kamieniarza

Niemieccy naukowcy szczegółowo zbadali dłonie neandertalczyków i naszych własnych, paleolitycznych przodków. To neandertalczycy mieli ręce jak...

zobacz więcej

Do tej pory za najstarsze szczątki ludzkie z obszaru Polski, również należące do neandertalczyka, uznawano te pochodzące z Jaskini Stajnia w Jurze Krakowsko-Częstochowskiej. Były to trzy zęby trzonowe, których wiek oszacowano na ok. 52-42 tys. lat.

– Odkryte przez nasz zespół kości w Jaskini Ciemnej są najstarszymi ludzkimi szczątkami z obszaru Polski. Mają około 115 tys. lat – powiedział prof. Paweł Valde-Nowak z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.

Badania wykopaliskowe w Jaskini Ciemnej prowadzone są w ramach grantu Narodowego Centrum Nauki, we współpracy z Muzeum Archeologicznym w Krakowie i Instytutem Systematyki i Ewolucji Zwierząt PAN. Informacja na temat znaleziska ukaże się w tym roku w czasopiśmie „Journal of Paleolithic Archaeology”.

Z analiz wynika, że są to paliczki – kości dłoni neandertalskiego dziecka. Taką identyfikację potwierdziło dwóch antropologów: dr hab. Anita Szczepanek z Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie i prof. Erik Trinkaus z Washington University w St. Louis.

Uwagę naukowców zwróciła charakterystyczna, porowata powierzchnia kości, usiana dziesiątkami dziurek, przywodząca na myśl sitko.

(fot. PAP/Jacek Bednarczyk)

Malować nauczyli nas neandertalczycy? Sensacyjne odkrycie w Hiszpanii

Neandertalczycy operowali symbolami? Taką hipotezę potwierdzają odkrycia naukowców w Hiszpanii. Nowe metody datowania malowideł w jaskiniach...

zobacz więcej

– Z analiz wynika, że jest to efekt przejścia obu kości przez system trawienny dużego ptaka. To pierwszy taki znany przykład z epoki lodowcowej – opowiada prof. Valde-Nowak.

Naukowiec przypuszcza, że ptak mógł zaatakować młodego neandertalczyka (prawdopodobnie w wieku ok. 5-7 lat) i częściowo go skonsumować. Mógł też pożywić się zmarłym. Według naukowców żadnej z tych opcji nie da się obecnie wykluczyć.

Kostki mają nie więcej niż 1 cm długości. Zachowane są w bardzo złym stanie, dlatego naukowcy nie będą mogli wykonać analiz DNA.

– Nie mamy jednak wątpliwości, że są to szczątki neandertalskie, bo pochodzą z bardzo głębokiej warstwy jaskini, znajdującej się kilka metrów pod współczesną powierzchnią. Zachowały się w niej też typowe narzędzia kamienne, używane przez neandertalczyka – dodaje prof. Valde-Nowak.

Naukowiec zastrzega, że nie musi to wcale oznaczać, że paliczki trafiły do jaskini w momencie, gdy mieszkali w niej neandertalczycy, gdyż ci mogli ją wykorzystywać sezonowo.

Odkryto najstarszy rysunek wykonany przez człowieka. Może mieć nawet 73 tys. lat

Najstarszy rysunek wykonany przez człowieka, datowany na 73 tys. lat, odkryto w jaskini Blombos w Republice Południowej Afryki – informują naukowcy...

zobacz więcej

Do odkrycia paliczków doszło kilka lat temu; badania wykopaliskowe w Jaskini Ciemnej trwają już kilka dekad. Szczątki były przemieszane z innymi kośćmi zwierzęcymi.

Dopiero w tym roku podczas szczegółowej analizy w czasie prac laboratoryjnych dostrzeżono, że należą do człowieka. – To unikatowe odkrycie – podkreśla naukowiec.

Z terenów Polski do naszych czasów zachowały się tylko pojedyncze fragmenty kopalnych kości należących do krewnych człowieka współczesnego (Homo sapiens). Prof. Valde-Nowak zaznaczył, że w naszym kraju nieznane są żadne szczątki należące do gatunków ludzkich poprzedzających człowieka neandertalskiego, np. do Homo erectus.

–Szczątki neandertalczyka z terenu Polski możemy policzyć na palcach jednej dłoni! – zaznacza prof. Valde-Nowak. Są to trzy zęby z Jaskini Stajnia, dwa właśnie odkryte paliczki w Jaskini Ciemnej oraz znaleziony, również w ostatnim czasie w Ciemnej, ząb z tego samego okresu, co szczątki z Jaskini Stajnia – wylicza archeolog.

źródło:

Zobacz więcej