RAPORT

Wojna na Ukrainie

Prawnicy żydowscy apelują do polskich władz o wytyczne ws. ustawy o IPN

Apel skierowano do premiera Mateusza Morawieckiego i ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego Zbigniewa Ziobry (fot. Shutterstock/piotrbb)
Apel skierowano do premiera Mateusza Morawieckiego i ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego Zbigniewa Ziobry (fot. Shutterstock/piotrbb)

O wydanie wytycznych dotyczących stosowania przez prokuraturę przepisów ustawy o IPN zgodnie z treścią czerwcowej deklaracji premierów Polski i Izraela zaapelowało do polskich władz Międzynarodowe Stowarzyszenie Adwokatów i Prawników Żydowskich (IAJLJ). Jak zaznaczono, chodzi o zapewnienie, że ustawa o IPN „nie stanie się podstawą jakichkolwiek postępowań prawnych dotyczących swobody wypowiedzi na temat historii oraz wolności badań nad wszystkimi aspektami Holokaustu”.

Jest reakcja amerykańskich Żydów na nowelizację ustawy o IPN

Komitet Żydów Amerykańskich (AJC) z zadowoleniem przyjął w środę nowelizację polskiej ustawy o IPN. „To ważny krok dla odbudowy zaufania w...

zobacz więcej

Apel – skierowany do premiera Mateusza Morawieckiego oraz Ministra Sprawiedliwości i Prokuratora Generalnego Zbigniewa Ziobry.

W apelu IAJLJ zwróciło się do premiera i ministra o to, by „wystąpili do polskiego rządu z wnioskiem o wdrożenie Wspólnej Deklaracji (premierów Polski i Izraela – red.) w instytucjach odpowiedzialnych za egzekwowanie ustawy o IPN, w tym wśród prokuratorów”.

Jak zaznaczono, chodzi o zapewnienie, że ustawa o IPN „nie stanie się podstawą jakichkolwiek postępowań prawnych dotyczących swobody wypowiedzi na temat historii oraz wolności badań nad wszystkimi aspektami Holokaustu”.

Ponadto – jak dodano – „tego rodzaju politykę i sposób wykładni ustawy przyjmie i będzie stosować również IPN”, zaś „rząd, w celu wyrażenia powyższego stanowiska, będzie interweniować w postępowaniach wszczynanych przez organizacje pozarządowe na podstawie ustawy”.

Stowarzyszenie zwróciło się w związku z tym do prokuratora generalnego o wydanie – na podstawie przepisów Prawa o prokuraturze – wytycznych dla prokuratorów.

„Wytyczne te powinny zawierać jasną wykładnię niektórych przepisów (...) ustawy zgodnie z treścią Wspólnej Deklaracji, a także, w celu działania na rzecz wspomnianej wykładni, wymagać od prokuratorów udziału we wszczynanych przez organizacje pozarządowe postępowaniach cywilnych w sprawach dotyczących ustawy” – wskazano.

Szef Kancelarii Premiera: Odchodzimy od przepisów karnych w ustawie o IPN

Projekt zmian w noweli ustawy o IPN, zakładający odejście od przepisów karnych, wpłynął w środę do Sejmu i został skierowany do pierwszego czytania.

zobacz więcej

„Udział prokuratorów w tego typu sprawach jest celowy z uwagi na ochronę praworządności, praw obywateli oraz interesu społecznego” – podkreśliło IAJLJ.

27 czerwca premierzy Mateusz Morawiecki w Warszawie i Benjamin Netanjahu w Tel Awiwie ogłosili wspólną, sześciopunktową, deklarację. Premierzy opowiedzieli się w niej m.in. „za swobodą wypowiedzi na temat historii oraz wolnością badań nad wszystkimi aspektami Holokaustu, tak aby mogły być one prowadzone bez żadnych obaw o przeszkody prawne, między innymi przez studentów, nauczycieli, badaczy, dziennikarzy, jak również z całą pewnością przez Ocalonych i ich rodziny – nie będą oni podlegali odpowiedzialności prawnej z tytułu korzystania z prawa do wolności słowa i wolności akademickiej w odniesieniu do Holokaustu”.

„Żadne prawo nie może tego zmienić i tego nie zmieni” – podkreślono.

Wówczas także polski parlament uchwalił, a prezydent Andrzej Duda podpisał nowelizację ustawy o IPN, która uchyliła artykuły przewidujące kary grzywny i więzienia za przypisywanie polskiemu narodowi i państwu odpowiedzialności m.in. za zbrodnie III Rzeszy i głoszące, że przepisy karne mają się stosować do obywatela polskiego oraz cudzoziemca – „niezależnie od przepisów obowiązujących w miejscu popełnienia czynu”.

Szef MSZ: Gdyby nie zmiany w ustawie o IPN, nie byłoby polsko-izraelskiej deklaracji

„Nowelizacja ustawy o IPN poskutkowała przyjęciem bardzo korzystnej dla Polski deklaracji premierów Polski i Izraela; myślę, że gdyby nie przyjęte...

zobacz więcej

„Za gwarancjami politycznymi premiera Morawieckiego z czerwca 2018 r. powinny iść konkretne wytyczne prawne zapewniające takie same gwarancje w toku praktycznego stosowania przepisów ustawy o IPN” – czytamy w komunikacie IAJLJ przekazanym we wtorek mediom wraz z apelem.

Jak zaznaczono w tym komunikacie „stowarzyszenie z zadowoleniem przyjęło uchylenie przepisów karnych ustawy”. Oceniło jednak jednocześnie, że „przy braku wdrożenia w życie deklaracji premiera Morawieckiego z czerwca 2018 r. naukowcy zajmujący się Holokaustem, czy osoby, które publikują swoje wspomnienia przedstawiając odpowiedzialność niektórych Polaków, mogą być nadal bezzasadnie pozwani o odszkodowanie w sądzie cywilnym przez IPN lub organizacje pozarządowe”.

„Mogą one tak czynić wbrew publicznej deklaracji premiera Morawieckiego. Tymczasem Wspólna Deklaracja premierów Polski i Izraela jasno stanowi, że powyższy scenariusz nie może mieć miejsca” – podkreśla komunikat.

Przypomniano w nim jednocześnie, że „to właśnie w kompetencji prokuratora generalnego, który jednocześnie pełni funkcję ministra sprawiedliwości, leży wydawanie zarządzeń, wytycznych i poleceń, co ma miejsce w szeregu innych przypadków”.

Aplikacja mobilna TVP INFO na urządzenia mobilne Aplikacja mobilna TVP INFO na urządzenia mobilne
źródło:

Zobacz więcej