„Przybyliśmy, zobaczyliśmy, Bóg zwyciężył”. 335 lat temu Jan III Sobieski pokonał Turków pod Wiedniem.

Kadr z filmu „Bitwa pod Wiedniem” z 2012 r. (fot. Materiały prasowe)

12 września 1683 r. wojska chrześcijańskiej koalicji, dowodzone przez polskiego króla Jana III Sobieskiego, odniosły zwycięstwo nad oblegającą Wiedeń turecką armią Kara Mustafy. Decydującą rolę w bitwie odegrała polska husaria. Bitwa uważana jest za jeden z przełomowych momentów w dziejach Europy – mimo to sposób jej upamiętnienia budzi dziś kontrowersje wśród lewicowych władz Wiednia.

Władze Wiednia nie chcą pomnika Jana III Sobieskiego

W 335. rocznicę wiktorii wiedeńskiej na wzgórzu Kahlenberg pod Wiedniem miał stanąć pomnik upamiętniający króla Jana III Sobieskiego i polską...

zobacz więcej

Stolicę Austrii oblegało od 14 lipca 1683 r. ok. 140 tys. Turków – była to największa armia, jaką zmobilizowało imperium osmańskie w XVII wieku. Cel był jasny – po zdobyciu Wiednia miała przyjść kolej na następne chrześcijańskie państwa. Dowodzący armią Kara Mustafa zapowiedział nawet, że zamieni rzymską bazylikę św. Piotra w stajnię dla swoich koni.

Wiednia broniła szybko topniejąca kilkunastotysięczna załoga, odpierająca kolejne tureckie szturmy. Austriacy, niepewni losu zagrożonej stolicy, posłali po pomoc do polskiego króla, który przybył na czele 27-tysięcznej odsieczy. Połączyła się ona z kilkudziesięciotysięcznymi wojskami cesarskimi. Na czele całości wojsk chrześcijańskich stanął zaprawiony w bojach z Turkami i Tatarami Jan III Sobieski.

Bitwa rozpoczęła się rankiem 12 września mszą świętą odprawioną przez legata papieskiego Marka z Aviano. Decydujące uderzenie wojsk chrześcijańskich wyszło o godz. 18 ze wzgórza Kahlenberg znajdującego się pod Wiedniem. Sobieski zarządził wtedy uderzenie kawalerii na pozycje tureckie, na czele którego miała znajdować się polska husaria. W jednej z największych szarży kawaleryjskich w dziejach uczestniczyło być może nawet 20 tys. konnych, prowadzonych przez hetmana wielkiego koronnego Stanisława Jabłonowskiego. Natarcie zakończyło się całkowitym zwycięstwem – zajęto obóz wojsk tureckich i zmuszono wojska osmańskie do odwrotu.

Zbezczeszczono polski pomnik w Austrii. Reakcja szefa gabinetu prezydenta

Nieznani sprawcy zbezcześcili polski pomnik odsieczy wiedeńskiej na wzgórzu Kahlenberg w Austrii. Poinformował o tym były marszałek Sejmu Józef...

zobacz więcej

Po bitwie Sobieski wysłał list do papieża Innocentego XI o krótkiej treści: „Venimus, vidimus et Deus vicit” („Przybyliśmy, zobaczyliśmy i Bóg zwyciężył”). Po powrocie do Turcji winny klęski Kara Mustafa został stracony na rozkaz sułtana Mehmeda IV.

Ocenia się, że odsiecz wiedeńska była punktem zwrotnym w dziejach Europy – od 1683 r. Turcy już ani razu nie byli w stanie w tak dużym stopniu zagrozić chrześcijaństwu. W 1699 r., w wyniku podpisanego po wojnie pokoju karłowickiego Polska odzyskała zabrane jej wcześniej przez Turków Podole. Austria z kolei przejęła kontrolę nad Siedmiogrodem, rozpoczynając proces wypierania Imperium Osmańskiego z kontynentu.

Pomimo dziejowego znaczenia, bitwa budzi dziś kontrowersje. Nie milkną spory o pomnik Jana III Sobieskiego i polskiej husarii, który miał stanąć w 335. rocznicę wiktorii na wzgórzu Kahlenberg. O budowę obiektu starał się od pięciu lat krakowski Komitet Budowy Pomnika Jana III Sobieskiego.

Kontrowersje wokół włoskiej „Bitwy pod Wiedniem”

W atmosferze polemik do kin we Włoszech wszedł film „Bitwa pod Wiedniem”. Polsko- włoska produkcja o Odsieczy Wiedeńskiej nosi we Włoszech tytuł...

zobacz więcej

Kamień węgielny pod budowę, której inicjatorem jest Piotr Zapart, został wmurowany w 2013 r., w 330. rocznicę bitwy. Znajdujący się na miejscu cokół był już dewastowany. We wrześniu 2017 r. napisano na nim „No nazi!”. Z kolei pomiędzy 13 a 16 lipca zniknęła umieszczona na cokole tablica przedstawiająca wizualizację pomnika z informacjami o projekcie i jego historii w języku polskim i niemieckim. Ustawiono ją trzy lata temu.

Jak czytamy na portalu gazetakrakowska.pl, „osoby zaangażowane w budowę pomnika twierdzą, że burmistrz ulega naciskom frakcji skrajnie lewicowych, według których pomnik ma wydźwięk antyturecki. Władze kraju liczą się z tą mniejszością narodową, ponieważ w Austrii mieszka ok. pół miliona muzułmanów, z czego duża część to Turcy”.

– Mam nadzieję, że pomnik króla Jana III Sobieskiego – ostatniego z największych polskich władców – stanie ostatecznie w Wiedniu – powiedział we wtorek w Krakowie prezydent RP Andrzej Duda, dodając, że odsiecz wiedeńska, obok bitew pod Grunwaldem i Warszawą, była „jedną z trzech najważniejszych w polskiej historii”, a Jan III Sobieski to „ostatni z największych polskich władców”.

źródło:
Zobacz więcej