Chodzili po puszczy, a tam... zamek. Niezwykłe odkrycie na Dolnym Śląsku

Ruiny znaleziono w Puszczy Zgorzeleckiej (fot. Piotr Koza/parowa.info.pl)

Nie lada znalezisko na Dolnym Śląsku. Archeolodzy natrafili tam na... ruiny zamku. Chodzi o pozostałości warowni księcia Bolka II Małego, który w XIV wieku władał terenami obecnych Borów Dolnośląskich. – Przez lata był tam poligon wojskowy, dopiero teraz naukowcy zaczęli się interesować tym terenem – mówi portalowi tvp.info Piotr Koza, dziennikarz lokalnego serwisu parowa.info.pl.

Spadkobiercy walczą o ruiny ojcowskiego zamku

Przed sądem w Krakowie rozpoczął się proces o zwrot kilkudziesięciu działek, wchodzących w skład Ojcowskiego Parku Narodowego, m.in. ruin zamku....

zobacz więcej

Ruiny znaleziono na terenie opustoszałej w 1945 roku wsi Nowaszów (Neuhuas)na pograniczu woj. lubuskiego i dolnośląskiego. Jeszcze w trakcie II wojny światowej była to spora miejscowość, z kościołem, szkołą, młynem i karczmami.

Nad Czerną Wielką

– Teraz zostały tam tylko ruiny, które ciągną się wzdłuż rzeki Czerna Wielka na długości aż sześciu kilometrów – wskazuje Piotr Koza, który mieszka w okolicy i prowadzi lokalny serwis wsi Parowa. – Od dawna były informacje, że był tam jakiś zamek, jakaś warownia, ale do tej pory tych pozostałości nie znaleziono. Teraz naukowcy na poważnie zainteresowali się tym miejscem – dodaje.

Jeszcze w latach 90. ubiegłego wieku w okolicy działał poligon, stąd mniejsze możliwości eksploracji tej okolicy. Teraz ruszyły tam kompleksowe badania archeologiczne.

Sam zamek nie był zbyt okazałą konstrukcją. Według prowadzącego tam badania dr. Pawła Konczewskiego z Katedry Antropologii Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, którego zespół natrafił na ruiny warowni, była to pojedyncza wieża wzniesiona na planie prostokąta. Jej fundament wykonano z rudy darniowej. Nadbudowa składała się częściowo z charakterystycznych cegieł palcówek. Ich nazwa pochodzi od śladów po odciskach rzemieślników, którzy usuwali nadmiar gliny w czasie wyrabiania cegieł.

Do tej pory nikt nie skojarzył widocznych w terenie pozostałości murów ze średniowiecznym zamkiem, gdyż z czasem nad ruinami nadbudowano kolejną konstrukcję. Identyfikację umożliwiła dopiero przeprowadzona niedawno analiza architektoniczna.

Samodzielny książę

Zamek należał do księcia Bolka II Małego. – Był on jednym z bardziej utalentowanych książąt z rodu Piastów Śląskich. Udało się mu zjednoczyć księstwo świdnickie i jaworskie. Był też margrabią Dolnych Łużyc. Tymczasem w okresie jego panowania, czyli w połowie XIV w., Śląsk był bardzo rozdrobniony i składał się z wielu małych księstw – wyjaśnia PAP dr Konczewski. – Bolko II był ostatnim niezależnym księciem piastowskim władającym na Śląsku – dodaje.

– To właśnie ekspansja terytorialna przyczyniła się do tego, że władca ten zdecydował się na budowę nowych zamków lub rozbudowę starszych twierdz – opowiada archeolog.

Ruiny ciągną się w okolicy rzeki na długości 6 km (fot. Piotr Koza/parowa.info.pl)

Zamek powstał jako element trasy łączącej obszerne włości księcia. Położony jest na wyspie na rzece Czerna Wielka.

Pomógł laser

– Bolko II kazał wytyczyć nowy trakt - po to, aby zaoszczędzić czas i przejąć inicjatywę w handlu. Na jego trasie stanął zamek, wokół którego z czasem powstała osada - dodaje naukowiec. – W lokalizacji zamku pomocne okazało się skanowanie laserowe wykonane z pokładu samolotu - opowiada badacz. Technologia umożliwia zajrzenie pod szatę roślinną i wykrycie form terenowych lub architektury.

Zamek – w przeciwieństwie do osady Nowaszów – istniał zaledwie kilka lat. Po śmierci Bolka II w 1368 roku mieszczanie z pobliskiego Zgorzelca rozpuścili plotkę, zgodnie z którą warownię przejęli rozbójnicy. Jej pacyfikację przeprowadzono na mocy przywileju, nadanego przez cesarza Karola IV do niszczenia gniazd rozbójniczych.

Trwające na miejscu badania są realizowane przez fundację „Łużyce wczoraj i dziś” we współpracy z Katedrą Antropologii Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu oraz Uniwersytetem Zachodnioczeskim z Pilzna i Lasami Państwowymi.

Była to pojedyncza wieża wzniesiona na planie prostokąta (fot. Piotr Koza/parowa.info.pl)

źródło:
Zobacz więcej