„Zajmuję się literaturą i piszę to, co myślę”. 20 lat temu odszedł Bułat Okudżawa

aktualizacja: 16:35 wyślijdrukuj
fot
Okudżawa jest autorem ponad 800 wierszy (fot. arch.PAP/ITAR-TASS/ Valentin Mastyukov and Vladimir Savostyanov)

– Te proste wiersze miały często piorunującą moc. Wpływały na ludzką świadomość i dlatego w Związku Radzieckim go tępiono. I jako muzyka, i jako kompozytora, i jako poetę - mówił o nim w jednym z wywiadów Wojciech Młynarski. I przypominał, że Polska była pierwszym krajem, który zwrócił uwagę na Bułata Okudżawę.

Jego piosenki śpiewali opozycjoniści. Sam o sobie mówił, że jest poetą. Agnieszka Osiecka wspominając jego koncert w Moskwie, mówiła: „Siedzieliśmy wszyscy, skuleni, wokół pianina, w łopocie serca, w przejmującej radości, w cieple ludzkim, ba - gorąco ze szczęścia nam było - i Bułat nam śpiewał swoje piosenki głosem, który przechodzi człowiekowi przez serce - jak przez głośnik - jakby to serce nasze samo śpiewało...”.

Młynarski w jednym z wywiadów stwierdził, że to właśnie dzięki Osieckiej Okudżawa stał się w Polsce popularny. Przyczynili się do tego również tłumacze - Witold Dąbrowski, Andrzej Mandalian czy Wiktor Woroszylski.

Rosyjski pieśniarz pierwszy raz gościł w Polsce w 1963 r., potem wielokrotnie wracał. Jego występy w naszym kraju były wyczekiwane przez publiczność. – (…) był wzruszony, bo ludzie podchodzili do niego na ulicy i prosili o autograf. I pamiętam, jak wziął w ZAIKSie tantiemy za płytę, kupił sobie namiot i części do samochodu – opowiadał Młynarski.
„Pożegnanie z Polską”

W 1968 r. ukazała się pierwsza w naszym kraju płyta długogrająca z pieśniami Okudżawy. Polskie wersje śpiewali: Wojciech Siemion, Sława Przybylska, Edmund Fetting, Wojciech Młynarski, Bohdan Łazuka i Gustaw Lutkiewicz. Autor sam wykonał dedykowany Osieckiej utwór „Pożegnanie z Polską".

Bułat Szałwowicz Okudżawa urodził się 9 maja 1924 r. w Moskwie. Był synem Ormianki i Gruzina, działaczy partii komunistycznej. Pierwsze lata dzieciństwa spędził właśnie tam; po latach wspominał Arbat z miłością w wielu piosenkach i wierszach. Rodzice Okudżawy, jak wielu komunistów, padli ofiarą stalinowskich czystek. Ojciec został rozstrzelany w 1937 r., matka skazana została na dziesięć lat w obozie. Spędziła w łagrach łącznie 18 lat, mimo to nigdy nie wystąpiła z partii komunistycznej.

800 wierszy i 200 pieśni

Okudżawa jest autorem ponad 800 wierszy, z których wiele powstawało razem z muzyką. Znawcy jego twórczości szacują, że napisał około 200 pieśni, m.in. „Piosenkę o żołnierskich butach”, „Do widzenia, chłopcy...”, „Ostatni trolejbus”, „Pożegnanie z Polską”, „Piosenkę o Arbacie”. Najbardziej znana jest „Modlitwa”, zaczynająca się od słów „Dopóki ziemia kręci się...”.

Nigdy nie uważał się za opozycjonistę

– Nigdy nie byłem dysydentem ani rewolucjonistą. Zajmuję się literaturą i piszę to, co myślę. To moja praca. W ten sposób wyrażam siebie – mówił w wywiadzie dla „Rzeczpospolitej”. Nie przyjął orderu od prezydenta ZSRR Michaiła Gorbaczowa, tłumacząc, że „ordery do poetów nie pasują”. Jednak po upadku Związku Radzieckiego Okudżawa został doradcą prezydenta Jelcyna.

W czerwcu 1997 r. artysta wraz z żoną Olgą wybrał się do Paryża na koncerty. Miał chore serce, a we Francji zapadł dodatkowo na grypę. Doszło do poważnych powikłań i śmierci. Legendarny pieśniarz zmarł 12 czerwca 1997 r. w wieku 73 lat w klinice w podparyskim Clamart.

Od kilku lat w Hajnówce organizowany jest Międzynarodowy Festiwal Piosenki Poetyckiej im. Bułata Okudżawy.

Wybrane dla Ciebie