Ochrona czasowa do 2027 roku. Sejm przyjął ustawę, która stopniowo wygasi specjalne rozwiązania wprowadzone po wybuchu wojny w Ukrainie. Dotychczasowy odrębny system wsparcia dla uchodźców zostanie zastąpiony wspólnymi zasadami ochrony czasowej dla cudzoziemców, a legalny pobyt obywateli Ukrainy w Polsce będzie przedłużony do 4 marca 2027 roku. W głosowaniu za przyjęciem ustawy opowiedziało się 232 posłów, 23 było przeciw, natomiast 175 parlamentarzystów wstrzymało się od głosu.Jednocześnie Sejm nie poparł wniosku Konfederacji Korony Polskiej, która domagała się odrzucenia ustawy w całości. Wniosek ten nie uzyskał większości i został odrzucony jeszcze przed głosowaniem nad całością regulacji.Poprawki Koalicji Obywatelskiej o charakterze doprecyzowującymDo ustawy przyjęto poprawki zgłoszone przez Koalicję Obywatelską. Jak podkreślano w trakcie prac parlamentarnych, mają one w większości charakter doprecyzowujący oraz legislacyjny i nie zmieniają zasadniczych założeń projektu.Jedna z kluczowych poprawek dotyczy warunków dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Polski. Dzięki doprecyzowaniu przepisów nie będzie wątpliwości, że obywatel Ukrainy przebywający legalnie w Polsce będzie mógł podjąć pracę na takich samych zasadach jak osoba korzystająca z ochrony czasowej – bez konieczności uzyskiwania zezwolenia na pracę lub innego aktu administracyjnego o podobnym charakterze.Jednocześnie podmiot powierzający pracę będzie zobowiązany do powiadomienia właściwego organu o powierzeniu pracy cudzoziemcowi w trybie przewidzianym dla beneficjentów ochrony czasowej. Czytaj także: Zmasowane ataki Rosji. Zełenski: Potrzebujemy rakiet obrony powietrznejFinansowanie zakwaterowania zbiorowego bez wątpliwościKolejna poprawka, która uzyskała aprobatę posłów, dotyczy zasad finansowania miejsc zakwaterowania zbiorowego. Aby uniknąć niejasności interpretacyjnych, w przepisach jednoznacznie wskazano, że zadania te powinny być finansowane przez wojewodę z rezerwy celowej.Koniec odrębnego systemu prawnego dla uchodźców z UkrainyTzw. ustawa pomocowa, czyli specustawa obowiązująca od 2022 roku, stworzyła odrębny system prawny upraszczający zasady pobytu, podejmowania pracy, dostępu do świadczeń oraz edukacji dla uchodźców wojennych z Ukrainy. Nowa ustawa ma ten system wygasić, a w jego miejsce wprowadzić wspólny system ochrony czasowej dla wszystkich cudzoziemców.Zgodnie z założeniami, kluczowe instrumenty dotychczasowej specustawy nie zostaną zlikwidowane, lecz przeniesione do ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP.Czytaj także: 800 plus dla Ukraińców. „Brak ustawy spowoduje gigantyczny chaos”Legalny pobyt przedłużony do marca 2027 rokuNowe przepisy zakładają przedłużenie legalności pobytu osób uciekających przed wojną w Ukrainie, a także obywateli Ukrainy, których dokumenty pobytowe były przedłużane w związku z konfliktem zbrojnym. Rozwiązanie to umożliwi im złożenie wniosku o legalny pobyt w terminie do 4 marca 2027 roku.PESEL UKR i cyfrowe potwierdzanie pobytuDo ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony zostaną przeniesione regulacje dotyczące numeru PESEL UKR, który pozostanie sposobem potwierdzania legalnego pobytu. Przepisy przewidują również zastąpienie papierowego zaświadczenia wydawanego przez szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców elektroniczną kartą DIIA.Dodatkowo możliwe będzie potwierdzanie tożsamości oraz legalności pobytu za pomocą aplikacji mObywatel.Czytaj także: NFZ traci na opiece medycznej Ukraińców? MSWiA opublikowało daneWygaśnięcie statusu UKR i zmiany w świadczeniachNowa ustawa przenosi także przepisy regulujące utratę i wygaśnięcie statusu UKR. Warunki otrzymywania świadczeń na rzecz rodziny, przyznanych na podstawie specustawy, będą obowiązywały do zakończenia bieżącego okresu świadczeniowego.Istotną nowością jest wprowadzenie regulacji, zgodnie z którą niezłożenie wniosku o nadanie numeru PESEL UKR w terminie 30 dni od dnia wjazdu do Polski będzie skutkowało wygaśnięciem ochrony czasowej. Brak rejestracji po wjeździe będzie traktowany jako dorozumiana rezygnacja z tej formy ochrony.Ograniczenie dostępu do świadczeń socjalnych i opieki zdrowotnejUstawa przewiduje ograniczenie świadczeń socjalnych oferowanych przez szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Opieka zdrowotna będzie przysługiwała jedynie małoletnim, osobom pracującym, ofiarom tortur i gwałtu oraz szczególnie wrażliwym grupom zamieszkującym ośrodki zbiorowego zakwaterowania.Osoby niepracujące będą objęte opieką medyczną w takim samym zakresie jak inni niepracujący cudzoziemcy przebywający w Polsce. Ograniczeniu ulegnie także pomoc w zakresie zakwaterowania i wyżywienia, która będzie kierowana wyłącznie do grup szczególnie wrażliwych.Czytaj także: Będą miliardy dla Ukrainy, ale nie z rosyjskich aktywów. Nie ma zgody w UEPrzepisy przejściowe i wygaszanie nadzwyczajnych rozwiązańUstawa wprowadza przepisy przejściowe, które mają umożliwić stopniowe wygaszenie nadzwyczajnych rozwiązań i zapewnić płynne przejście do nowego stanu prawnego. Obejmują one m.in. rozliczenie Funduszu Pomocy, utrzymanie regulacji dotyczących obligacji wyemitowanych przez Bank Gospodarstwa Krajowego oraz poręczeń i gwarancji, a także realizację umowy między Ministerstwem Finansów a BGK.Zachowane zostaną również wypłaty świadczeń na rzecz rodziny oraz przedłużenie ważności wiz i dokumentów pobytowych do 4 marca 2027 roku, co wynika z decyzji Rady UE o wydłużeniu okresu ochrony czasowej.Zmiany w edukacji obowiązujące do końca roku szkolnegoDo końca bieżącego roku szkolnego utrzymane zostanie finansowanie dodatkowych zadań w szkołach, w tym bezpłatnego transportu, pomocy materialnej dla uczniów, nauki w oddziałach przygotowawczych, dodatkowych lekcji języka polskiego oraz podwyższonych limitów godzin ponadwymiarowych dla nauczycieli. Zachowany zostanie również brak wymogu urzędowego potwierdzania znajomości języka polskiego dla pomocy nauczyciela i asystentów międzykulturowych.Po zakończeniu roku szkolnego szkoły mają wrócić do funkcjonowania na zasadach ogólnych.Wejście ustawy w życieZgodnie z przyjętymi przepisami, ustawa wejdzie w życie, co do zasady, 5 marca 2026 roku.Czytaj także: Ukraina i tabliczka mnożenia. Sikorski odpowiada Mentzenowi