W środę mija termin wynikający z regulacji. Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty wydał oficjalne obwieszczenie, rozpoczynające procedurę zgłaszania kandydatów na członków Krajowej Rady Sądownictwa wybieranych spośród sędziów. Termin rozpoczęcia tej procedury wynika z obowiązujących przepisów i upływa w środę, zgodnie z harmonogramem regulowanym ustawowo. Obwieszczenie zostało opublikowane w Monitorze Polskim, a w jego treści wskazano, że procedura dotyczy kandydatów z Sądu Najwyższego, sądów powszechnych, sądów administracyjnych oraz sądów wojskowych.Koniec kadencji i zasady wyboru sędziów-członków KRSKadencja obecnych sędziów-członków KRS kończy się 12 maja 2026 roku. Zgodnie z regulacjami wprowadzonymi nowelą z grudnia 2017 roku, wybór sędziów do KRS należy do Sejmu.Jednakże obecne rozwiązanie budzi krytykę. Przeciwnicy argumentują, że wybór sędziów przez Sejm prowadzi do upolitycznienia KRS, co zagraża jej roli jako organu strzegącego niezależności sądów, i jest sprzeczne z konstytucyjną zasadą trójpodziału władzy.W praktyce podważany jest status tzw. neosędziów, powołanych od 2018 roku, których nominacje są kwestionowane z uwagi na procedurę wyboru, uznawaną przez część władz za wadliwą i naruszającą standardy niezależności sądu, przy powołaniach powołujących się m.in. na orzeczenia TSUE, ETPC oraz Sądu Najwyższego.Czytaj także: Europejski Nakaz Aresztowania Zbigniewa Ziobry. Sprawa trafiła do odwołanego sędziegoNowelizacja ustawy o KRS i apel marszałka CzarzastegoObecnie w Pałacu Prezydenckim znajduje się nowelizacja ustawy o KRS, która zakłada zmianę zasad wyboru sędziów-członków Rady. Zgodnie z propozycją, wszyscy sędziowie mieliby wybierać członków KRS w głosowaniu przeprowadzanym przez Państwową Komisję Wyborczą, a nie Sejm.Marszałek Włodzimierz Czarzasty zaapelował do prezydenta o podpisanie noweli. Podkreślił, że jeśli prezydent nie podpisze ustawy w ciągu dwóch dni, rozpocznie procedurę wyboru sędziów-członków KRS na podstawie obecnie obowiązującego prawa.Wówczas zaznaczył, że „prawo jest prawem” i rozpoczyna procedurę w oparciu o obecne przepisy, choć – jak podkreślił – obecne prawo jest niedobre i prowadzi do krzywdy obywateli.Czarzasty argumentował, że obecne przepisy są źródłem sytuacji, w której podważane są wyroki wydane przez składy, w których zasiadali sędziowie powołani przez KRS w obecnym kształcie.Czytaj także: Sejm rozpoczyna prace nad projektami ustaw „praworządnościowych”Szczegółowa procedura wyboru sędziów-członków KRSZgodnie z obecnym prawem:• Sejm wybiera 15 sędziów-członków KRS spośród sędziów wszystkich szczebli sądów na 4-letnią kadencję.• Marszałek Sejmu obwieszcza w dzienniku urzędowym nie później niż 90 dni przed końcem kadencji o rozpoczęciu procedury zgłaszania kandydatów.• Kandydatów mogą zgłaszać obywatele (co najmniej 2000 osób powyżej 18. roku życia) oraz 25 sędziów nadal orzekających. Zgłoszenia kierowane są do marszałka w ciągu 30 dni od ogłoszenia procedury.• Marszałek przekazuje zgłoszenia posłom i publikuje je publicznie. Następnie kluby poselskie mają 7 dni na zgłoszenie kandydatów, przy czym mogą wskazać maksymalnie 9 kandydatów.• Jeśli liczba wskazanych kandydatów jest mniejsza niż 15, Prezydium Sejmu uzupełnia brakującą liczbę spośród wcześniej zgłoszonych.• Ostateczną listę 15 kandydatów ustala komisja sejmowa, przy zapewnieniu reprezentacji co najmniej jednego kandydata z każdego klubu.• Członkowie KRS wybierani są przez Sejm większością 3/5 głosów, przy obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów.Krytyka i kontrowersje wokół obecnych przepisówPrzepisy przyjęte w grudniu 2017 roku były krytykowane przez opozycję, a obecnie również przez przedstawicieli koalicji rządzącej. Z kolei nowelizacja spotkała się z uwagami środowisk prawniczych, które kwestionowały jej skuteczność i sposób wdrożenia.Czytaj także: Przeszukanie w budynku KRS. Prokuratura wydała komunikatNowe podejście do reformy KRS23 stycznia Sejm przyjął nowelizację ustawy o KRS wraz z powiązaną nowelą Kodeksu wyborczego. Główne założenia zmian to:• 15 sędziów-członków KRS będzie wybieranych bezpośrednio przez wszystkich sędziów, w tajnych wyborach organizowanych przez Państwową Komisję Wyborczą.• Celem zmian jest odebranie politykom wpływu na Radę i przekazanie go środowisku sędziowskiemu, co ma przywrócić niezależność KRS.• W nowej Radzie znajdzie się reprezentacja wszystkich szczebli i rodzajów sądów, w tym sądów apelacyjnych, okręgowych, rejonowych, wojskowych, Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych.Nowela stanowi drugie podejście koalicji rządzącej do reformy KRS. Pierwsza reforma, przygotowana przez Adama Bodnara latem 2024 roku, została skierowana przez prezydenta do Trybunału Konstytucyjnego, który w listopadzie ub.r. uznał ją za niekonstytucyjną.Czytaj także: Cena za chaos w sądownictwie. Nieważny rozwód, bo orzekał „neosędzia”Skutki podpisania nowelizacjiMarszałek Czarzasty zaznaczył, że jeśli prezydent podpisze nowelizację, to „procedura dotycząca wyborów sędziów-członków KRS będzie zmieniana. Czynności podejmowane na podstawie obecnego brzmienia ustawy nie będą wywoływały skutków prawnych”.Oznacza to, że rozpoczęcie procedury wyboru sędziów według obecnego prawa zostanie wstrzymane, a proces wyboru członków KRS przejdzie w pełni na nową, sędziowską formułę.Czytaj także: Prezydent powołał nowego członka KRS. Kim jest Grzegorz Ksepko?