IPN udostępnił drugą partię materiałów z domu Marii Kiszczak

„Zgodnie z obietnicą przegrałam dla pana trochę piosenek z pomocą kolegów z radia…” – to początek listu Agnieszki Osieckiej do gen. Czesława Kiszczaka. Instytut Pamięci Narodowej udostępnił w środę w Warszawie dziennikarzom i historykom drugą partię dokumentów, które zostały zabezpieczone w minionym tygodniu w domu Marii Kiszczak. Listów „ludzi kultury” do byłego szefa PRL-owskiej bezpieki jest więcej. Pisali między innymi Adam Michnik oraz Daniel Passent.

ZOBACZ DRUGĄ CZĘŚĆ DOKUMENTÓW Z SZAFY GEN. KISZCZAKA

W aktach Kiszczaka list ws. morderstwa ks. Popiełuszki. „Przeżyłem to bardzo ciężko, bo dokonali tego moi podwładni”

– Zgodnie z obietnicą przegrałam dla pana trochę piosenek z pomocą kolegów z radia…– to początek listu Agnieszki Osieckiej do gen. Czesława...

zobacz więcej

W udostępnianych w środę dokumentach są m.in.: fragmenty wspomnień Kiszczaka i jego odręczne notatki na różne tematy. Jest też maszynopis książki dotyczącej Kiszczaka i materiały do jego przygotowywanej biografii. W tych tekstach Kiszczak mówi m.in. o tym, że w latach 80. były „ogromne naciski na resort, na mnie o aresztowanie księży naruszających prawo”. „Wszystkie załatwiłem odmownie” – zapewnia b. szef MSW. Wspominał też, że „bardzo ciężko przeżył” zabójstwo ks. Jerzego Popiełuszki w 1984 r. przez trzech oficerów MSW.

W zbiorze znajdują się również projekty wystąpień Kiszczaka przed sejmową Komisją Odpowiedzialności Konstytucyjnej, która w latach 90. badała odpowiedzialność sprawców stanu wojennego (w latach 90. Sejm odmówił postawienia ich przed Trybunałem Stanu). – Stan wojenny wprowadzono w oparciu o konstytucję – mówił tam Kiszczak. Kwestionował też, że stan wojenny pochłonął ponad 100 ofiar śmiertelnych.

Wspomnienia, wystąpienia, notatki…

Są tam też fragmenty wystąpienia Kiszczaka przed warszawskim sądem, oskarżonego o wysłanie szyfrogramu z grudnia 1981 r. ws. zasad użycia broni przez oddziały zwarte MO. Był on podstawą działań MO w kopalni „Wujek”, gdzie w grudniu 1981 r. od strzałów ZOMO zginęło 9 górników. Oskarżony mówił tam, że miał prawo i obowiązek wydać szyfrogram, aby „zapełnić lukę prawną”. Proces ten nie zakończył się do śmierci Kiszczaka, po czym został umorzony.

Oddzielny dokument to 36-stronicowe odręczne wspomnienia Kiszczaka o wydarzeniach grudnia 1970 r. (był on wtedy wiceszefem kontrwywiadu wojskowego).

W zbiorze jest również częściowo wypełniony zeszyt pracy WSW należący do Kiszczaka. Ocenia on w nim swych podwładnych z MSW. Są także dokumenty o przebiegu jego służby wojskowej.

Szef IPN o „teczkach Kiszczaka”: niewielka część z drugiego pakietu zostanie zwrócona rodzinie

– To nie jest zwarty zasób. Mamy tam dokumenty z roku 90 dotyczące pierwszych protestów przeciwko rządowi Tadeusza Mazowieckiego, rękopisy książek...

zobacz więcej

Listy i podziękowania

W zbiorze jest też wiele listów kierowanych do Kiszczaka, z różnych lat.

I tak np. w marcu 1982 r. ówczesny premier Izraela Menachem Begin (student UW z lat 30.) dziękuje Kiszczakowi za przesłanie fotografii jego brata – ofiary Niemców. Jednocześnie kieruje on apel do Jaruzelskiego o zniesienie stanu wojennego i restytucję praw obywatelskich oraz o zwolnienie z internowania Lecha Wałęsy, „cierpiącego za niezwyciężoną sprawę – wolność”.

Agnieszka Osiecka w maju 1982 r. „gorąco prosi o dobre spojrzenie na sprawę Adama M. (Michnika, wówczas internowanego – red.) i na jego postać i literaturę”. Podkreśla, że więzienie może być dla niego „okaleczeniem” i „błaga o uwolnienie go”. W lipcu 1982 r. Osiecka przesłała zaś Kiszczakowi swoje, przegrane dla niego, piosenki – w podzięce za jego pomoc w uzyskaniu paszportu zezwalającego na wyjazd na Zachód.

Za pomoc w sprawach paszportowych dziękują też w 1983 r. pisarz Andrzej Szczypiorski i Władysław Bartoszewski.

Kard. Franciszek Macharski dziękuje w 1983 r. Kiszczakowi za to, co uczynił, by „mogła odbyć się i tak dobrze udać” wyprawa Jana Pawła II w Tatry.

