RAPORT:

KORONAWIRUS: MAPY, STATYSTYKI, PORADY

Rosyjski resort obrony opublikował dokumenty Armii Czerwonej o Polsce

Zestaw dokumentów opatrzono tytułem „Wyzwolenie Polski. Cena Zwycięstwa” (fot. flickr/Gérard Métrailler)
Zestaw dokumentów opatrzono tytułem „Wyzwolenie Polski. Cena Zwycięstwa” (fot. flickr/Gérard Métrailler)

Ministerstwo Obrony Rosji opublikowało dokumenty Armii Czerwonej z lat 1944-45 dotyczące Polski, w tym ofensywy Armii Czerwonej i stosunku do niej ludności polskiej. Resort zapewnił, że nie były one wcześniej publikowane. Zestaw opublikowano na stronie internetowej ministerstwa obrony i opatrzono tytułem „Wyzwolenie Polski. Cena Zwycięstwa”.

W przedmowie poinformowano, że publikacja to „nowy unikatowy projekt historyczny oficjalnej strony internetowej Ministerstwa Obrony Rosji”. Możemy na niej znaleźć skany dokumentów, głównie maszynopisów w języku rosyjskim.

Resort obrony Rosji podał, że dokumenty zostały odtajnione w lipcu i pochodzą z Archiwum Centralnego ministerstwa.

W dokumencie sporządzonym w sztabie 1. Frontu Białoruskiego mowa jest o „sytuacji w rejonie Warszawy” według stanu na godz. 20 dnia 22 września 1944 r. Dokument relacjonuje walki w rejonie Wisły toczone przez żołnierzy Wojska Polskiego (gen. Zygmunta Berlinga) i decyzję o wycofaniu oddziałów na wschodni brzeg Wisły.

„Armia Czerwona pomogła bojownikom Powstania Warszawskiego”

Relacja ta głosi też, że w rejon zajmowany przez powstańców w nocy z 21 na 22 września 1944 r. przez samoloty Armii Czerwonej zrzucona została partia broni, amunicji i żywności.

We wstępie do opublikowanych dokumentów resort podkreśla, że w informacji tej odnotowano „fakty pomocy ze strony Armii Czerwonej dla bojowników Powstania Warszawskiego”.

Oskarżanie Armii Czerwonej o zbrodnie ma być karane

Duma Państwowa, izba niższa parlamentu Rosji, zamierza wprowadzić odpowiedzialność karną za oskarżanie Armii Czerwonej o popełnianie zbrodni...

zobacz więcej

Inny z dokumentów, datowany na 18 stycznia 1945 r., to relacja zarządu politycznego 1. Frontu Białoruskiego o sytuacji w Radomiu po wkroczeniu Armii Czerwonej. Jego autor opisuje: „Na Lubelszczyźnie miejscowa ludność szczerze i burzliwie wyrażała zachwyt i sympatię dla Związku Radzieckiego i Armii Czerwonej. (...) W Radomiu nic takiego nie widać, wręcz przeciwnie, w stosunku ludności do nas dostrzega się powściągliwość”.

Inna notatka zarządu politycznego 1. Frontu Białoruskiego z 20 stycznia 1945 r. dotyczy sytuacji w Warszawie. Głosi m.in.: „Przeważające nastroje polityczne warszawiaków to radość z powodu wyzwolenia i wyrażanie wdzięczności Armii Czerwonej i Wojsku Polskiemu za wyzwolenie z niewoli faszystowskiej. Ludzie godzinami stoją na ulicach, witając przechodzącą armię”.

Warszawiacy nieprawidłowo oceniali powstanie?

Jednocześnie autor notatki dodaje: „Zwykle mieszkańcy nie decydują się na to, by pierwsi zacząć rozmowę z naszymi oficerami i żołnierzami Armii Czerwonej. (...) Ludność z reguły unika rozmów na tematy polityczne”. Relacjonuje, iż mieszkańcy wiele mówią o Powstaniu Warszawskim, „ale daleko nie wszyscy je prawidłowo oceniają”.

Dokument z 12 stycznia 1945 r. dotyczy stosunku mieszkańców do Armii Czerwonej m.in. w Tarnowie, Zelowie, Miechowie, Busku, Suchedniowie. W pierwszym zdaniu dokumentu oceniono, że „zdecydowana większość ludności polskiej powszechnie powitała oddziały Armii Czerwonej jako armię wyzwoliciela”.

Pierwsze dokumenty, datowane na 18 i 20 lipca 1944 r., relacjonują ofensywę Armii Czerwonej na zachód od Brześcia. Następnie resort obrony cytuje telegram Związku Patriotów Polskich podpisany przez Wandę Wasilewską oraz apel Rady Wojskowej Armii Polskiej w ZSRR do rodaków w kraju; jak podaje - przekład na rosyjski polskiego tekstu, który ukazał się w gazecie „Wolna Polska” 1 lipca 1944 r.

Wśród dokumentów jest też list gen. Berlinga do Józefa Stalina, niedatowany. Tekst w języku rosyjskim głosi, że jest to przekład z języka polskiego. Dokument, w którym mowa jest o „braterstwie broni polskich sił zbrojnych i Armii Czerwonej”, kończy się wezwaniem: „Niech żyje przyjaciel narodu polskiego, wódz Armii Czerwonej marszałek STALIN!”.

Inne dokumenty to m.in. wycinek z gazety „Za Rodinu” („Za Ojczyznę”) z 2 listopada 1944 r., dotyczący odkrycia koło Łomży masowego grobu, meldunek zarządu politycznego 1. Frontu Ukraińskiego z fragmentami listów żołnierzy Armii Czerwonej oraz rozkaz ze stycznia 1945 r., zabraniający przemieszczania się czołgów drogami asfaltowymi. Wśród dokumentów jest też relacja z zeznań jeńców niemieckich, wykaz strat 1. Frontu Ukraińskiego w styczniu 1945 r. i skierowany do Stalina raport marszałka Gieorgija Żukowa dotyczący Polski z 29 stycznia 1945 r.

Aplikacja mobilna TVP INFO na urządzenia mobilne Aplikacja mobilna TVP INFO na urządzenia mobilne
źródło:

Zobacz więcej