Raport

#FabrykahejtuPO

„Kochał kobiety i miał kilka żyć w tym samym czasie”. Kim był Borys Niemcow?

Niemcow działał w rosyjskiej polityce od końca lat 80. (fot. PAP/EPA/MAXIM SHIPENKOV)

Choć Borys Niemcow w polityce działał od ostatnich lat ZSRR, cieszył się popularnością głównie w intelektualnych, antykremlowskich kręgach. W czasach wielkich zmian był wicepremierem, bliskim współpracownikiem Borysa Jelcyna i Wiktora Czernomyrdina. Zginął w Moskwie od kul zamachowca, we wtorek odbędzie się jego pogrzeb. W relacjach o nim podkreślana jest charyzma i odwaga polityka. Kim był i jaką drogę przeszedł Borys Niemcow?

Wyłączone kamery, pistolet gazowy i zacieranie śladów. Rosyjskie media mnożą teorie w sprawie zabójstwa Niemcowa

zobacz więcej

Niemcow zginął w piątek wieczorem na moście Dużym Moskworeckim, niedaleko od murów Kremla. Nieznani sprawcy czterokrotnie trafili go z pistoletu w plecy. Zginął na miejscu.

W niedzielę w marszu żałobnym jego pamięci w rosyjskiej stolicy wzięło udział kilkadziesiąt tysięcy osób. Podobne manifestacje odbyły się w wielu innych miastach Rosji. We wtorek w Moskwie odbędzie się pogrzeb polityka. O godz. 10.00 rozpocznie się czuwanie w Centrum Sacharowskim. O 14.00 kondukt ruszy na cmentarz Trojekurowski.

Popularny jak premier

Jako polityk Niemcow budził zaufanie. Według badań przeprowadzanych w lutym przez Centrum Lewady, niezależny ośrodek badawczy życia społeczno–politycznego Rosji, Niemcowowi ufało 8 proc. jego rodaków – tyle samo co premierowi Dmitrijowi Miedwiediewowi i 2 proc. mniej niż populiście Władimirowi Żyrinowskiemu. Nie był jednak uznawany za osobę, która mogłaby zastąpić Putina. Nie tylko zresztą on: to samo Centrum Lewady zapytało w grudniu zeszłego roku Rosjan o alternatywę wobec obecnego gospodarza Kremla. 55 proc. badanych odpowiedziało, że po wyborach prezydenckich w 2018 roku na stanowisku prezydenta wciąż chciałoby widzieć Władimira Putina.

Niemcow kochał czwórkę swoich dzieci, kochał swoją matkę, która samotnie go wychowała. Kochał kobiety i miał kilka żyć w tym samym czasie

Z Soczi do Niżnego Nowgorodu

Niemcow urodził się w 1959 roku w Soczi na południowym zachodzie Rosji. Jak sam wspominał, dorastał w biedzie i już od wczesnego dzieciństwa chciał się wybić. Z wykształcenia był fizykiem, zrobił nawet doktorat w tej dziedzinie. Jego specjalnościami były fizyka kwantowa i termodynamika.

Pracował na uczelni aż do końca lat 80. Do polityki wszedł jako działacz społeczny: był mocno zaangażowany w ruch przeciwko budowie elektrowni atomowej w obecnym Niżnym Nowgorodzie (w czasach ZSRR miasto nosiło nazwę Gorki). Wiele osób wspomina, że już wówczas widać było buzującą w nim energię i charyzmę. Miał wówczas czarne, kręcone włosy i z pasją wypowiadał się na temat ochrony środowiska. Szybko zyskiwał popularność.

teraz odtwarzane
Pytania w sprawie zabójstwa Niemcowa

Tłumy na marszu ku pamięci Niemcowa. „Rosja bez Putina”

Nawet 45 tys. osób wzięło w niedzielę w Moskwie udział w marszu poświęconym pamięci zabitego w piątek w nocy opozycyjnego polityka Borysa Niemcowa....

zobacz więcej

W 1989 roku miał zostać kandydatem na deputowanego ZSRR, ale nie trafił na listy. Rok później udało mu się zdobyć mandat deputowanego Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Rosyjskiej. W 1991 roku wsparł prezydenta Borysa Jelcyna w jego staraniach o fotel prezydenta.

Od tego czasu stał się jego bliskim współpracownikiem. W czasie sierpniowego puczu pozostał po jego stronie. W wieku 32 lat został szefem administracji regionalnej w Niżnym Nowgorodzie. Jedną z jego pierwszych decyzji było wydanie decyzji o określeniu swojego stanowiska jako „gubernatora” – tym samym stał się pierwszą osobą na tym stanowisku we współczesnej Rosji.

Sprzeciw wobec Jelcyna

Niemcow słynął z tego, że zawsze miał własne zdanie: choć należał do ekipy reformatorów, nie stronił od krytyki planów zmian proponowanych przez Jegora Gajdara. Pomimo bliskich relacji z Jelcynem zorganizował akcję zbierania podpisów pod wnioskiem o wycofanie rosyjskich wojsk z Czeczenii.

