Dziennik z piekła. Niewyobrażalne zbrodnie oczami dziecka

aktualizacja: 10:10 wyślijdrukuj
fot
Anne zmarła około 12 marca. Miesiąc przed wyzwolenie obozu (fot. Flickr/ Photo Collection Anne Frank House)

Była jedną z sześciu milionów żydowskich ofiar Holokaustu, jedną z wielu w Auschwitz. Jej pamiętnik przetłumaczono na ponad 70 języków. Minęło 71 lat od śmierci Anne Frank, dziewczynki, która opowiedziała o okrucieństwie nazizmu.

„Sądzę, że będę Ci mogła wszystko powierzyć, tak jak jeszcze nigdy nikomu, i mam nadzieję, że będziesz dla mnie wielkim oparciem” – tak zaczyna się najbardziej znana holenderska książka. Dziewczynka zaczęła spisywać swoje wspomnienia w dniu swych trzynastych urodzin, 12 czerwca 1942 roku.

Minęły zaledwie dwa tygodnie, a w pamiętniku znalazły się pierwsze opisy prześladowań. „Jest potwornie gorąco, każdy sapie i praży się, muszę w tym upale wszędzie chodzić na piechotę. Dopiero teraz widzę, jaki przyjemny jest jednak tramwaj, zwłaszcza odkryty, ale ten luksus nie jest już przeznaczony dla nas, Żydów, nam wystarcza pojazd nożny” – pisała 24 czerwca. W lipcu 1942 roku Margot, starsza siostra Anny, została wezwana do „zgłoszenia się do grupy pracującej za granicą”. Oznaczało to odtransportowanie do obozu pracy przymusowej w Niemczech. To dało rodzinie impuls do działania. Zaczęli ukrywać się w oficynie fabryki w Amsterdamie, w której pracował ojciec Anne – Otto. Pomagało im kilku pracowników firmy.
(fot. Flickr/ Photo Collection Anne Frank House)
„Wszyscy w czwórkę ubraliśmy się tak grubo, jakbyśmy mieli nocować w lodówce, a to tylko dlatego, żeby zabrać jeszcze trochę odzieży. Żaden Żyd nie odważyłby się w naszej sytuacji wyjść z domu z walizką pełną ubrań. Miałam na sobie dwie koszulki, trzy pary majtek, sukienkę, na tym spódnicę, żakiet, płaszcz letni, dwie pary pończoch, buty, czapkę, szal i jeszcze parę innych rzeczy, dusiłam się już w domu, ale o to nikt nie pytał” – tak ucieczkę z domu opisywała 13-letnia dziewczynka.

Lata w strachu

Anna w swym dzienniku opisywała życie codzienne w ukryciu. „Wbrew wszystkiemu sądzę, że ludzie w głębi serca są naprawdę dobrzy. Nie potrafię budować swego życia w oparciu o chaos, cierpienie i śmierć. Obserwuję, jak świat powoli staje się dziki, czuję nadciągającą burzę. Czuję cierpienie milionów” – pisała.

4 sierpnia 1944 roku, między godziną dziesiątą a wpół do jedenastej, przed domem przy ulicy Prinsengracht 263 zatrzymał się samochód. Wysiadł z niego SS-Oberscharführer Karl Josef Silberberg, w mundurze, razem z trzema pomocnikami holenderskimi z Grüne Polizei. Aresztowano osiem osób.

Ukrywających się – rodzinę Anne, rodzinę Van Pels oraz dentystę dr Pfeffera – więziono przez cztery dni. W wrześniu ’44 roku zostali wysłani ostatnim transportem jaki do Auschwitz dotarł z Holandii.

„Nieustannie szukam sposobu, żeby stać się taką, jaką chętnie chciałabym być i jaką mogłabym być, gdyby… na świecie nie mieszkali żadni inni ludzie” – brzmiał ostatni wpis w dzienniku Anny Frank.
  • (fot. Flickr/ Photo Collection Anne Frank House)
  • (fot. Flickr/ Photo Collection Anne Frank House)
  • (fot. Flickr/ Photo Collection Anne Frank House)
  • (fot. Flickr/ Photo Collection Anne Frank House)
  • (fot. Flickr/ Photo Collection Anne Frank House)
  • (fot. Flickr/ Photo Collection Anne Frank House)

Anne Frank

Nie chciała już walczyć

Anne cudem uniknęła śmierci. Połowa z tysiąca osób, które wówczas dotarły do Auschwitz trafiła od razu do komór gazowych ¬ w tym wszyscy poniżej 15 roku życia. Anne 15 lat skończyła 3 miesiące wcześniej. Matka Anne zmarła w Auschwitz z głodu i wyczerpania.

Anne i Margot zostały przewiezione do obozu koncentracyjnego Bergen-Belsen. W tym czasie w obozie wybuchła epidemia tyfusu. Wśród tysięcy ofiar znalazły się Margot, a kilka dni później Anne. Otto Frank, jedyny z ósemki ukrywających się, przeżył obozy koncentracyjne.

– Żałuję, że Anne nie wiedziała. Myślała, że została ostatnia z całej rodziny. Gdy myślisz, że nikogo już nie masz, już się tak nie starasz – mówiła w wywiadzie Hanneli Goslar, przyjaciółka Anne.

Anne i Hanneli były razem w Bergen-Belsen. Nie mogły się widzieć, rozmawiały przez płot.
 

Nie wiadomo kiedy dokładnie zmarła Anne Frank. Przypuszcza się, że około 12 marca. Miesiąc przed wyzwoleniem obozu przez Brytyjczyków.
Pamiętnik z piekła

Dziennik stał się jedną z najważniejszych książek XX wieku i niezwykle istotnym świadectwem Holocaustu. Zapiski Anne opublikował jej ojciec – Otto Frank, jedyny, który przeżył Holokaust.

Do swojej śmierci poświęcał się opracowaniu Dziennika i rozpowszechnianiu historii Anne.

Dom przy Prinsengracht 263 – oficyna, w której ukrywała się dziewczynka – nadal istnieje. Mieści się w nim muzeum poświęcone Anne Frank.

W styczniu 2010 roku zmarła Miep Gies, ostatnia z osób, które pomagały Anne Frank w ukrywaniu się w oficynie. Dziennik został przetłumaczony na ponad siedemdziesiąt języków. W 2009 roku wpisano go na listę dziedzictwa kulturowego UNESCO.

Wybrane dla Ciebie