Rządowy projekt w Sejmie. Zapewnienie artystom ciągłości ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego, niezależnie od nieregularnych dochodów, zakłada rządowy projekt ustawy o zabezpieczeniu socjalnym artystów zawodowych. Przewiduje on m.in. wprowadzenie statusu artysty zawodowego oraz mechanizm automatycznych dopłat do składek, a jego założenia były przedmiotem sejmowej debaty, w której pojawiły się także spory o wcześniejsze prace nad podobnymi rozwiązaniami. Rząd zapowiada systemowe rozwiązania dla artystówO głównych założeniach projektu mówiła w Sejmie ministra kultury i dziedzictwa narodowego Marta Cienkowska.Szefowa MKiDN przedstawiała posłom informację dotyczącą przygotowań do wdrożenia systemowych rozwiązań, które mają zagwarantować artystom zawodowym dostęp do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych.Jak podkreślano podczas debaty, jest to odpowiedź na wieloletnie problemy środowiska twórczego. Czytaj także: To oni powalczą o udział w Eurowizji 2026. TVP ogłosiła nazwiska „Systemowy problem narasta od lat”W imieniu wnioskodawców głos zabrała posłanka Aleksandra Leo (Polska 2050), która zwróciła uwagę na długotrwałe zaniedbania w obszarze zabezpieczenia socjalnego artystów oraz pracowników sektora kultury i kreatywnego.– Od lat narasta systemowy problem dotyczący artystów zawodowych oraz pracowników sektora kultury i sektora kreatywnego – zaznaczyła. Jak dodała, był on konsekwentnie marginalizowany przez kolejne rządy.Zdaniem posłanki, źródłem trudnej sytuacji artystów jest niedostosowanie obowiązującego systemu składkowego do specyfiki pracy twórczej. – Niedostosowanie do sztywnego systemu comiesięcznych składek do specyfiki pracy artystycznej opartej na dochodach, które są nieregularne i często sezonowe – wskazała.Leo podkreśliła, że w efekcie wielu twórców funkcjonuje poza stabilnym systemem zabezpieczenia społecznego. Czytaj także: Buntownik z wyboru. Janusz Panasewicz z Lady Pank skończył 70 latMinisterstwo: trzy dekady bez realnej ochrony dla ludzi kulturyMinistra Marta Cienkowska zwróciła uwagę, że problem ma charakter strukturalny i narastał przez dziesięciolecia. – Przez ponad trzy dekady Polska nie potrafiła stworzyć systemowych ram bezpieczeństwa dla ludzi kultury – oceniła.Przywołała również dane pokazujące skalę trudności ekonomicznych, z jakimi mierzą się artyści. – Badania pokazują, że 69 proc. artystów żyje z dochodów poniżej średniej krajowej, a 30 proc. z nich zarabia mniej niż minimalne wynagrodzenie – wskazała.Jak dodała, jedynie niewielka część artystów jest zatrudniona na stabilnych warunkachCzytaj także: Pięć premier w TVP Info. Seniorzy, wieś i raporty kryminalneCo dziesiąty artysta bez ubezpieczeniaCienkowska podkreśliła także, że skala wykluczenia z systemu ubezpieczeń jest znacząca. Zwróciła uwagę, że „co dziesiąty artysta w ogóle nie ma ubezpieczenia społecznego ani zdrowotnego”.Jak mówiła, przygotowywany przez obecny rząd projekt ustawy o zabezpieczeniu społecznym i socjalnym osób wykonujących zawód artystyczny ma być odpowiedzią na te wieloletnie zaniedbania.– Kluczową zmianą jest wprowadzenie mechanizmu gwarantującego artystom ciągłość ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego, niezależnie od ich chwilowej zdolności do opłacenia pełnej składki – wyjaśniła ministra.Czytaj także: Jak skorzystać z wakacji od ZUS? Przysługują wielu przedsiębiorcomStatus artysty zawodowego jako fundament reformyJednym z najważniejszych elementów projektu ustawy jest wprowadzenie do polskiego porządku prawnego statusu artysty zawodowego. Jak podkreśliła Cienkowska, pozwoli to państwu objąć artystów spójnymi rozwiązaniami systemowymi.