Spór o odszkodowania i bagaż podręczny. Posłowie do Parlamentu Europejskiego opowiedzieli się za utrzymaniem silnej ochrony praw pasażerów linii lotniczych, sprzeciwiając się próbom ich osłabienia. Kluczowym elementem stanowiska PE jest zachowanie prawa do odszkodowania w przypadku opóźnienia lotu przekraczającego trzy godziny, a także uproszczenie procedur dochodzenia roszczeń oraz zagwarantowanie bezpłatnego bagażu podręcznego. Parlament Europejski przyjął swoje stanowisko znaczącą większością głosów – 632 posłów poparło dokument, 15 było przeciw, a 9 wstrzymało się od głosu. Dotyczy on zmian w unijnych przepisach o prawach pasażerów linii lotniczych, zaproponowanych przez państwa członkowskie UE w czerwcu 2025 roku.Sprzeciw wobec osłabiania przepisów obowiązujących od 2004 rokuEuroposłowie zagłosowali przeciwko propozycjom ministrów UE, które zmierzały do ograniczenia praw pasażerów obowiązujących od ponad 20 lat. Obecne regulacje mają na celu zapewnienie podróżnym odpowiedniej ochrony w przypadku zakłóceń w ruchu lotniczym, takich jak opóźnienia, odwołania lotów czy odmowa przyjęcia na pokład.Parlament uznał, że proponowane przez Radę zmiany nie gwarantują wystarczającego poziomu ochrony i mogłyby pogorszyć sytuację pasażerów w całej Unii Europejskiej.Trzy godziny opóźnienia nadal podstawą do odszkodowaniaPE chce zachować prawo pasażerów do zwrotu kosztów biletu lub zmiany trasy podróży, a także do ubiegania się o odszkodowanie w przypadku:• opóźnienia lotu o ponad trzy godziny,• odwołania lotu,• odmowy przyjęcia na pokład.Stanowisko to stoi w sprzeczności z propozycją Rady, która postuluje, aby prawo do odszkodowania przysługiwało dopiero po opóźnieniu wynoszącym od czterech do sześciu godzin, w zależności od długości trasy lotu. Czytaj także: Paraliż lotniczy w Holandii. KLM odwołuje setki lotówSpór o wysokość odszkodowańParlament Europejski sprzeciwia się również obniżaniu kwot odszkodowań za zakłócenia w podróży lotniczej. Zdaniem posłów rekompensaty powinny wynosić od 300 do 600 euro, w zależności od długości lotu.Rządy państw członkowskich opowiadają się natomiast za niższym pułapem – od 300 do 500 euro. Europosłowie podkreślają, że wyższe kwoty są niezbędne, aby realnie chronić interesy pasażerów i skłaniać linie lotnicze do ograniczania opóźnień.Jasne zasady dotyczące nadzwyczajnych okolicznościPonieważ odpowiedzialność przewoźników lotniczych obejmuje wyłącznie sytuacje, na które mają oni wpływ, Parlament chce doprecyzować i uaktualnić wykaz tzw. nadzwyczajnych okoliczności zwalniających linie z obowiązku wypłaty odszkodowań.Obecnie obejmują one m.in. klęski żywiołowe, wojny, ekstremalne warunki pogodowe czy nieprzewidziane spory pracownicze wpływające na linie lotnicze, lotniska lub służby kontroli ruchu lotniczego. Posłowie postulują, aby lista ta była wyczerpująca oraz regularnie aktualizowana przez Komisję Europejską.Czytaj także: Polscy turyści utknęli w Jemenie. Pojawia się szansa na powrót do domuPomoc dla pasażerów uwięzionych na lotniskachParlament zgadza się z Radą, że obowiązki opieki nad pasażerami w przypadku opóźnień powinny zostać utrzymane bez względu na okoliczności. Obejmują one:• zapewnienie prowiantu co dwie godziny od planowanego czasu odlotu,• posiłek po trzech godzinach opóźnienia,• nocleg – maksymalnie przez trzy noce w przypadku długich opóźnień.Zdaniem europosłów trzydniowy limit noclegów zapewnia przewoźnikom większą przewidywalność kosztów i chroni ich przed nadmiernym obciążeniem finansowym.Prostsze dochodzenie roszczeń dzięki formularzomJednym z kluczowych postulatów Parlamentu jest wprowadzenie wstępnie wypełnionych formularzy wniosków o odszkodowanie