Wykwintna kolacja w restauracji Bosco i mnóstwo telefonów. Ostatnie chwile Borysa Niemcowa

Rosyjska telewizja TV Centr opublikowała nagranie z kamery monitoringu umieszczonej w pobliżu miejsca, w którym w piątkową noc został zastrzelony...

zobacz więcej

W swojej karierze był członkiem Rady Federacji. W 1996 roku był nawet wymieniany jako kandydat na prezydenta, ale odmówił udziału w wyborach. Rok później został wicepremierem w rządzie Wiktora Czernomyrdina. Stanowisko zachował także u jego następcy, Siergieja Kirijenki. – To oczywiste, że będę miał wielu wrogów wśród oligarchii przemysłowej i finansowej, która w wielu aspektach kontroluje sytuację w Rosji. To, co muszę zrobić teraz w Moskwie, to rola kamikadze – mówił wówczas w wywiadzie telewizyjnym.

Z kolei „New York Times” opisywał w 1997 roku Niemcowa jako osobę z własnym pomysłem na zmiany gospodarcze w Rosji, która reformy gospodarcze chce oprzeć na wsparciu małego biznesu.

W 1998 roku, gdy w Rosji nastąpił kryzys, Niemcow odszedł ze stanowiska i stworzył ruch Młoda Rosja, który wszedł w skład Sojuszu Prawych Sił. W 1999 roku został wybrany na deputowanego Dumy. Zasiadał tam do 2004 roku.

teraz odtwarzane
W Moskwie odbył się gigantyczny marsz pamięci Borysa Niemcowa

Towarzyszka Niemcowa zamknięta w mieszkaniu. Pilnuje jej policja

Anna Durycka, która towarzyszyła Borysowi Niemcowowi w noc jego zabójstwa, znajduje się w przymusowym areszcie domowym – donoszą przedstawiciele...

zobacz więcej

Podczas pomarańczowej rewolucji na Ukrainie zimą 2004 i 2005 roku wsparł przeciwników Leonida Kuczmy i Wiktora Janukowycza. Cały czas współpracował z najbardziej znanymi rosyjskimi opozycjonistami: Nikotą Biełychem, Iriną Hakamadą i Garrim Kasparowem. W 2008 roku zaangażował się w tworzenie ruchu Solidarność.

W 2010 roku wraz Michaiłem Kasjanowem, Władimirem Miłowem i Władimirem Ryżkowem stworzył PARNAS. Był to jego powrót do aktywnej działalności politycznej po kilku latach przerwy, w czasie której zajmował się przede wszystkim działalnością biznesową.

Pieniądze i radykalny islam

Nie brakuje teorii spiskowych na temat okoliczności śmierci Borysa Niemcowa. Rozstrzał jest duży: od islamskich radykałów, poprzez porachunki wewnątrz opozycji związane z podziałem środków aż po porachunki osobiste. Zdaniem Antolija Klimientowa, który dawniej był partnerem biznesowym Niemcowa, jego zabójstwo mogło mieć związek z pieniędzmi.

– On nie zajmował się biznesem. Żył z pieniędzy z akcji, głównie firm energetycznych i banków. Miał dużo oszczędności – mówi w rozmowie z rosyjską REN TV. Wymienia także sumę 183 mln rubli, którą miał zarobić polityk w 2008 roku – według ówczesnego kursu było to blisko 18 mln zł. Do tych rewelacji trzeba jednak podchodzić ostrożnie – Klimientow i Niemcow od dłuższego czasu nie byli w najlepszych relacjach.

Samochód do czyszczenia ulic i tajemniczy pasażer. Jest nagranie z zabójstwa Niemcowa

zobacz więcej

Na przekór wszystkim

W ostatnim czasie krytyka Niemcowa wobec Kremla koncentrowała się na działaniach Moskwy na Ukrainie: w przeciwieństwie do bardziej znanych na Zachodzie przeciwników działań rosyjskich władz Aleksieja Nawalnego i Michaiła Chodorkowskiego jednoznacznie potępił aneksję Krymu. Domagał się także uwolnienia Nadii Sawczenko, ukraińskiej pilotki więzionej w moskiewskim areszcie.

Rosyjskie media piszą o słabości Niemcowa do kobiet. Jego ostatnią miłością miała być Anna Duricka, 23–letnia ukraińska modelka. To właśnie ona towarzyszyła politykowi w dniu jego śmierci.

„Niemcow kochał czwórkę swoich dzieci, kochał swoją matkę, która samotnie go wychowała. Kochał kobiety i miał kilka żyć w tym samym czasie” – pisze w portalu Politico Anna Nemtsova, dziennikarka pracująca dla „Newsweeka”. Z Niemcowem – zbieżność nazwisk jest przypadkowa – znała się od wielu lat. – Dlaczego miałbym opuścić swój kraj? Kocham Rosję. Niech wyjadą oni, złodzieje i bandyci – mówił Niemcow w jednej z rozmów z dziennikarką.

źródło:
Zobacz więcej