„Nikt nie ma Polski na wyłączną własność”

aktualizacja: 20:24 wyślijdrukuj
Obraz Jana Matejki "Konstytucja 3 Maja"

Wojskowe parady, koncerty, wystawy – Polska obchodziła Święto Narodowe 3 Maja. Prezydent Bronisław Komorowski i premier Donald Tusk wzięli udział w głównych uroczystościach na Placu Zamkowym w Warszawie. W stolicy w ten jeden, szczególny dzień można było obejrzeć oryginał konstytucji, uchwalonej przez Sejm Czteroletni. – Nikt nie ma Polski na wyłączną własność; nie jest ona własnością do rozporządzania, lecz wielkim zbiorowym obowiązkiem - mówił prezydent.

– Konstytucja majowa to nie tylko dokument z przeszłości, to także ciągle niegasnące źródło siły i mądrości Polaków. To taki namacalny dowód, że nasz naród zachował zdolność do mądrego rządzenia samym sobą, do odpowiedzialnego organizowania własnej wolności. Wiemy doskonale, że nie zawsze jest to łatwe, że często pokonanie własnych wad i słabości wymaga ogromnego wysiłku – powiedział prezydent Bronisław Komorowski w przemówieniu wygłoszonym na Placu Zamkowym w Warszawie.

Prezydent zachęcał też do odwiedzin w stołecznej Galerii Kordegarda, gdzie we wtorek został wystawiony rękopis Konstytucji 3 Maja. – Warto popatrzeć na to wielkie dzieło naszych praprzodków, popatrzeć z dumą, ale także warto zagłębić się w refleksję nad stosunkiem dzisiaj nas wszystkich do państwa polskiego – powiedział prezydent.

W uroczystości na pl. Zamkowym wzięli udział m.in. premier Donald Tusk, marszałkowie Sejmu – Grzegorz Schetyna i Senatu – Bogdan Borusewicz oraz szef MON Bogdan Klich.

Po wciągnięciu flagi na maszt odczytano preambułę Konstytucji 3 Maja. Następnie były salwy armatnie – oddano 21 salw z armat stojących nad Wisłą. Potem odśpiewano pieśń „Witaj majowa jutrzenko” z czasów Powstania Listopadowego, a później wręczono flagi dowódcom wyróżnionych jednostek i instytucji wojskowych.

„Okazja do refleksji nad państwem”

Rano w Galerii Kordegarda prezydent otworzył ekspozycję poświęconą Konstytucji 3 Maja.

– To będzie okazja nie tylko do dumy narodowej z tego wielkiego osiągnięcia jakim była Konstytucja uchwalana 220 lat temu, ale również (...) do refleksji nad państwem polskim, nad stosunkiem obywateli do państwa polskiego, nad naszą dumą z Polski współczesnej, która też jest wielkim osiągnięciem naszego pokolenia – powiedział prezydent.

Oryginał Konstytucji 3 Maja znajduje się w archiwalnej gablotce; jest to 10-stronicowy rękopis, który znajduje się w tomie z innymi aktami prawnymi, m.in. ustawą o miastach z 1791 roku. Ekspozycji towarzyszy asysta honorowa WP.

Dokument, który na co dzień przechowywany jest w Archiwum Głównym Akt Dawnych, będzie można oglądać tylko we wtorek między godziną 9 a 21.

Msza za ojczyznę

W warszawskiej archikatedrze św. Jana. Nabożeństwu odprawiona została uroczysta msza święta w intencji ojczyzny. Przewodniczy jej bp Józef Guzdek – biskup polowy Wojska Polskiego. Uczestniczyli w niej prezydent z małżonką oraz m.in.: marszałek Senatu Bogdan Borusewicz, szef MON Bogdan Klich, szef BBN Stanisław Koziej, prezydent stolicy Hanna Gronkiewicz-Waltz.

– Konstytucja 3 Maja przypominała wciąż nowym pokoleniom Polaków, że Ojczyzna jest największym dobrem wspólnym, o które należy walczyć – mówił w homilii bp Guzdek.

