Debata w Sejmie. Spór o likwidację CBA. PiS mówi o „zemście”, KO o walce z korupcją

Debata w Sejmie. W Sejmie trwa debata nad projektem ustawy likwidującej Centralne Biuro Antykorupcyjne. Politycy PiS oceniają, że to „zemsta” za działania służby wobec obecnych rządzących, natomiast przedstawiciele KO przekonują, że walka z korupcją musi być prowadzona profesjonalnie i zgodnie z konstytucją. W środę Sejm zajmuje się nową wersją rządowego projektu ustawy zakładającej likwidację Centralnego Biura Antykorupcyjnego . Projekt został przygotowany w Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych.

Mateusz Bochenek (KO) przedstawił Sejmowi zaproponowany przez komisję zmieniony tekst – 199 artykułów ustawy o koordynacji działań antykorupcyjnych oraz o likwidacji Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Oprócz terminu likwidacji Biura nie zmieniła się istota propozycji – kadry i kompetencje CBA ma przejąć nowa policyjna jednostka – Centralne Biuro Zwalczania Korupcji, wzmocniona Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w zakresie weryfikacji oświadczeń majątkowych Krajowa Administracja Skarbowa .

PiS: To „zemsta” za działania CBA

Przedstawiając stanowisko klubu PiS, Władysław Dajczak ocenił, że projekt likwidacji CBA jest „zemstą za działania funkcjonariuszy tej służby” wobec polityków obecnego obozu rządzącego . Wskazał m.in. na sprawy Sławomira Nowaka, Stanisława Gawłowskiego, Romana Giertycha, Tomasza Grodzkiego oraz Rafała Karpińskiego.

Jak mówił, rząd – likwidując CBA – realizuje swoje polityczne cele „nie patrząc na interes państwa i obywateli”. Jego zdaniem projekt jest także „bublem prawnym”, zawierającym liczne niespójności logiczne i strukturalne.

Dajczak krytykował również rozwiązania przewidziane w projekcie, zgodnie z którymi zadania antykorupcyjne mają przejąć policja, Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Krajowa Administracja Skarbowa . Według niego są to instytucje, które nie mają wystarczającego doświadczenia w zwalczaniu przestępczości korupcyjnej.

Czytaj także: Afera mailowa. Jest akt oskarżenia wobec Michała Dworczyka

KO: Walka z korupcją musi być profesjonalna

Odmienne stanowisko przedstawił Krystian Łuczak z KO. Podkreślił, że walka z korupcją powinna być prowadzona profesjonalnie, skutecznie oraz w zgodzie z konstytucyjnymi standardami ochrony praw i wolności obywatelskich.

Jak zaznaczył, CBA przez lata – zamiast stać się symbolem apolitycznej walki z korupcją – było przedmiotem licznych sporów i kontrowersji. W debacie publicznej pojawiały się zarzuty dotyczące nadużywania uprawnień operacyjnych, stosowania prowokacji budzących wątpliwości prawne czy działań mogących naruszać prawa obywatelskie .

Łuczak przypomniał również o kontrowersjach związanych z użyciem przez CBA systemu Pegasus . – Jeżeli służba powołana do zwalczania patologii sama staje się przedmiotem poważnych wątpliwości, państwo ma obowiązek wyciągnąć z tego wnioski – powiedział. W imieniu klubu KO zapowiedział poparcie dla rządowego projektu ustawy.

Czytaj także: Kaczyński włącza się w spór o SAFE. „To pułapka”

PSL-TD: Nowe rozwiązania nie osłabią walki z korupcją

Urszula Nowogórska (PSL-TD) oceniła, że likwidacja CBA nie osłabi państwa w zwalczaniu nadużyć. Jak zaznaczyła, projekt przewiduje utworzenie Centralnego Biura Zwalczania Korupcji w strukturach policji, a część kompetencji trafi do Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Krajowej Administracji Skarbowej.