Prymas Polski kard. Józef Glemp w lutym 1984 r. interweniuje u szefa MSW ws. ks. Sylwestra Zycha, skazanego za pomoc w zabójstwie milicjanta w stanie wojennym (kapłan przechowywał broń). Prymas apeluje, by ksiądz mógł odbywać karę w „jakimś klasztorze” – by uchronić go przed załamaniem psychicznym.

W 1986 r. kard. Glemp dziękuje Kiszczakowi za rzetelną „ochronę świątyń i ściganie przestępców kradnących lub niszczących przedmioty sakralne” – zwłaszcza ws. kradzieży srebra z sarkofagu św. Wojciecha w Gnieźnie.

W 1985 r. podziękowania za „wysokie odznaczenie” odebrane podczas pobytu w Polsce przesyła Kiszczakowi Guenter Guillaume, słynny agent wywiadu NRD, zdemaskowany w latach 70. jako szpieg z bliskiego otoczenia kanclerza RFN Willy'ego Brandta (po wymianie mieszkał on w NRD).

Na koniec zbioru korespondencji jest adnotacja o liście Kiszczaka do Lecha Kaczyńskiego z listopada 2002 r., ale samego listu w zbiorze nie ma.

teraz odtwarzane
Teczki „Bolka” dostępne w oddziałach IPN

Wałęsa: udowodnię publicznie, że to jest podrobione

Lech Wałęsa nie ustaje w komentarzach do ujawnionych przez IPN teczek TW „Bolka”. W ostatnim wpisie na mikroblogu poprosił o ksero wszystkich...

zobacz więcej

W udostępnionych aktach są również oceny sytuacji w Polsce z lat 1980-1981 r. Mowa tam o aktywności wywiadu wojsk radzieckich w Polsce oraz wojsk CSRS, których wywiad „prowadzi systematyczne rozpoznanie dróg i przygranicznych rejonów po stronie polskiej”. Wspomniano, że wojska ZSRS w obwodzie kaliningradzkim wprowadziły podwyższoną gotowość bojową.

Zdjęcia i inne dokumenty

Są tam również kserokopie znanych zdjęć z czasów Okrągłego Stołu, na których są m.in.: Kiszczak, Jaruzelski, Michnik, ks. Henryk Jankowski, Lech Wałęsa i Bronisław Geremek.

W aktach znajdują się też projekty wystąpień Kiszczaka przed Trybunałem Stanu (który w latach 90. uniewinnił go w sprawie tzw. afery alkoholowej).

Ponadto w zbiorze są kopie dokumentów ws. działań policji z czerwca 1990 r. w Mławie związanych z likwidacją blokady drogi przez protestujących rolników oraz z odblokowaniem gmachu ministerstwa rolnictwa. Z dokumentów wynika, że blokada dróg zakończyła się po negocjacjach bez użycia siły; gmach resortu odblokowano przy użyciu policji, która wyprowadziła okupujących rolników.

Inne ujawnione dokumenty to: życiorys Mirosława Milewskiego z 1953 r. (poprzednika Kiszczaka na funkcji szefa MSW); kopie akt sprawy z 1953 r. Wacława Komara (podejrzanego o szpiegostwo szefa wywiadu wojskowego PRL – załamał się w brutalnym śledztwie); kopia listu Mieczysława Rakowskiego z 1958 r. ws. rezygnacji z funkcji wicenaczelnego „Polityki”; wspomnienia gen. Józefa Kuropieski (oficera wojska II RP i więźnia lat stalinizmu).

IPN udostępnił drugą partię materiałów z domu Marii Kiszczak

Listy, wspomnienia, notatki i zdjęcia – to drugi pakiet materiałów zabezpieczonych przez IPN w domu Marii Kiszczak. Dokumenty dotyczą głównie...

zobacz więcej

16 lutego w domu Marii Kiszczak prokurator IPN zabezpieczył dokumenty, które podlegały przekazaniu do IPN – w sumie było to sześć pakietów.

Akta TW „Bolka”

W poniedziałek w czytelni IPN w Warszawie dziennikarze i historycy zapoznali się z pierwszymi materiałami znalezionymi w domu wdowy po szefie komunistycznej bezpieki Czesławie Kiszczaku. Wśród nich znalazło sie zobowiązanie do współpracy ze Służbą Bezpieczeństwa, datowane na 21 grudnia 1970 roku, podpisane nazwiskiem Lecha Wałęsy.

Od środy wgląd w materiały dotyczące tajnego współpracownika o pseudonimie „Bolek”, prawdopodobnie Lecha Wałęsy, jest też możliwy również w czytelniach w oddziałach terenowych i delegaturach IPN.

Sam Lech Wałęsa zapewnia, że nie został złamany przez komunistyczną Służbę Bezpieczeństwa.

Według Łukasza Kamińskiego, szefa IPN, kolejne materiały z domu zmarłego w 2015 r. Kiszczaka będą przekazywane sukcesywnie, tak szybko, jak będzie to możliwe. Nie ujawniono na razie, co jeszcze się w nich znajduje.

źródło:
Zobacz więcej