Brak spójności w opisywanych narracjach. Świadoma manipulacja i zwykłe pomyłki. Wersje językowe Wikipedii różnią się narracją, źródłami oraz oceną wydarzeń. W zależności od języka widać znaczące rozbieżności na przykład w opisach zbrodni katyńskiej, rzezi wołyńskiej czy niedawnej inwazji rosyjskich dronów na terytorium Polski. Wikipedia działa jako projekt społeczny, który jest tworzony oddolnie – przez społeczność – nie gwarantując spójności w opisie tych samych wydarzeń historycznych. Każda wersja językowa jest rozwijana niezależnie, co sprawia, że różnice w narracjach, doborze źródeł i kwalifikacji prawnej są często znaczące.Analiza siedmiu wersji językowej – polskiej, francuskiej, angielskiej, niemieckiej, hiszpańskiej, rosyjskiej i ukraińskiej – pokazuje, jak opisy tych samych zdarzeń mogą się od siebie różnić, nawet jeśli wszystkie bazują na tych samych faktach. Różne terminy W przypadku wydarzeń na Wołyniu różnice widoczne są już w samych tytułach. Polska i rosyjska wersja Wikipedii używają terminu „rzeź”, podczas gdy ukraińska mówi o „tragedii”. W wersjach zachodnioeuropejskich dominują bardziej opisowe tytuły, takie jak „masakry Polaków na Wołyniu”. Różnice dotyczą także kwalifikacji prawnej i ich przyczyn.Polska wersja opisuje wydarzenia jako ludobójstwo, wskazując na OUN-UPA jako sprawców dążących do usunięcia Polaków z „ukraińskich ziem”. Wersja ukraińska przedstawia je jako wzajemne czystki etniczne i sugeruje, że liczba ofiar po stronie polskiej jest zawyżona, a dodatkowo, podnosi wątek rzekomej prowokacji radzieckich partyzantów. Z kolei wersja hiszpańska i francuska oraz część anglojęzycznych treści przypisują część odpowiedzialności polityce polonizacyjnej II Rzeczypospolitej, co prowadzi do bardziej rozproszonej interpretacji przyczyn konfliktu. Terminologia jest zależna od wersji językowej Z kolei w opisie zbrodni katyńskiej wszystkie wersje językowe zgadzają się co do faktów i sprawcy – odpowiedzialność przypisywana jest NKWD. Różnice pojawiają się jednak w terminologii i ocenie prawnej. Polska wersja używa określenia „zbrodnia katyńska” i podkreśla jej kwalifikację jako ludobójstwo, odwołując się do IPN. Wersja hiszpańska, niemiecka, francuska i angielska mówią o „masakrze katyńskiej” i opisują ją jako serię masowych mordów lub zbrodnię wojenną.Rosyjska i ukraińska wersja stosuje bardziej neutralne określenie „katyńskie rozstrzelanie”, a rosyjska dodatkowo wskazuje na oficjalne stanowisko władz Rosji, które klasyfikują sprawę jako „przekroczenie uprawnień” i odrzucają tezę o ludobójstwie. Jednocześnie rosyjska wersja szczegółowo opisuje fałszywe próby przypisania zbrodni III Rzeszy, co pokazuje, że nawet w tekście, który nie kwestionuje samego faktu masowych mordów, można znaleźć elementy narracji rewizjonistycznej – dąży do zmiany ocen faktów historycznych. W wielu wersjach językowych na stronach dyskusji widać też próby zmiany narracji i przeniesienia odpowiedzialności na Niemcy, co świadczy o trwałym sporze wokół interpretacji Katynia. CZYTAJ TAKŻE: Putin jak Stalin dokonuje zbrodni kłamstwa historycznegoRosyjskie spekulacje z platformy XArtykuły dotyczące eksplozji rakiety w Przewodowie z 15 listopada 2022 roku w większości wersji językowych podają prawidłową informację, że na teren Polski spadł jeden pocisk. Wersja francuska jako jedna z nielicznych nadal wskazywała na dwa pociski, co może wynikać z pierwszych medialnych doniesień, które sugerowały taką liczbę.Rosyjska wersja Wikipedii wyróżnia się natomiast tym, że przytacza wczesne spekulacje z platformy X, – profil Visegrad24 – sugerujące możliwy błąd programowania rakiet przez stronę ukraińską. W podrozdziale „Ocena” pojawia się teza, że zbieżność geograficzna Przewodowa z Kijowem i Lwowem może świadczyć o ukraińskim błędzie, choć oryginalny wpis nie przypisywał winy Ukrainie, a w momencie publikacji nie było jasne, kto był odpowiedzialny za rakietę. Temat dronów zawiera duże rozbieżności Jednakże największe rozbieżności w opisie współczesnych wydarzeń zauważalne są w artykule o wtargnięciu rosyjskich dronów na terytorium Polski w 2025 roku. Hiszpańskojęzyczna wersja Wikipedii jako jedyna stawia tezę o „ataku pod fałszywą flagą”, przypisując sprawstwo Ukrainie i sugerując, że celem miało być sprowokowanie Polski do eskalacji konfliktu.Argumentacja opiera się m.in. na rzekomym zasięgu dronów typu Gerbera, co ma wykluczać rosyjskie sprawstwo. Analiza nie uwzględnia jednak oceny Ministerstwa Obrony Narodowej, które uznało incydent za rosyjską prowokację, ani faktu, że drony miały powiększone zbiorniki paliwa, co wskazuje na zwiększony zasięg i możliwości przeprowadzenia ataku z terytorium Rosji lub Białorusi.Wersja polska i angielska są najbardziej rozbudowane i szczegółowe, opisując także wewnętrzny kontekst polityczny incydentu oraz konwersacje wokół uszkodzeń w miejscowości Wyryki-Wola. Wersja francuska jest w dużej mierze skrótem i tłumaczeniem treści anglojęzycznej. CZYTAJ TEŻ: Polskie symbole usunięte z cmentarza w Katyniu. „Niezgodne z zasadami”Brak spójności narracji w Wikipedii wynika z oddolnego charakteru projektu, odmiennych standardów źródłowych oraz wpływu lokalnych perspektyw politycznych i historycznych. W wielu przypadkach różnice są efektem odmiennego nazewnictwa lub interpretacji prawnej, w innych zaś – wprost odzwierciedlają wpływ dezinformacji lub uprzedzeń.Najbardziej rzetelna pod względem źródeł i kontekstu jest wersja angielska, która w większości przypadków zawiera najbardziej rozbudowane i wyważone opisy. Jednak nawet ona nie jest wolna od błędów czy uproszczeń, a niektóre rozbieżności mogą wynikać zarówno z pomyłek, jak i celowej próby manipulacji.