Dodała, że decyzję o likwidacji uzasadniają zarzuty dotyczące naruszeń praworządności, swobód obywatelskich i zasad neutralności politycznej , a także stosowania kontrowersyjnych metod operacyjnych. Sprawy te były – jak podkreśliła – przedmiotem publicznej krytyki i prac sejmowej komisji śledczej.

Lewica: Symbol sporów o nadużywanie służb

Arkadiusz Sikora (Lewica) powiedział, że CBA miało być symbolem walki z korupcją, jednak z czasem stało się symbolem sporów o wykorzystywanie służb specjalnych do celów politycznych .

Podkreślił, że Polska potrzebuje skutecznych mechanizmów zwalczania korupcji, ale nie mogą one naruszać zasad państwa prawa ani podważać zaufania obywateli. W tym kontekście przypomniał m.in. aferę gruntową z 2007 r. oraz sprawę dotyczącą rzekomego zakupu nieruchomości w Kazimierzu Dolnym przez byłego prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego i jego żonę Jolantę Kwaśniewską.

Centrum: Doświadczenie funkcjonariuszy powinno zostać wykorzystane

Marcin Skonieczka (Centrum) ocenił, że choć CBA miało stać na straży uczciwości życia publicznego, w praktyce okazało się instytucją podatną na wpływy polityczne . Jako przykład wskazał sprawy związane z Mariuszem Kamińskim i Maciejem Wąsikiem.

Zaznaczył jednocześnie, że w Biurze pracowało wielu profesjonalnych i uczciwych funkcjonariuszy, których doświadczenie powinno zostać wykorzystane w innych służbach. Taki mechanizm przewiduje projekt ustawy.

Czytaj także: KE nie będzie arbitrem. Głos z Brukseli w sprawie przyjęcia SAFE przez Polskę

Polska 2050: Projekt wart dalszych prac

Bartosz Romowicz (Polska2050) stwierdził, że jego ugrupowanie popiera projekt, choć – jak ocenił – istnieje duże prawdopodobieństwo, że ustawa zostanie zawetowana przez prezydenta .

Podkreślił jednak, że proponowane przepisy wprowadzają istotne zmiany w systemie zwalczania korupcji i mogą przyczynić się do jego usprawnienia.

Konfederacja: Możliwe weto prezydenta

Krzysztof Tuduj (Konfederacja) wyraził przekonanie, że ustawa zostanie zawetowana przez prezydenta Karola Nawrockiego. Podziękował też funkcjonariuszom CBA za ich pracę w zwalczaniu korupcji.

Jego zdaniem zmiany można było przeprowadzić w mniej kontrowersyjny sposób – na przykład przenosząc CBA w całości do struktur policji .

Czytaj także: Polski wątek afery Epsteina. Wszczęto śledztwo ws. handlu ludźmi

Siemoniak: Obecnie „nie ma świętych krów”

Do projektu ustawy odniósł się minister koordynator służb specjalnych Tomasz Siemoniak . W jego ocenie, obecnie „nie ma świętych krów” , ani „sytuacji, jakie były w CBA za rządów PiS, że gdy uczciwi funkcjonariusze na dole znajdowali ślady podejrzeń korupcji wobec działaczy PiS-u, ich szefowie blokowali te sprawy, zamiatali je pod dywan” . Dodał, że osiem lat funkcjonowania CBA pod kierownictwem PiS „to ogromna porażka” .

– To jest kompromitacja związana z systemem Pegasus (...), inwigilowanie Krzysztofa Brejzy i jego rodziny. To jest bilans waszego CBA – mówił.

Zwrócił uwagę, że w czasie rządów Zjednoczonej Prawicy na czele CBA na samym początku postawiono polityków. – To był grzech pierworodny. Nie byli to funkcjonariusze policji, nie były to osoby związane ze służbami specjalnymi, w żadnej mierze nie były to osoby apolityczne - ocenił.

Projekt jest „projektem dobrym, dojrzałym” – zaznaczył. Dodał, że popiera poprawki zgłoszone do projektu w toku prac komisji i zwrócił się o poparcie projektu.

Czytaj także: TVP Info niewpuszczona na konferencję Adama Glapińskiego