i zwrot kosztów. Ma to uprościć procedury, ułatwić pasażerom dochodzenie swoich praw oraz ograniczyć konieczność korzystania z usług firm zajmujących się skupem roszczeń.Zgodnie z propozycją PE linie lotnicze miałyby obowiązek przesłać pasażerom, których podróż została zakłócona (opóźnienie lub odwołanie lotu), wstępnie wypełniony formularz w ciągu 48 godzin od zdarzenia. Pasażerowie mieliby następnie rok na złożenie wniosku. Rada przewiduje taki obowiązek jedynie w przypadku odwołania lotu, nie zaś długich opóźnień.Czytaj także: Większe bagaże nawet w tanich liniach? Trwa walka w BrukseliBezpłatny bagaż podręczny i brak dodatkowych opłatParlament chce również zagwarantować pasażerom prawo do bezpłatnego przewozu:• jednej rzeczy osobistej (np. torebki, małego plecaka lub laptopa),• jednego małego bagażu podręcznego o maksymalnych wymiarach 100 cm (suma długości, szerokości i wysokości) i wadze do 7 kg.Dodatkowo europosłowie domagają się zniesienia opłat za poprawki błędów w nazwisku pasażera oraz za odprawę na lot. Podkreślają także, że podróżni powinni zachować możliwość wyboru między cyfrową a papierową kartą pokładową.Czytaj także: Polski LOT się umacnia. Chce przejąć czeskie linieSzczególna ochrona pasażerów o ograniczonej mobilnościParlament Europejski zwraca szczególną uwagę na sytuację pasażerów z niepełnosprawnościami oraz o ograniczonej sprawności ruchowej. Osoby te powinny mieć prawo do odszkodowania, zmiany trasy i pomocy ze strony linii lotniczych, jeśli spóźnią się na lot z powodu braku odpowiedniej pomocy ze strony lotniska.Pierwszeństwo wejścia na pokład powinno przysługiwać także osobom o ograniczonej mobilności, kobietom w ciąży, niemowlętom oraz dzieciom w wózkach wraz z osobami towarzyszącymi. Co istotne, osoby towarzyszące powinny otrzymywać sąsiednie miejsca bez dodatkowych opłat.Czytaj także: Tania linia lotnicza płaci pracownikom za wyłapywanie nadbagażuParlament: Prawa pasażerów są nienegocjowalneSprawozdawca Andrey Novakov (EPP, BG) podkreślił determinację Parlamentu w obronie praw podróżnych.– Parlament jest gotowy kontynuować walkę o jaśniejsze i bardziej przewidywalne zasady dla linii lotniczych oraz silniejszy sektor lotniczy, ale nie kosztem pasażerów. Nasze stanowisko jest jasne: jesteśmy zdeterminowani, aby poprawić, a nie osłabić prawa pasażerów linii lotniczych. Podkreślamy, że ograniczenie opóźnień przyniesie znaczące korzyści dla całej europejskiej gospodarki – dodał.– Dlatego też trzygodzinny próg uprawniający do odszkodowania, obecne poziomy odszkodowań, wstępnie wypełnione formularze i egzekwowalne zabezpieczenia pozostają nienegocjowalne – zaznaczył.Czytaj także: Ryanair zmienia zasady bagażowe. Większa torba osobista bez dopłatKolejne kroki w procedurze legislacyjnejW ramach procedury drugiego czytania stanowisko Parlamentu zostanie przekazane Radzie. Jeśli Rada nie zaakceptuje wszystkich poprawek europosłów, powołany zostanie tzw. komitet pojednawczy, którego zadaniem będzie wypracowanie kompromisu w sprawie ostatecznego kształtu przepisów.Wieloletni impas i próba jego przełamaniaPrace nad reformą praw pasażerów linii lotniczych trwają od 2014 r., kiedy Parlament po raz pierwszy przedstawił swoje propozycje. Przez 11 lat proces legislacyjny pozostawał jednak zablokowany w Radzie.Dopiero w czerwcu 2025 r. ministrowie UE osiągnęli porozumienie polityczne, co umożliwiło rozpoczęcie negocjacji z Parlamentem. Rozmowy międzyinstytucjonalne ruszyły w październiku 2025 r., lecz nie zakończyły się porozumieniem, co zmusiło Parlament do przyjęcia stanowiska w drugim czytaniu.Czytaj także: Unia Europejska chce skończyć z dopłatami za bagaż. Linie grożą podwyżkami