Znalezisko sprzed 300 milionów lat. Niemal 300 milionów lat temu niewielki gad zanurzył się w błocie i wstał. Dziś ta chwila krótkiego odpoczynku ma ogromne znaczenie dla nauki. Badacze otrzymali bowiem wgląd w najstarszy znany skamieniały odcisk skóry gada. Zachowały się ślady łusek, a nawet czegoś, co zinterpretowano jako kloakę stworzenia, czyli wielofunkcyjny otwór, którego wiele zwierząt używa do załatwiania potrzeb fizjologicznych, oddawania moczu, godów i składania jaj. – Takie struktury tkanek miękkich są niezwykle rzadkie w zapisie kopalnym – a im dalej zagłębiamy się w historię Ziemi, tym bardziej wyjątkowe się stają – przyznał paleontolog Lorenzo Marchetti z Niemieckiego Muzeum Historii Naturalnej w Berlinie. – Ślady z Lasu Turyńskiego otwierają nowe perspektywy rozwoju wiedzy na temat wczesnego rozwoju gadów i budowy ich skóry – podkreślił.Skamieniałość śladowa (ślad działalności życiowej zwierzęcia, a nie jego skamieniałe szczątki – przyp. red.) pochodzi z osadowej formacji Goldlauter w Kotlinie Lasu Turyńskiego w Niemczech. Analiza pozostawionego odcisku wykazała, że pozostawił go gad o długości około 9 centymetrów. Marchetti i jego zespół nadali nieznanemu gatunkowi nazwę Cabarzichnus pulchrus, zwracając uwagę na jego odpoczynek.Wczesna gałąź ewolucyjna gadówW artykule w magazynie „Current Biology” oceniono, że rozmiar stworzenia i pobliskie odciski stóp sugerują, iż Cabarzichnus pulchrus był prawdopodobnie bolozaurem, czyli przedstawicielem wczesnej gałęzi linii ewolucyjnej gadów. Policzono, że żył około 295 milionów lat temu, w epoce asselskiej wczesnego permu, kiedy nasilił się rozwój tej gromady zwierząt.Gad pozostawił w błocie wyraźny odcisk czegoś, co wygląda na łuski brzuszne, pełniące funkcję pancerza. Zachowało się także odbicie podstawy ogona, gdzie wyraźnie widać zmodyfikowane łuski otaczające otwór przypominający kloakę.Naukowcy zwrócili uwagę, że dotąd za najstarsze zachowane odbicie otworu odbytniczego uznawano skamielinę pozostawioną przez gada z gatunku Psittacosaurus, datowane na 120 milionów lat. Nowe odkrycie potwierdza powszechnie panujący pogląd, że kloaka występowała u wczesnych gadów.Bardziej odbyt żółwi niż krokodyliCo ciekawe, kloaka Cabarzichnusa ma inny kształt i orientację niż kloaka psitakozaura, a także innych dinozaurów i krokodyli. Przypomina raczej odbyt żółwi, jaszczurek i węży.Badaczy ucieszył także wgląd w rzędy wielokątnych łusek skórnych na tułowiu, kończynach, głowie i ogonie. Ustalili, że są to łuski naskórkowe, zbudowane z keratyny, podobnie jak u współczesnych gadów, a nie ze starszego kostnego pancerza skórnego.– Skamieniałości śladowe to coś więcej niż tylko odciski stóp. Zachowują one szczegóły anatomiczne, które w przeciwnym razie zostałyby całkowicie utracone. Odgrywają kluczową rolę w pogłębianiu naszej wiedzy na temat ewolucji wczesnych kręgowców lądowych – podkreślił Marchetti.Czytaj także: Zaskakujące badania. Tyrannosaurus rex rósł aż do czterdziestki