​Polski order dla rosyjskiego historyka za walkę o prawdę o Katyniu

Arsenij Roginski był współzałożycielem i długoletnim przewodniczącym Stowarzyszenia Memoriał (fot. Wiki/A.Savin)

Rosyjski historyk Arsenij Roginski, który przyczynił się do ujawnienia prawdy o zbrodni katyńskiej i zabiegał o rehabilitację jej ofiar, został pośmiertnie uhonorowany polskim Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Zasługi. Order przyznany przez prezydenta Andrzeja Dudę przyjęła w Moskwie jego rodzina.

Major KGB walczył o prawdę o Katyniu. W końcu doczekał się pomnika nagrobnego

To dzięki niemu Polska poznała wiele skrzętnie ukrywanych faktów na temat zbrodni katyńskiej. Na przełomie lat 80. i 90. mjr Oleg Zakirow wszczął...

zobacz więcej

Uroczystość przekazania odznaczenia odbyła się we wtorek w polskiej ambasadzie w Moskwie. Order przekazał rodzinie Roginskiego ambasador RP Włodzimierz Marciniak. Odznaczenie przyznano historykowi, zmarłemu w grudniu zeszłego roku, za wybitne zasługi i niezłomną postawę w upowszechnieniu prawdy o najnowszej historii Polski.

Arsenij Roginski był współzałożycielem i długoletnim przewodniczącym Stowarzyszenia Memoriał, organizacji społecznej dokumentującej zbrodnie stalinowskie, w tym dokonane na Polakach. – Większość tego, co wiemy o zbrodni katyńskiej i o operacji polskiej NKWD w latach 1937-38, wiemy głównie dzięki wysiłkom pracowników Memoriału – przypomniał w przemówieniu ambasador Marciniak.

– To właśnie przedstawiciele Memoriału występowali przed rosyjskim wymiarem sprawiedliwości z żądaniami ukarania winnych zbrodni katyńskiej i odtajnienia dokumentów o niej. Memoriał – i osobiście Roginski – zbierał dokumenty archiwalne dotyczące operacji polskiej NKWD – podkreślił dyplomata.

Historyk sformułował stanowisko, jakie w Memoriale przyświecało badaniu zbrodni katyńskiej – mówił szef sekcji polskiej Memoriału Aleksandr Gurjanow. Badanie historii zbrodni katyńskiej to obowiązek wobec pamięci o jej ofiarach, jednak „dla nas jest może najważniejsze, że jest to nasza wewnętrzna sprawa, nasz rosyjski problem” – wskazał. Roginski uważał, że rozwiązanie tego problemu na płaszczyźnie prawnej jest kwestią przyszłości Rosji i że przyszłość ta nie jest możliwa bez prawdy.

„Zapłacił cenę ujawnienia prawdy o Katyniu”. W Łodzi pochowano Olega Zakirowa

Na łódzkim cmentarzu ewangelickim odbyły się uroczystości pogrzebowe Olega Zakirowa, byłego oficera KGB, zasłużonego dla wyjaśnienia stalinowskich...

zobacz więcej

Tabu

Żona Roginskiego Jekatierina Wielikanowa przypomniała, że w latach 70. ubiegłego wieku słowa „Katyń” w Rosji nie można było wypowiedzieć na głos. Wówczas w ich mieszkaniu szeptem opowiadano o zeznaniach więźnia, który był świadkiem ekshumacji, i zastanawiano się, jak można byłoby upublicznić jego świadectwo.

– To był ten dzień, kiedy w mojej wiedzy o świecie pojawiło się słowo „Katyń” – mówiła Wielikanowa. Zauważyła, że zainteresowanie badawcze Roginskiego tematem Katynia „było zawsze silnie poparte poczuciem winy, bólu i sprawiedliwości”.

Roginski urodził się w 1946 roku w obwodzie archangielskim. W 1968 roku ukończył wydział historyczno-filologiczny uniwersytetu w Tartu (wówczas w Estońskiej Socjalistycznej Republice Radzieckiej). W 1981 roku został aresztowany i skazany na cztery lata pozbawienia wolności na podstawie fikcyjnych oskarżeń o sfałszowanie dokumentów. W 1992 roku został zrehabilitowany. W latach 1988-1989 Roginski był jednym z założycieli Memoriału, powołanego z inicjatywy rosyjskich środowisk dysydenckich. Od 1998 roku był szefem zarządu organizacji.

W 2005 roku Roginski został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, a w roku 2010 – Krzyżem Oficerskim. Stowarzyszenie Memoriał w 2012 roku otrzymało nagrodę ministra spraw zagranicznych RP „Pro Dignitate Humana” (Na rzecz Godności Ludzkiej). Również w 2012 roku Memoriał otrzymał nagrodę Kustosz Pamięci Narodowej przyznawaną przez Instytut Pamięci Narodowej. Roginski zmarł 18 grudnia ubiegłego roku.

źródło:

Zobacz więcej