„Rewizor” Gogola w reżyserii Gruzy. Poniedziałkowe przedstawienie w Teatrze Telewizji to prawdziwa gratka. O godzinie 20.30 Jedynka pokaże „Rewizora”, arcydzieło Mikołaja Gogola w reżyserii Jerzego Gruzy, zaliczane do Złotej Setki Teatru Telewizji. Ponadczasowa komedia o układach władzy i systemach opartych na strachu, to popis plejady wybitnych aktorów z Tadeuszem Łomnickim, Piotrem Fronczewskim, Anną Seniuk na czele. Po nieudanej prapremierze komedii w Teatrze Aleksandryjskim w Petersburgu w 1836 roku Mikołaj Gogol opatrzył swe dzieło szczegółowym komentarzem, jak należy grać „Rewizora”: „Nic tu nie powinno być przesadzone albo trywialne, nawet w najmniejszych rolach (…) Im mniej aktor będzie myśleć o tym, żeby śmieszyć i być zabawnym, tym silniej objawi się komizm w jego roli”. W tradycji teatralnej utrwaliły się głównie dwa kierunki interpretacji. Pierwszy akcentował społeczne i historyczne realia utworu bezlitośnie demaskującego carską Rosję i panujące na prowincji stosunki. Drugi podkreślał to, co w satyrze Gogola ponadczasowe, odnoszące się do odwiecznych ludzkich przywar i tak zwanych układów funkcjonujących w każdym społeczeństwie i systemie, który opiera się na strachu.Uniwersalne wartości w dziele Gogola„My wszyscy z niego” – odkrywczą formułę Fiodora Dostojewskiego o Mikołaju Gogolu można odnieść również do przedstawienia Jerzego Gruzy. Reżyser odżegnał się od wszelkiej rosyjskiej rodzajowości, zaufał tekstowi Gogola i znakomitemu aktorstwu wykonawców. Dzięki temu słynna kwestia: „Z czego się śmiejecie? Z samych siebie się śmiejecie” – znalazła autentyczny rezonans u widzów. Często cytowany list, w którym autor prosi Aleksandra Puszkina o podsunięcie mu „z gruntu rosyjskiej anegdoty”, świadczy o autentycznym rodowodzie komedii – prototypem fałszywego rewizora miał być niejaki Płaton Wołkow. Petersburski frant i uwodziciel bawi przejazdem w prowincjonalnym miasteczku. Fatalny zbieg okoliczności sprawia, że miejscowa elita bierze skromnego urzędniczynę Chlestakowa za podróżującego incognito rewizora, „z najwyższego rozkazu” kontrolującego całą gubernię.Znajdujący się w poważnych tarapatach finansowych Chlestakow skwapliwie wciela się w przypisaną mu rolę. Bierze sowite łapówki, chętnie nadstawia ucha na donosy i pochlebstwa małomiasteczkowych notabli, umizguje się do żony i córki Horodniczego, który udzielił mu gościny. W oczach prowincjuszy uchodzi za człowieka, który wszystko może. Gdy sytuacja go przerasta, cichaczem czmyha. Jego prywatny list, przejęty przez miejscowych dygnitarzy, ujawnia straszną prawdę…„Rewizor” Gogola w reżyserii GruzyPremiera w Teatrze Telewizji: 5 grudnia 1977 rokuCzas: 106 minutAutor: Mikołaj GogolPrzekład: Julian TuwimReżyseria: Jerzy GruzaObsada: Tadeusz Łomnicki, Piotr Fronczewski, Anna Seniuk, Joanna Szczepkowska, Wojciech Pszoniak, Jan Jeruzal, Witold Pyrkosz, Bogdan Baer, Wojciech Siemion, Wiesław Drzewicz, Jan Gałązka, Konrad Morawski, Krzysztof Kowalewski, Alicja Migulanka, Krystyna Kołodziejczyk, Walentyna Mołdawanowa, Jerzy Tkaczyk, Andrzej Wasilewicz, Stefan Friedmann, Eugeniusz Kamiński.Czytaj także: Polskie filmy docenione za oceanem. Trzy nagrody dla „Ministrantów”