Portugalia pożegnała Saramago

Nie wszyscy zdołali wejść do sali ratusza, gdzie wystawiono trumnę z ciałem José Saramago (fot. PAP/EPA/MANUEL DE ALMEIDA)

Na lizbońskim cmentarzu Alto de San Juan odbyły się uroczystości pogrzebowe noblisty José Saramago. Pisarz zmarł w piątek, w wieku 87 lat; chorował na białaczkę.

Wcześniej trumnę wystawiono w ratuszu. Przemawiali m.in. hiszpańska wiceminister kultury – Maria Teresa Fernandez de la Vega, minister kultury Portugalii – Maria Canavilhas i sekretarz generalny Portugalskiej Partii Komunistycznej – Jeronimo de Sousa.

W sobotę trumnę ze zwłokami pisarza przetransportowano samolotem z honorami wojskowymi z Hiszpanii do Lizbony.

Jedyny Portugalczyk wśród laureatów literackiej nagrody Nobla zmarł w swym domu na hiszpańskiej wyspie Lanzarote w archipelagu Wysp Kanaryjskich. Przeniósł się tam w 1993 roku, aby znaleźć się z dala od sporów, jakie jego twórczość wywoływała w ojczyźnie.

Saramago, który był członkiem Portugalskiej Partii Komunistycznej, jest autorem takich utworów, jak „Ewangelia według Jezusa Chrystusa”, „In Nomine Dei” i „Powtórna śmierć Franciszka z Asyżu”. Książki te wywołały w Portugalii wiele polemik.

Prezentując swą ostatnią książkę zatytułowaną „Kain” (2009), Saramago powiedział, że w Biblii „są rzeczy godne podziwu z literackiego punktu widzenia”.

Watykański dziennik „L'Osservatore Romano” nazwał pisarza w sobotę „antyreligijnym ideologiem” i „populistą”. „O bezsenność przyprawiała go sama myśl o wyprawach krzyżowych, inkwizycji, a zapominał o gułagach, czystkach, ludobójstwie” – stwierdził autor krytycznego artykułu na temat noblisty. „Co się tyczy religii – napisał – Saramago nigdy nie omieszkał wspierać się żenującymi teologicznymi uproszczeniami”.

Tego samego dnia Kościół katolicki w Portugalii wyraził uznanie dla dorobku pisarza i zarazem żal, że niektóre jego książki wywołały gorące polemiki wokół religii. Krajowy Sekretariat Duszpasterstwa Kultury Kościoła portugalskiego wydał specjalny komunikat, w którym podkreślono, że Saramago był wielkim twórcą piszącym w języku portugalskim, a chrześcijaństwo i teksty biblijne były „przedmiotem jego głębokiego zainteresowania jako tworzywo jego dzieł”. Sekretariat wyraził jednocześnie żal, że „proces zbliżania laureata nagrody Nobla do religii nie posunął się dalej i w formie bardziej niezależnej od jego pozycji ideologicznych”. Szwedzka Akademia przyznała Saramago nagrodę Nobla w 1998 roku za „walory artystyczne i humanistyczne twórczości”, która poprzez „parabole ożywione wyobraźnią, współczuciem i ironią pozwala nam uchwycić złudną rzeczywistość”.

fot.
Nie wszyscy zdołali wejść do ratusza, gdzie ustawiono trumnę z ciałem pisarza (fot. PAP/EPA/MANUEL DE ALMEIDA)

źródło:
Zobacz więcej