„Samotność Portugalczyka” – nowe oblicze kraju pozornie znanego

(fot. czarne.com.pl)

Plaże, morze, suszony dorsz, porto, fado, saudade – tyle o Portugalii wie przeciętny turysta. Ten kraj położony na krańcu Europy kryje jednak wiele tajemnic. Kilka z nich uda się poznać dzięki reportażom Izy Klementowskiej.

Przed lekturą wypada strzepnąć z siebie stereotypy i z czystym umysłem zanurzyć się w opowieści o Portugalii, która ciągle śni sen o minionej kolonialnej potędze i nadal nie może otrząsnąć się po latach terroru Salazara. Iza Klementowska zagłębia się w wąskie uliczki portugalskich miast, zagląda na cmentarze i czyta pożółkłe listy. Z jej tekstów wyłania się migotliwie sentymentalny i naznaczony cierpieniem obraz Portugalii – kraju osobnego, nie tylko z powodu położenia, ale także z powodu skomplikowanej przeszłości i nieustannych prób wyjścia z kryzysu.

Autorka porusza się po miejscach, do których turyści nie zaglądają. Zafascynowana Portugalią, z biegiem czasu nauczyła się języka, co otworzyło przed nią nowe możliwości, dla reportażysty bodaj najważniejsze – bezpośredniego kontaktu z ludźmi. Bo „portugalskość” poznajemy przez spotkania – te współczesne i te zanurzone w historii.

Klementowska nie zawsze opowiada wprost, bawi się czasem formą literacką – tak jest w przypadku opowieści o policjancie pracującym dla reżimu Salazara. Z kolei krwawy dyktator przedstawiony został na dwa sposoby – od strony zupełnie prywatnej, jako zajadający się konfiturami domator i – jako tyran, który kazał maltretować swoich podanych w katowniach więzienia Caxias.

Ciekawość świat, ciekawość ludzi i pokora wobec zdarzeń, z którymi konfrontuje się dziennikarz to wyznaczniki pracy Klementowskiej. Jej głód wrażeń udziela się czytelnikowi. Wraz z opowieściami np. o trzech Mariach, pisarkach feministkach; o bohaterskim konsulu Mendesie; o poczytnym portugalskim pisarzu czy plantatorze oliwek przesącza się przez reportaże delikatna tęsknota (czyli saudade właśnie). A dzięki takim tekstom jak np. „Proxima paragem” czy „Niezmienność” udaje się wniknąć w melodię języka portugalskiego.

„Samotność Portugalczyka”, Iza Klementowska, Wydawnictwo Czarne , ISBN: 978-83-7536-830-7

Zobacz więcej