Eksperci ostrzegają „frankowiczów” przed ogłaszaniem upadłości konsumenckiej

aktualizacja: 21:27 wyślijdrukuj
Bankowcy zastrzegają, że raty zbyt mocno nie wzrosną (fot. Arch.PAP/Grzegorz Michałowski)

Osoby posiadające kredyty we franku, które popadną w problemy z jego spłatą, mogą masowo ogłaszać upadłość konsumencką – oceniają prawnicy. Bankowcy zastrzegają jednak, że raty zbyt mocno nie wzrosną, a ogłaszanie upadłości to droga donikąd.

Szwajcarski bank centralny (SNB) ogłosił nieoczekiwanie w czwartek rano, że przestaje bronić swojej waluty i uwalnia kurs franka szwajcarskiego. Dotąd SNB utrzymywał tzw. sztywny kurs, co oznaczało, że euro nie mogło kosztować mniej niż 1,2 franka. Jednocześnie SNB obniżył w czwartek stopę procentową do -0,75 proc. Efektem tych decyzji była panika i zamieszanie na rynku.

Parę minut przed godziną 11 w czwartek kurs CHF/PLN przekraczał 5,19 (dzień wcześniej, po południu frank szwajcarski kosztował 3,57 zł) – takiego kursu nie notowano jeszcze nigdy w historii. Potem sytuacja się nieco uspokoiła i złoty odrobił trochę strat. Jednak w piątek po godz. 16 za franka trzeba było zapłacić 4,36 zł.

Znaczny wzrost kursu helweckiej waluty, to istotny problem dla polskich kredytobiorców, którzy się w niej zadłużyli, bo ich raty pójdą w górę. Jak wynika ze statystyk, z kredytowania nieruchomości we frankach skorzystało ok. 550 tys. osób w naszym kraju.
W niektórych przypadkach może to oznaczać niewypłacalność – tacy kredytobiorcy mogą stanąć przed decyzją, czy spłacać wyższą ratę, czy przeznaczą tę kwotę na utrzymanie
„Prawdopodobne, że ludzie skłonią się ku upadłości konsumenckiej”

– Z jednej strony sytuacja, w której kurs franka przebił 4 zł może zdeterminować pewne osoby do chwytania się każdej możliwej pomocy. W grę wchodzą oczywiście pozwy przeciwko bankom, ale bardziej prawdopodobne, że ludzie skłonią się ku upadłości konsumenckiej – ocenił mec. Michał Hajduk z Kancelarii Michał Hajduk.

– W konsekwencji decyzji szwajcarskiego banku centralnego, rata niektórych kredytów denominowanych w tamtejszej walucie wzrosła nawet o 400 zł, a to już jest spora kwota. W niektórych przypadkach może to oznaczać niewypłacalność – tacy kredytobiorcy mogą stanąć przed decyzją, czy spłacać wyższą ratę, czy przeznaczą tę kwotę na utrzymanie – dodał.

Hajduk wskazał ponadto, że jeszcze przed wejściem w życie przepisów o upadłości konsumenckiej interesowała się nią spora grupa osób, właśnie z powodu kredytów frankowych. – Chodzi o osoby, którym coraz trudniej było spłacać swe zobowiązania. Obecna sytuacja może ich skłonić do skorzystania z nowej możliwości – ocenił.
Możliwe jest takie prowadzenie postępowania upadłościowego, by osobom fizycznym umorzyć długi, o ile ich spłata byłaby niewykonalna w postępowaniu upadłościowym
– Na to, czy faktycznie tak się stanie, będziemy musieli poczekać, zobaczyć, jak rozwinie się sytuacja związana z kursem franka – zaznaczył.

Nowe przepisy łagodzą rygory ogłoszenia upadłości konsumenckiej

Z początkiem roku w życie weszła nowelizacja Prawa upadłościowego i naprawczego, ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych przygotowana przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Nowe przepisy zdecydowanie łagodzą rygory ogłoszenia upadłości konsumenckiej.

Adwokat z firmy Hills LTS Marcin Piotrowski również twierdzi, że konsekwencją decyzji SNB, a co za tym idzie wzrostu wysokości rat kredytów frankowych, może być wzrost liczby upadłości konsumenckiej w Polsce. – Zgodnie z obecnym stanem prawnym możliwe jest takie prowadzenie postępowania upadłościowego, by osobom fizycznym umorzyć długi, o ile ich spłata byłaby niewykonalna w postępowaniu upadłościowym. Konsekwencją powyższego jest stworzenie możliwości na niepełne (choć w możliwie jak najwyższym stopniu) zaspokojenie wierzycieli. Celem takiej regulacji jest osiągnięcie sytuacji, w której dłużnik będzie mógł zacząć życie z tzw. czysta kartą – wyjaśnił.

