„Lojalni wobec prawdy”. Episkopat Polski poinformował o powołaniu komisji ds. małoletnich. – Chcemy podziękować zwłaszcza osobom skrzywdzonym, że przez dwa lata naszych zmagań nie zwątpiły w to, że prace nad powołaniem komisji mają sens – mamy jej fundamenty – powiedział Prymas Polski abp Wojciech Polak Podczas Zebrania Plenarnego biskupi podjęli decyzję o ustanowieniu Komisji niezależnych ekspertów do zbadania zjawiska wykorzystywania seksualnego osób małoletnich w Kościele katolickim w Polsce oraz nadaniu jej publicznej osobowości prawnej.Przyjęte zostały również zasady jej działania oraz statut. „Dokumenty te otwarły drogę prawną do powołania przewodniczącego Komisji i podjęcia dalszych procedur” – napisano w komunikacie.Przyjęty pakiet obejmuje trzy dokumenty: porozumienie między Episkopatem a konferencjami przełożonych zakonnych, zasady działania komisji oraz jej statut. Jak wyjaśnił biskup gliwicki Sławomir Oder, statut zostanie jeszcze przekazany do konsultacji z instytucjami państwowymi w związku z ubieganiem się o osobowość prawną w przestrzeni państwowej.– Ten zespół dokumentów, który został przeze mnie, przez mój zespół pracowników przygotowany, przewiduje pewien iter prawny pozwalający na w miarę sprawny i – powiedziałbym – gwarantujący w naszych zamiarach całkowicie niezależny charakter tejże komisji, jej powstanie i później funkcjonowanie – powiedział bp Oder.ZOBACZ RÓWNIEŻ: Podejrzany o pedofilię proboszcz w areszcie. Mieszkańcy w szoku [WIDEO]Konferencja Episkopatu Polski przyjęła zasady powołania komisji niezależnych ekspertów, która ma zbadać skalę i charakter wykorzystywania seksualnego osób małoletnich w Kościele katolickim w Polsce od 1945 r. Komisja ma analizować dokumenty kościelne i państwowe, wysłuchiwać osób skrzywdzonych oraz przygotować raport z rekomendacjami dotyczącymi ochrony dzieci. „Komisja nie ma charakteru śledczego ani nie zastępuje organów wymiaru sprawiedliwości.W razie podejrzenia popełnienia przestępstwa Komisja ma powiadomić właściwe organy państwowe i kościelne zgodnie z przepisami prawa. W wykonywaniu swoich zadań ma być niezależna, a jej członkowie lojalni jedynie wobec prawdy” – napisano w zasadach działania komisji przyjętych podczas 404. zebrania plenarnego biskupów w Warszawie.Dokument został przyjęty uchwałą biskupów 11 marca 2026 r. Zgodnie z przyjętymi zasadami komisja ma zostać powołana jako odrębna osoba prawna przez Episkopat po konsultacji z konferencjami przełożonych zakonów męskich i żeńskich.Jej głównym celem będzie zbadanie rozmiaru oraz charakterystyki przypadków wykorzystywania małoletnich w Kościele w Polsce, a także wysłuchanie osób, które zostały skrzywdzone.Pedofilia w Kościele. Sprawę zbada komisjaKomisja ma analizować wydarzenia od 1945 r., uwzględniając kontekst prawny, społeczny i historyczny. W swojej pracy będzie korzystać z dokumentów znajdujących się w archiwach kościelnych i państwowych, a także ze świadectw osób pokrzywdzonych i innych świadków. Do jej zadań będzie należało również opracowanie kompleksowego raportu końcowego zawierającego diagnozę zjawiska, analizę powtarzalnych schematów przestępstw oraz sposobów reagowania instytucji kościelnych. Raport ma także zawierać rekomendacje dotyczące działań prewencyjnych i systemu ochrony małoletnich w Kościele.Komisja nie będzie miała charakteru śledczego i nie zastąpi organów wymiaru sprawiedliwości. W przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa będzie zobowiązana do powiadomienia właściwych organów państwowych i kościelnych.Zgodnie z przyjętymi zasadami komisja ma działać niezależnie, a jej członkowie mają być lojalni wyłącznie wobec prawdy. W jej skład mają wchodzić eksperci z różnych dziedzin, m.in. historii, prawa, psychologii, seksuologii, socjologii i teologii, posiadający doświadczenie w pracy z osobami pokrzywdzonymi. Dokument podkreśla, że powołanie komisji ma być kolejnym etapem działań Kościoła w Polsce zmierzających do wyjaśnienia nadużyć, udzielenia pomocy osobom skrzywdzonym oraz wzmocnienia systemu ochrony dzieci i młodzieży.CZYTAJ TAKŻE: Fala ujawnień pedofilii w Kościele. 