Ochrona czasowa zostaje. Senat przyjął bez poprawek ustawę wygaszającą rozwiązania wprowadzone specustawą dla obywateli Ukrainy. Najważniejsze mechanizmy wsparcia nie zostaną jednak zlikwidowane – trafią do ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, tworząc wspólny system ochrony czasowej przy jednoczesnym ograniczeniu kosztów pomocy. Za ustawą głosowało 49 senatorów, 3 było przeciw, a 27 wstrzymało się od głosu. Teraz dokument trafi do podpisu prezydenta.Cele wygaszania specustawyPodczas debaty w Senacie wiceszef MSWiA Czesław Mroczek przypomniał, że specustawa powstała w odpowiedzi na masowy napływ uchodźców z Ukrainy. – Mając na uwadze proces adaptacji społecznej oraz aktywność zawodową uchodźców z Ukrainy, nie ma potrzeby przedłużania specjalnych rozwiązań – zaznaczył.Dodał, że część sprawdzonych rozwiązań zostanie przeniesiona do ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony. – W sposób istotny ograniczamy w związku z tym też koszty funkcjonowania tego wsparcia. Szacujemy, że te koszty nie przekroczą w tym roku 4 mld zł. Natomiast w 2023 roku koszty tej pomocy, łącznie ze świadczeniem dla rolników, to było 14 mld 700 mln zł. 9 mld zł bez tych świadczeń wypłacanych dla rolników. Więc z 9 mld zł schodzimy na poniżej 4 mld zł – wyliczał.Ustawa została uchwalona przez Sejm 23 stycznia. Czytaj także: Zmasowane ataki Rosji. Zełenski: Potrzebujemy rakiet obrony powietrznejOd specustawy do wspólnego systemu ochronyTzw. ustawa pomocowa obowiązująca od 2022 roku stworzyła uproszczony system prawny dla uchodźców z Ukrainy w zakresie pobytu, pracy, świadczeń i edukacji.Nowa ustawa wygasza te rozwiązania i wprowadza wspólny system ochrony czasowej dla wszystkich cudzoziemców. Najważniejsze narzędzia specustawy zostaną jednak zachowane i przeniesione do nowego aktu.Dokument przewiduje m.in. przedłużenie legalności pobytu osób uciekających przed wojną oraz obywateli Ukrainy, których dokumenty pobytowe były wydłużane w związku z konfliktem. Dzięki temu mogą oni złożyć wniosek o legalny pobyt do 4 marca 2027 roku.Czytaj także: 800 plus dla Ukraińców. „Brak ustawy spowoduje gigantyczny chaos”Nowe zasady identyfikacji i świadczeńDo ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony zostaną przeniesione przepisy dotyczące PESEL UKR, który będzie sposobem potwierdzania legalnego pobytu. Papierowe zaświadczenie wydawane przez szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zostanie zastąpione elektroniczną kartą DIIA, a identyfikacja będzie możliwa również przez aplikację mObywatel.Przeniesione zostaną również przepisy związane z utratą lub wygaśnięciem statusu UKR. Warunki otrzymywania świadczeń na rzecz rodziny pozostaną w mocy do zakończenia okresu świadczeniowego.Istotną nowością jest przepis, że niezłożenie wniosku o PESEL UKR w ciągu 30 dni od wjazdu skutkuje wygaśnięciem ochrony czasowej. Brak rejestracji będzie traktowany jako rezygnacja z ochrony.Czytaj także: NFZ traci na opiece medycznej Ukraińców? MSWiA opublikowało daneOgraniczenie świadczeń socjalnych i opieki zdrowotnejŚwiadczenia socjalne zostaną ograniczone. Opieka zdrowotna przysługiwać będzie jedynie małoletnim, pracującym, ofiarom tortur i gwałtu oraz grupom szczególnie wrażliwym w ośrodkach zbiorowego zakwaterowania. Osoby niepracujące będą objęte opieką na zasadach takich samych jak inni cudzoziemcy przebywający w Polsce.Pomoc w zakresie zakwaterowania i wyżywienia będzie ograniczona do grup najbardziej wrażliwych, dla których integracja w standardowych rozwiązaniach systemu polskiego byłaby kosztowna.Przeniesione zostaną także przepisy dotyczące dostępu do opieki medycznej, przekazywania danych przez ZUS oraz prowadzenia postępowań przez ZUS dla osób objętych ochroną czasową.Czytaj także: 800 plus dla ponad ćwierć miliona dzieci cudzoziemców. ZUS podał liczbyPrzepisy przejściowe i edukacjaUstawa wprowadza przepisy przejściowe, zapewniające płynne wygaszenie rozwiązań nadzwyczajnych. Obejmują m.in. rozliczenie Funduszu Pomocy, utrzymanie rozwiązań związanych z obligacjami BGK oraz wypłatę świadczeń na rzecz rodziny.Do końca roku szkolnego zachowane zostanie finansowanie dodatkowych zadań edukacyjnych: transport, pomoc materialna, lekcje języka polskiego, oddziały przygotowawcze oraz dodatkowe godziny dla nauczycieli. Po tym terminie szkoły wrócą do standardowych zasad.Ograniczenie prawa do wniosku o ochronę międzynarodowąUstawa wydłuża okres, w którym cudzoziemiec może być czasowo pozbawiony prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej – z obecnych 60 dni do 120 dni.Czytaj także: Premier o pożyczce dla Ukrainy. „Polska nie będzie dopłacała”