UE wygrywa spór z Rosją. Koncerny muszą udostępniać gazociągi konkurencji

WTO: UE może nakazać koncernom, by te udostępniały infrastrukturę przesyłu gazu (fot. REUTERS/Essam Al-Sudani)

UE wygrała z Rosją przed WTO w większości kwestii spornych dotyczących trzeciego pakietu energetycznego oraz rynku energii, m.in. gazu. Światowa Organizacja Handlu uznała jednak niektóre racje Rosji.

Polska wygrywa w sporze cenowym z Gazpromem

Trybunał Arbitrażowy w Sztokholmie orzekł w wyroku częściowym, że spełniona została przesłanka kontraktowa uprawniająca PGNiG do żądania zmiany...

zobacz więcej

Moskwa wszczęła spór w 2014 r., stojąc na stanowisku, że unijny „trzeci pakiet energetyczny” niesprawiedliwie uderza i dyskryminuje Gazprom, bo wymaga od koncernu „rozdziału” aktywów przesyłu gazu oraz aktywów produkcji i dostaw tego surowca.

Rosjanie wskazywali, że Bruksela jednocześnie zwalniała z tych wymogów m.in. operatorów gazociągów LNG. Ich zdaniem UE w ten sposób złamała zasady WTO. Światowa Organizacja Handlu nie podzieliła jednak tego stanowiska.

Unia Europejska z zadowoleniem przyjęła decyzję WTO. Jak podkreśliła Komisja Europejska w wydanym oświadczeniu, WTO odrzuciła większość zarzutów Rosji „co do rzekomej niezgodności środków polityki energetycznej UE z zasadami handlu wielostronnego.”

Bruksela wskazała również, że decyzja zabezpieczyła podstawowe elementy trzeciego pakietu energetycznego zwiększające integrację i konkurencyjność rynku energetycznego w UE.

Jak pisze KE, WTO nie znalazła podstaw do stwierdzenia, że UE poprzez regulacje trzeciego pakietu energetycznego dyskryminuje rosyjski rynek gazu ziemnego. Komisja podkreśliła też, że WTO orzekła na korzyść UE w kwestii wymogu rozdzielenia sektora dostaw i wytwarzania energii od sektora przesyłu.

Bruksela zamierza natomiast szczegółowo przeanalizować orzeczenie, „w odniesieniu do ograniczonej liczby kwestii, w których nadal nie uznano zgodności polityki energetycznej UE z WTO”.

MSZ rozczarowane wynikiem postępowania KE w sprawie Gazpromu

Jesteśmy rozczarowani, że wieloletnie postępowanie antymonopolowe KE przeciwko Gazpromowi zakończyło się bez nałożenia kar czy odszkodowań dla...

zobacz więcej

Światowa Organizacja Handlu uznała rosyjski zarzut o dyskryminację na rynku chorwackim, węgierskim i litewskim, gdzie od zagranicznych operatorów rurociągów wymagano oceny bezpieczeństwa dostaw energii, ale od krajowych już nie.

WTO poparła też część rosyjskiej skargi dotyczącej gazociągu OPAL, który biegnie przez Niemcy i jest lądową odnogą gazociągu Nord Stream, który przez Bałtyk łączy Rosję z Niemcami, jednak ten punkt dotyczył regulacji, która już została zmieniona.

Zdaniem rosyjskiego Ministerstwa Gospodarki korzystna dla Rosji część orzeczenia poprawi dostęp do rosyjskiego gazu na rynku europejskim i wyrówna szanse dla dostawców usług gazociągowych.

„Jest to pozytywny precedens, który umożliwia zmianę norm, które stworzyły przeszkody dla rosyjskich dostawców na rynku UE, zarówno w prawodawstwie UE, jak i w ustawodawstwie poszczególnych krajów członkowskich” - czytamy w oświadczeniu wydanym przez ten resort.

Liberalizujący rynek energii w UE trzeci pakiet energetyczny zakłada oddzielenie sprzedaży gazu od jego przesyłu, uzgadnianie taryf przesyłowych przez niezależnego operatora oraz konkurencyjny dostęp do infrastruktury przesyłowej.

Udział rosyjskiego gazu w imporcie do Polski coraz mniejszy

Udział gazu z Rosji w imporcie do Polski systematycznie spada, mimo że w tym roku dostawy od Gazpromu były nieco wyższe niż przed rokiem –...

zobacz więcej

Zgodnie z tymi zasadami systemem przesyłowym gazu w państwach członkowskich UE zarządzać mają niezależni operatorzy, którzy powinni zadbać o konkurencyjny dostęp dostawców do rurociągów. Chodzi m.in. o udzielanie części przepustowości gazociągu konkurentom.

Tymczasem rosyjski Gazprom jest w dużej mierze inwestorem lub współinwestorem sieci przesyłowych, jest więc niechętny utracie kontroli nad rurociągami i udostępnianiu ich stronom trzecim, czyli konkurentom.

Spod postanowień pakietu w części wyjęty został gazociąg OPAL, lądowa odnoga gazociągu Nord Stream, który został uznany za projekt o znaczeniu europejskim.

Pakiet był wielokrotnie krytykowany przez prezydenta Rosji Władimira Putina, który podkreślał m.in., że nie może on obowiązywać wstecz, czyli że jego postanowienia nie powinny być wdrażane w odniesieniu do umów na dostawy gazu podpisanych przed wdrożeniem pakietu.

źródło:

Zobacz więcej