Striptiz w PRL. Jak świętowano karnawał w II RP

Tak świętowano karnawał. Zimowe miesiące czasów PRL jak kraj długi i szeroki zabawami karnawałowymi stała. Prawie wszyscy obywatele tłumnie wyruszali na bale, dancingi czy potańcówki do klubów. Były tańce, ale też inne atrakcje. Jedną z nich, bez której żaden „szanujący się” lokal nie mógł się obejść był striptiz. Polacy w czasach PRL , a szczególnie w miesiącach zimowych, a więc w trakcie karnawału chętnie ruszali na wszelkiego rodzaju zabawy. Wielu obywateli wybierało się przynajmniej na jeden bal, a także liczne karnawałowe potańcówki, dancingi czy prywatki. Wiele z nich odbywało się nie tylko w piątki i soboty, ale również w środku tygodnia.

– Razem z koleżanką wracałyśmy po pracy do domu, robiło się szybką przebiórkę w bardziej wyjściowe ciuchy, poprawiało makijaż, tapirowało włosy i ruszało się na dancingi. Te najlepsze, gdzie można było naprawdę się wytańczyć a też i kogoś poznać, odbywały się zazwyczaj w czwartki. Bywałyśmy w nieistniejącym już lokalu o nazwie „Złota Kaczka” w Warszawie. Piątek był ostatnim dniem przed weekendem, więc jakoś dało się go przetrwać w pracy, nawet gdy się trochę za bardzo zabalowało – wspomina, swoje karnawałowe i nie tylko szaleństwa, pani Anna.

Ciuchy z Rembertowa, brokat i niebieskie cienie

Bale, potańcówki i dancingi w czasach PRL były dla Polaków wytchnieniem nie tylko od pracy, ale i siermiężnej i szarej rzeczywistości. Połyskujące pod sufitem kule dyskotekowe, przyciemnione i migające dyskotekowe światła oraz zdobyte, chociażby na targu w Rembertowie, odlotowe stroje, pomalowane na niebiesko powieki czy fryzury posypane brokatem stwarzały pewnego rodzaju magię, która przenosiła w czasach PRL w inny wymiar.

Nocne życie kwitło, choć miejsc, w których można było się pobawić, nie było zbyt wiele. Może też właśnie dlatego obywatele PRL tak chętnie i tłumnie ruszali tam, gdzie mogli.

Czytaj też: Szampan rzucany do sklepów, życzenia z telewizora. Tak świętowano sylwestra

Bale w zakładach pracy, „konkurencja” dla dancingów

W karnawale „konkurencją” dla nocnych lokali i dancingów stawały się bale i potańcówki organizowane przez zakłady pracy. Specjalnie do tego wyznaczone komitety już wczesną jesienią zaczynały pracę nad organizacją zabawy dla kolegów i koleżanek. Bywało, że na takim balu bawili się nie tylko pracownicy danej placówki, ale zaproszeni z innych zakładów pracy. Bywało, że chłopi gościli robotników, a robotnicy chłopów, zakłady mleczarskie kolegów i koleżanki z lokalnych piekarni, czy masarni. Idealną sytuacją do zaproszeń była ta, gdy w jednym zakładzie pracowały prawie same kobiety a w innym mężczyźni. Wówczas aż prosiło się, by zorganizować bal pod hasłem: „Poznaj swojego inżyniera” lub „Poznaj swoją krawcową”.

Bale karnawałowe w czasach PRL zaczęto organizować w latach 50. Imprezy te odbywały się zarówno na wsiach, jak też w małych i dużych miastach. W tych pierwszych zazwyczaj na świetlicach zakładowych, czy w remizach, w tych drugich w domach kultury, ratuszach, hotelach, czy jak bywało to w stolicy w Pałacu Kultury i Nauki.

Bale naturystów i samotnych serc

Główną atrakcją karnawałowych imprez w czasach PRL były oczywiście tańce oraz napoje i przekąski. Żadna dobra impreza nie odbywała się bez profesjonalnego wodzireja. Ten, jeśli był rzeczywiście dobry w swoim fachu, bywało, że obsługiwał kilka imprez jednego dnia, a nawet dwie czy trzy odbywające się równolegle w tym samym lokalu, tyle że na innych piętrach.

Bale miały bardzo różne formy i nazwy. Zazwyczaj zależało to od tego, kto się na nich bawił. Były bale hutników, górników, robotników, a także dziennikarzy, nauczycieli, a nawet naturystów. W czasach PRL ogromną popularnością cieszyły się również zabawy organizowane przez biura matrymonialne. Na balu samotnych serc można było przetańczyć całą noc z partnerem lub partnerką sparowaną z pomocą otrzymanego na wejściu kotyliona. Bywało, że ten przypadkowy partner zostawał tym na całe życie.