82 zgłoszenia w 2023 rokuDecyzję o rozpoczęciu prac nad powołaniem komisji kościelni hierarchowie podjęli trzy lata temu, w marcu 2023 roku. Na czele zespołu, któremu powierzono pracę nad opracowaniem zasad funkcjonowania komisji, stanął prymas Polski Wojciech Polak. W czerwcu ubiegłego (2025) roku zdecydowano, że zespół ten zakończy prace, w jego miejsce powołano nowe gremium, pod przewodnictwem biskupa Sławomira Odera.W międzyczasie kilka diecezji zdecydowało się powołać podobne zespoły u siebie, między innymi archidiecezja łódzka i diecezja sosnowiecka. Komisję Wyjaśnienie i Naprawa spraw wrażliwych diecezji sosnowieckiej powołał biskup Artur Ważny w 2024 roku, po serii skandali obyczajowych z udziałem duchownych tej diecezji.W konsekwencji tych wydarzeń papież Franciszek przyjął rezygnację biskupa Grzegorza Kaszaka z posługi biskupa sosnowieckiego, a w kwietniu 2024 nowym ordynariuszem sosnowieckim mianował biskupa Ważnego.CZYTAJ TAKŻE: Skandal pedofilski w Sosnowcu. Zatrzymano kolejnego księdzaW lutym (12.02.2026) Komisja Wyjaśnienie i Naprawa spraw wrażliwych diecezji sosnowieckiej przedstawiła pierwszą część raportu w sprawie wykorzystywania seksualnego osób małoletnich w diecezji. Wynika z niego, że co najmniej 50 małoletnich zostało skrzywdzonych przez osoby reprezentujące instytucje kościelne w tej diecezji.Oskarżenia o pedofilię w diecezji sosnowieckiejKomisja zidentyfikowała 29 osób z diecezji sosnowieckiej, którym przypisano nadużycia seksualne wobec małoletnich. 23 z nich to księża z diecezji sosnowieckiej, jeden ksiądz związany z tą diecezją, jeden zakonnik i cztery osoby świeckie - animator wspólnoty dla uczniów, organista, katecheta i kleryk seminarium. Raport powstał między innymi na podstawie analizy archiwów, materiałów udostępnionych przez diecezję, a także przesłuchań osób mających informacje w sprawach będących przedmiotem prac komisji.ZOBACZ RÓWNIEŻ: Księża zatrzymani przez policję „pod zarzutem pedofilii i oszustw”W sierpniu 2019 roku powołano Państwową Komisję do spraw wyjaśniania przypadków czynności skierowanych przeciwko wolności seksualnej i obyczajności wobec małoletniego poniżej lat 15, zwaną państwową komisją do spraw pedofilii. Zajmuje się zdarzeniami w różnych podmiotach, państwowych i prywatnych, w tym nadużyciami w Kościele katolickim. Obecnie komisja rozpatruje 800 spraw. Od początku jej istnienia wpłynęły ponad dwa tysiące zgłoszeń. Najczęściej wykorzystują seksualnie najbliżsi ofiar. Około 20 procent zgłoszeń do komisji dotyczy przestępstw w internecie.W 2023 roku dziennikarze „Rzeczpospolitej" przeanalizowali dokumenty dotyczące wykorzystywania nieletnich przez księży w okresie PRL. Przeprowadzili kwerendę w Instytucie Pamięci Narodowej i Archiwum Akt Nowych. Wyliczyli, że w okresie PRL „co najmniej 1100 małoletnich mogło zostać wykorzystanych seksualnie przez duchownych i świeckich pracujących w Kościele", a „sprawcami tych przestępstw było około 300 osób". Władze PRL zajmowały się przynajmniej 121 przypadkami wykorzystywania seksualnego małoletnich przez ludzi Kościoła.