144 lata temu urodził się Wincenty Witos, przywódca ruchu chłopskiego, trzykrotny premier RP

144 lata temu, 21 stycznia 1874 roku, urodził się Wincenty Witos, przywódca ruchu chłopskiego, trzykrotny premier Rzeczypospolitej. Po 1926 roku - czołowy przedstawiciel opozycji antysanacyjnej, jeden z przywódców Centrolewu. Więzień brzeski. W trakcie II wojny światowej odmówił Niemcom utworzenia w Polsce kolaboracyjnego rządu.

„Niepodległość nie jest dana raz na zawsze”

– Nie możemy zapomnieć, że niepodległość nie jest dana raz na zawsze; najważniejsze jest oddanie sprawie Ojczyzny i narodu, a każdy spór powinien...

zobacz więcej

Wincenty Witos był jednym z najaktywniejszych polityków w 20-leciu międzywojennym i wybitnym działaczem ludowym. Wielokrotnie podkreślał swoje chłopskie pochodzenie. Przez cały okres działalności politycznej prowadził rodzinne gospodarstwo, a przez ponad 20 lat był wójtem rodzinnych Wierzchosławic.

Przeciwny rządom sanacji, w 1929 roku Witos był jednym z założycieli Centrolewu. Rok później aresztowany przez władze sanacyjne i osadzony w Brześciu nad Bugiem. Sądzony w procesie brzeskim o przygotowywanie zamachu stanu, został skazany na półtora roku więzienia.

PSL już kilkakrotnie domagało się unieważnienia orzeczeń wydanych w procesie brzeskim. Między innymi w 2005 i 2008 roku do Ministerstwa Sprawiedliwości trafił wniosek o kasację wyroku. Resort jednak odmówił, argumentując, że nie ma oryginalnych dokumentów z tamtego okresu, w związku z czym nie można wszcząć takiej procedury.

Wincenty Witos nie wstydził się swoich korzeni: nosił sukmanę, buty z cholewami, nie zakładał krawata.

Trzykrotnie sprawował funkcję premiera, w latach 1920-1921, w 1923 roku, i ponownie w 1926, kiedy to jego rząd został obalony w wyniku przewrotu majowego.

Opozycjonista wobec rządów sanacji, w 1929 roku był sądzony w procesie brzeskim. Po odbyciu kary wyjechał do Czechosłowacji.
Do ojczyzny powrócił kilka miesięcy przed wybuchem II wojny. We wrześniu 1939 roku aresztowany przez Niemców, odmówił współpracy przy próbach powołania kolaboracyjnego rządu. Zwolniony z więzienia dwa lata później, przebywał w areszcie domowym pod stałym nadzorem gestapo. Po wojnie władze komunistyczne chciały go skłonić do współpracy, jednak Witos odmówił. W sierpniu 1945 roku objął funkcję prezesa PSL.

Niedługo potem, 31 października, zmarł w krakowskim szpitalu.

źródło:
Zobacz więcej