– Państwo zyskuje możliwość objęcia artystów spójnymi rozwiązaniami systemowymi, zamiast zmuszać ich do funkcjonowania w szarej strefie pomiędzy umowami cywilnoprawnymi, fikcyjną działalnością gospodarczą a całkowitym brakiem tytułu do ubezpieczenia – mówiła.Ministra zapewniła, że nowy status nie ogranicza wolności twórczej. – Nie narzuca żadnej definicji sztuki ani zamkniętego katalogu zawodów. Opiera się na dorobku i rzeczywistej aktywności artystycznej, ocenianej przez środowisko, a nie przez urzędników – podkreśliła. Czytaj także: Składka zdrowotna dla przedsiębiorców. Minister finansów o zmianachKoniec przymusu zakładania działalności gospodarczejCienkowska zaznaczyła również, że projekt ustawy oddziela status artysty od obowiązku prowadzenia działalności gospodarczej. – Do tej pory wielu twórców było zmuszanych do zakładania firm wyłącznie po to, by uzyskać dostęp do ubezpieczenia zdrowotnego i społecznego, mimo że charakter ich pracy absolutnie nie odpowiadał tej logice – mówiła.Automatyczne dopłaty do składekJednym z kluczowych elementów ustawy jest mechanizm dopłat do składek. Ministra kultury wyjaśniła, że nie będzie on miał charakteru uznaniowego ani świadczeniowego.– Dopłata nie jest uznaniowa, nie jest ‘zasiłkiem’, nie jest stałym świadczeniem. Jest automatyczna, bezgotówkowa i elastyczna, dostosowana do faktycznych dochodów artysty w danym okresie – powiedziała.Czytaj także: „Jacek Cygan. Życie jest sztuką”Spór o prace nad ustawąMinistra Cienkowska odniosła się także do działań poprzedniego rządu. Zwróciła uwagę, że choć problem był dostrzegany, proponowane wcześniej rozwiązania nie przeszły szerokich uzgodnień. – Poprzedni rząd zauważył problem, niestety proponowane przez nich rozwiązania nie przeszły przez jakiekolwiek uzgodnienia, nie były szeroko konsultowane – powiedziała.Do tych słów odniósł się były wicepremier i minister kultury Piotr Gliński. – Ustawa była silnie konsultowana, powstawała faktycznie poprzez tak zwaną Ogólnopolską Konferencję Kultury – podkreślił.Jak mówił, przez blisko dwa lata prowadzono spotkania w całym kraju, a projekt był przygotowywany we współpracy z różnymi środowiskami artystycznymi. Gliński przypomniał również, że ustawa została złożona do Sejmu i zaakceptowana przez rząd Mateusza Morawieckiego.– Wy jednocześnie mieliście w stu konkretach zapisane zobowiązanie do przyjęcia tej ustawy w sto dni. I co żeście zrobili? (…) Okłamywaliście opinię publiczną przez dwa lata – ocenił.Czytaj także: Pora na klasyki w nowym wydaniu. Najgłośniejsze premiery kinowe 2026 rokuSejm zapowiada szybkie procedowaniePrzewodniczący sejmowej Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu Piotr Adamowicz (KO) podkreślił, że kwestia zabezpieczenia artystów ma kluczowe znaczenie dla środowiska.– Jeśli projekt finalny trafi do Sejmu w tym kwartale, bez żadnej zbędnej zwłoki skieruję go na posiedzenie komisji – zapowiedział. Dodał, że ustawa może zostać przeprocedowana w II kwartale tego roku.Ministra Cienkowska, odpowiadając na zarzuty dotyczące tempa prac, zaznaczyła, że projekt od dłuższego czasu znajduje się w procedurze. – Ona była w konsultacjach społecznych. Co więcej, jeśli chodzi o terminy, została 15 stycznia wysłana na Stały Komitet Rady Ministrów – poinformowała.Komisja Opiniująca zdecyduje o statusie artystyNa zakończenie ministra kultury przekazała, że w procesie przyznawania statusu artysty zawodowego uczestniczyć będzie specjalna Komisja Opiniująca. Ma się ona składać ze 120 członków i odpowiadać za ocenę dorobku oraz aktywności twórczej wnioskujących.Czytaj także: Koniec abonamentu i Rady Mediów Narodowych. Projekt nowej ustawy medialnej