– Postępowanie upadłościowe może być prowadzone również wówczas, gdy dłużnik ma tylko jednego wierzyciela. W obecnej sytuacji może stanowić podstawę do skutecznego złożenia wniosku o upadłość konsumencką przez tzw. frankowiczów – wówczas, gdy jedynym niezaspokojonym wierzycielem jest bank, a jedynym długiem, którego nie jest w stanie obsługiwać dłużnik jest kredyt bankowy – dodał.
To jest droga donikąd. Podjęcie takiej decyzji (upadłość konsumencka) wiązać się będzie ze stratą nieruchomości, a jednocześnie kredytobiorca nie uwolni się całkowicie od długów
Wiceprezes Związku Banków Polskich Jerzy Bańka ostrzega jednak przed pochopnym korzystaniem z możliwości ogłoszenia upadłości konsumenckiej.

„Osoby takie będą na wiele lat stygmatyzowane i to nie tylko przez instytucje finansowe”

– Byłbym bardzo ostrożny w tej kwestii. Namawianie Polaków, by korzystali ze ścieżki upadłości konsumenckiej, nie jest najlepszym rozwiązaniem. To jest droga donikąd. Podjęcie takiej decyzji wiązać się będzie ze stratą nieruchomości, a jednocześnie kredytobiorca nie uwolni się całkowicie od długów. Ponadto osoby takie będą na wiele lat stygmatyzowane i to nie tylko przez instytucje finansowe – podkreślał wiceszef ZBP.

Dodał jednocześnie, że sytuacja nie jest aż tak katastrofalna, jak niektórzy twierdzą. – Należy pamiętać, że szwajcarski bank centralny wraz z >>uwolnieniem kursu franka<< obniżył stopy procentowe o 0,5 pkt proc. To pozwoli zamortyzować wzrost kursu franka co najmniej o 50 proc. – wskazał.

– Mocno przesadzone są więc szacunki pokazujące, że kwota raty kredytu w helweckiej walucie wzrośnie o ok. 400 zł. To nie jest prawdą, gdyż obniżenie stopy procentowej zmniejszy ten wzrost co najmniej o połowę. Nie będzie to więc jakaś niebotyczna podwyżka, która miałaby zrujnować polskie gospodarstwa domowe zadłużone we franku. Oczywiście, wszystko zależy od dochodów, bo to one świadczą o możliwościach regulowania przez nas zobowiązań – dodał.
Nie będzie to jakaś niebotyczna podwyżka, która miałaby zrujnować polskie gospodarstwa domowe zadłużone we franku
W podobnym tonie wypowiada się analityk Home Broker Marcin Krasoń. W jego ocenie sytuacja z wysokim kursem franka może mieć przełożenie na to, że bankom zacznie przybywać klientów z ryzykownym portfelem.

Zaznaczył, że choć nie ma oficjalnych danych o tym, ile i które banki mają klientów z kredytami we frankach, to z informacji prasowych wynika, iż cztery banki mają ich najwięcej. Są to: Bank Millennium, Getin Bank, PKO BP i mBank. – Po notowaniach giełdowych widać, które banki na giełdzie tracą w tych ostatnich dniach – dodał.

– Powołując się na dane Komisji Nadzoru Finansowego 35 tys. kredytów we frankach nie jest spłacanych w terminie. Dane te są z czasów, gdy frank kosztował 3,5 zł. Zakładam, że jak frank drożeje, to ta liczba się zmienia. To oznacza, że odsetek +złych klientów+ w tych bankach będzie rósł – ocenił.

Zdaniem Krasonia, nie jest jednak tak, że problem ze spłatą raty kredytu pojawi się z miesiąca na miesiąc. – Sytuacja z drogim frankiem musiałaby potrwać ładnych parę miesięcy, żeby to jakoś zaczęło być zauważalne. Nawet, jak ktoś nie zapłaci jednej raty, to nie od razu ma poważny problem. Taka sytuacja może zaistnieć dopiero po kilku miesiącach – powiedział.

W jego ocenie, kredytobiorca we franku powinien „zachować zimną krew, mieć chłodną głowę i czekać”.

Wybrane dla Ciebie