Biskup polowy WP nawiązywał nie tylko do rocznicy uchwalenia konstytucji oraz przypadającej we wtorek kościelnej uroczystości Matki Boskiej Królowej Polski, ale i do niedzielnej beatyfikacji Jana Pawła II. Przypomniał słowa papieża Polaka, że władza powinna być ofiarną służbą człowiekowi i społeczeństwu. Jan Paweł II – mówił bp Guzdek – „przekonywał, że dobro wspólne jest wartością, wokół której ludzie mogą jednoczyć się w twórczej pracy, mimo zwyczajnej w demokracji różnorodności przekonań i politycznych wizji”.

PAP

Prezydent Bronisław Komorowski otworzył ekspozycję oryginału Konstytucji 3 Maja w Galerii Kordegarda w Warszawie (fot. PAP/Tomasz Gzell)
Za zasługi dla polskiej kultury

Prezydent Bronisław Komorowski wręczył na Zamku Królewskim ordery i odznaczenia państwowe za wybitne zasługi dla polskiej nauki i kultury.

Prezydent Komorowski odznaczył Orderem Orła Białego prof. Zbigniewa Radwańskiego, specjalistę w dziedzinie prawa cywilnego, Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski Julię Hartwig-Międzyrzecką i Franciszka Pieczkę, Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski Jerzego Stuhra, Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski – Krzysztofa Krauze.

– Chciałem podziękować wszystkim państwu za ich pracę, służbę i że ich osiągnięcia naukowe i artystyczne razem wyznaczają dzisiaj poziom naszych polskich aspiracji marzeń – powiedział Komorowski.

Prezydent dziękował odznaczonym w imieniu całej Polski. – To jest wielki przywilej prezydenta, że może odznaczać i dziękować w imieniu całego narodu, całego państwa polskiego – dodał.

Po południu para prezydencka spotka się w Arkadach Kubickiego Zamku Królewskiego z warszawiakami podczas „Majówki z Polską”, gdzie wysłucha m.in. koncertu „Odyseja Wolności”.

W ubiegłym tygodniu prezydent apelował o promowanie z okazji majowych świąt biało-czerwonych barw narodowych. – Proszę o zaangażowanie oraz zachęcam do ponownego wpięcia i noszenia biało-czerwonych kotylionów od 1 do 3 maja – podczas +Majówki z Polską – apelował prezydent.

Pierwsza konstytucja nowoczesnej Europy

3 maja mija 220 lat od uchwalenia przez Sejm Czteroletni ustawy rządowej, zwaną później Konstytucją 3 maja. Była to pierwsza nowoczesna konstytucja w Europie i druga na świecie, po konstytucji Stanów Zjednoczonych. Regulowała zasady funkcjonowania władz państwowych oraz prawa i obowiązki obywateli.

Postanowienia ustawy zasadniczej ustanawiały trójpodział władzy oraz znosiły wolną elekcję i zasadę liberum veto. Konstytucja 3 maja, uchwalona w 1791 roku stała się symbolem tradycji niepodległościowych państwa polskiego.

Próby przeprowadzenia reform zawartych w ustawie rządowej zostały zniweczone już w połowie 1792 roku przez Konfederację Targowicką oraz wkroczenie wojsk rosyjskich do Rzeczypospolitej. Po utracie niepodległości w 1795 roku, przez 123 lata rozbiorów, Konstytucja stanowiła dokument przypominający o walce o niepodległość. Później do Ustawy odwoływali się też twórcy konstytucji polskich w 20. wieku.

W 1791 roku dzień 3 maja został uznany za święto Konstytucji 3 maja. Po drugiej wojnie światowej władze komunistyczne zastąpiły je obchodami święta 1 Maja, a w 1951 roku – zdelegalizowały. Po zmianie ustroju, od kwietnia 1990 roku, święto 3 Maja jest świętem narodowym.
PAP

Wybrane dla Ciebie