Prodiż, telewizor Rubin i Królowa Balu

Na każdej karnawałowej zabawie czasów PRL wybierana była Królowa i Król Balu. Zwycięzcy otrzymywali korony, szarfy a czasem także drobne upominki. Jedną z atrakcji, która pojawiała się na balach i cieszyła sporym uznaniem uczestników, były loterie fantowe. Można w nich było wygrać kosmetyki, słodycze, ale też sprzęty przydatne w domu, czasem nawet telewizor np. marki Rubin.

– Nigdy nie zapomnę, jak los się do mnie uśmiechnął i w latach 70. wygrałam na takiej loterii podczas balu prodiż. To w tamtych czasach było urządzenie często używane i uznane przez wiele gospodyń. Do dziś zresztą działa i od czasu do czasu piekę w nim ciasto albo pizzę – śmieje się pani Jadwiga, która pracowała wówczas w zakładzie produkującym pończochy.

Czytaj też: „Komuno wróć”. Polacy tęsknią za PRL? To manipulacja

Główna atrakcja bali PRL, czyli striptiz

W latach 60. atrakcją, bez której nie odbywała się żadna impreza, był striptiz. To była sensacja na całą Polskę. Fani filmów Stanisława Barei z pewnością pamiętają ją choćby z serialu „Alternatywy 4”, gdy jedna z lokatorek – Ewa para się tą profesją, by zarobić na wkład własny na mieszkanie. Lokalem, w którym atrakcja bali i impreza, czyli striptiz się narodziła, była kultowa Kaskada w Szczecinie. W materiałach z czasów PRL często przewija się stwierdzenie, że „był to pierwszy striptiz w Polsce i pierwszy w tym lokalu”. Czy tak było naprawdę? Nie ulega wątpliwości, jak pisze w swojej książce „Kelnerki, barmani, wodzireje” Wojciech Przylipiak, że był to zapewne jeden z pierwszych striptizów prezentowanych „oficjalnie” i opisywanych w prasie.

Ta forma atrakcji rozpoczęła się na fali odwilży, a więc w 1956 roku. Takie pokazy można było zobaczyć m.in. w krakowskim Feniksie, warszawskiej Stodole, czy podczas imprezy noworocznej w Filharmonii Warszawskiej. We Wrocławiu striptiz był atrakcją kawiarni Pod Iglicą oraz Kabaretowej, w Łodzi – w Casanovie, w Poznaniu – w Oazie a w Katowicach w barze hotelu Silesia. Serialowa Ewa z „Alternatywy 4” występowała w restauracji Kongresowa w Pałacu Kultury i Nauki, która istniała naprawdę i której atrakcją oprócz striptizu, była znajdująca się na środku lokalu fontanna.

– Największym problemem lokali, które chciały mieć tę atrakcję w swojej ofercie czy organizatorów, którzy chcieli ją „zafundować” uczestnikom balów karnawałowych w PRL, był brak chętnych pań do rozbierania się. Stołeczna Estrada poszukiwała ich przez ogłoszenia w prasie – opowiada Wojciech Przylipiak.

Od atrakcji do „kiczu i chałtury”

Dodaje, że na najbardziej oryginalny pomysł striptizu wpadli prowadzący krakowską Piwnicę pod Baranami. Tam pojawił się pokaz, podczas którego rozbierany był…rower na części. Pod koniec lat 80. ta atrakcja już się opatrzyła i nie była dla obywateli PRL ciekawą i warta oglądania, W 1986 roku redakcja „Społemowca Warszawskiego” narzekała: „Sztampowy, schematyczny występ z obowiązkowym striptizem na zakończenie sprawił, że rozrywka w lokalach gastronomicznych od razu kojarzy się nam z kiczem i chałturą”. Bywało, że zamiast striptizu, organizatorzy balów karnawałowych w czasach PRL, zamawiali występy cyrkowców czy iluzjonistów.

Jedno nie ulega wątpliwości. Czy z atrakcjami w formie striptizu, czy pokazów magii, prawie każda impreza cieszyła się ogromnym zainteresowaniem. Frekwencja dopisywała. Jak donosiła prasa czasów PRL, w samym 1970 roku warszawiacy przywitali go na przeszło 200 balach. Nie inaczej było też podczas karnawału. Bilety wstępu na te najlepsze zabawy w lokalach cieszących się renomą, znikały w kilka minut. Bywało też, że wejściówki zdobywało się przez znajomych lub od handlujących nimi pod lokalami, często za podwójną stawkę. Czego się jednak nie robiło, by skorzystać z karnawałowych szaleństw czasów PRL.

Czytaj też: Kaowiec i papierosy Wczasowe. Tak w PRL organizowano obywatelom wakacje